دوشنبه, ۱۱ مرداد , ۱۴۰۰ 24 ذو الحجة 1442 Monday, 2 August , 2021 ساعت تعداد کل نوشته ها : 9743 تعداد نوشته های امروز : 0 تعداد اعضا : 3428 تعداد دیدگاهها : 299×
  • مساجد قدیمی همدان روایتگر تاریخ و اعتقادات عمیق مردم
    ۲۹ خرداد ۱۴۰۰ - ۸:۳۶
    شناسه : 65781
    6

    استان همدان دارای یک هزار و ۷۰۰ مسجد قدیمی و تاریخی است که به عنوان یکی از شاخص های فرهنگی و دینی همواره مورد توجه بوده است.

    پ
    پ

    به گزارش روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان همدان؛ مساجد مهمترین بناهای معماری ایران پس از اسلام هستند که شاخص ترین و پیشرفته ترین بناهای هر دوره معماری ایران پس از ورود اسلام را می توان در مساجد پیدا کرد. اهمیت مسجد در ایران نشانه ای از پذیرش و اقبال مردم ایران نسبت به به دین اسلام است، چرا که در دورافتاده ترین نقاط ایران نیز مساجد مهمترین بناهای بافت اطراف خود بوده اند که با هزینه مردم بنا می شدند.

    کارکرد تربیتی مسجد مهمترین مولفه در ساخت و احداث مساجد است چرا که مساجد پایگاه های مهمی برای تقویت باورهای دینی جوانان است و توجه به این پایگاه ها دشمن را در رسیدن به اهداف شومش ناامید می کند. درطول دوران های مختلف تاریخی مسجد همواره نقشی مهم و تاثیر گذاری داشته و مهمترین مسائل و موضوعات جامعه مسلمین درآن حل و فصل شده است. مسجد به‌عنوان سنگر و پیش قراول حرکت فرهنگی تاثیرگذار در حوزه های اعتقادی نقشی مهم ایفا می کند و با پرورش نیروهای خلاق و توانمند در برابر این هجمه فرهنگی ایستادگی کند.

    در استان همدان یک هزار و ۷۰۰ مسجد وجود دارد که ۲۶۷ مسجد در سطح شهرستان همدان فعالیت فرهنگی دارند. مسجدهای جامع، حاج کربعلی، میرزاتقی، ابراهیم بیگ ،شریف الملک و علویان از مساجد قدیمی شهر همدان هستند. همچنبن در استان ۱۰ مسجد محوری وجود دارد که هر یک از ۹ شهرستان های تابعه حداقل دارای یک مسجد محوری هستند که نماد مساجد هر یک شهرستان ها معرفی شده است.

    مسجد شورین از عصر قاجار، مسجد و مدرسه شیخ علی خان زنگنه از عصر صفویه، مسجد کوی میدان (حاج میرزا آقاجانی) از عصر قاجار مسجد سلطانی، مسجد جولاستان تویسرکان و مسجد شیخ‌الملوک را می‌توان ازدیگر مساجد قدیمی و تاریخی استان برشمرد.

    در این گزارش سعی داریم شما مخاطبان را با چند تا از مساجد جالب و تاریخی استان همدان آشنا کنیم .

     

    مسجد جامع همدان
    بنایی که از عصر صفویه برجای مانده است و با فاصله کمی از میدان مرکزی شهر واقع شده است. زیباترین و معظم‌ترین قسمت مسجد طاق بزرگ و شبستان آن است و تنها مسجد همدان به لحاظ داشتن شبستان عظیم با سقف گنبدی بزرگ و مرتفع مقصوره با ایوان جلو آن و گلدسته است. این مسجد دارای چند در ورودی است که شامل ورودی نوساز، ورودی قدیمی با دالان هشتی مقرنس کاری شده، بنای مسجد با پلان مربع مستطیل دارای چهار ایوان مرتفع است که رسمی بندی جلوی آن از آجر و کاشی معلقی ساده شکل گرفته و با کاشی فیروزه رنگ نام الله و پنج تن نوشته شده است.

    مسجد حاج کربعلی
    این مسجد دارای ۱۶۳ سال قدمت و سه جایگاه برای امام جماعت دارد که عالم افضل در وسط و دوشاگرد او در سمت چپ و راست استاد قرار می‌گرفتند، برای رفتن به محراب باید چهار پله پایین رفت و درب ورودی مسجد به صورت زنبوری است. در حیاط مسجد کنار درب ورودی آن نمایی ستون مانند وجود دارد که از آن برای مشخص کردن هنگام اذان‌ های پنج‌گانه استفاده می‌کرده‌اند. این ستون که نمای مسجد بوده شباهتی به ساعت آفتابی داشته و اکنون ازبین رفته است.

    مسجد میرزا تقی
    این بنا در حاشیه شرقی خیابان تختی و چند صد متری میدان امام شهرستان همدان واقع شده و بنای اولیه آن با توجه به محراب قدیمی، از آثار دوره ایلخانی است که در دوره های بعد چندین بار تجدید بنا شده است. اثر ارزشمند و قابل توجه این مسجد، محرابی سنگی به ابعاد ۱۸۰×۲۲۰ سانتی متر است که به صورت یکپارچه از سنگ (خاقانی) شتری تراشیده شده است؛ متأسفانه بخش هایی از کتیبه مزبور، به خصوص در پیشانی محراب و قسمت پایانی آن که به احتمال زیاد تاریخ ساخت اثر را در بر داشته، از بین رفته است.

    مسجد نظر بیگ
    مسجد حضرت علی (ع) معروف به مسجد نظربیگ واقع در بلوار هگمتانه در نزدیکی تپه هگمتانه واقع شده است. این بنا از آثار دوران زندیه به شمار می رود و طبق سنگ قبر موجود در ضلع شمالی بنا تاریخ ۱۳۷۹ ه.ق و به نام محمد جعفر بیگ به چشم می خورد که به گفته اهالی محل بانی مجلس نظر بیگ بوده است. این مسجد دارای وسعتی در حدود ۷۱۳ متر مربع می باشد و دربخش داخلی صحن اصلی دارای ۱۰ ستون سنگی در دو ردیف ۵ تایی با طاق و قوس جناقی به هم متصل گردیده اند و طاق نماهایی جهت تزئین در قسمت نمای بیرونی ایجاد گردیده است. این بنا به شماره ۱۸۶۴ مورخ بیست و یک اردیبهشت ماه ۱۳۷۶ در فهرست آثار تاریخی به ثبت رسیده است. مسجد بری از هرگونه تزئینات خاص است و سادگی آن جلوه زیبایی به آن بخشیده است. تنها قسمتی که در این مسجد دارای تزئینات است محراب آن است که طی سالهای اخیر همراه با مرمت مسجد بدین صورت تزئین یافته است.

    مسجد شریف الملک
    این مسجد دارای ۲ شبستان می باشد که شبستان نخست مسجد دارای ۴ ستون به ارتفاع حدود ۳ متر که ۴ قوس طاقها را به هم پیوسته است. کف این مسجد را فرشهای دستباف پوشانیده و بنا به روایتی، بانی این مسجد شخصی به نام شریف الملک بوده که این یکی از مساجد ساخت اوست. شبستان مسجد در زمستانها قابل استفاده بوده و با بستن پنجره ها درون مسجد گرمتر می شود. این بنا در سال ۱۳۳۸ تکمیل و مورد مرمت قرار گرفته است. تمام حجم بنای شبستان شریف الملک ساده است .

    مسجد شورین
    این مسجد در بخش شمال شرقی روستای شورین از توابع بخش مرکزی همدان به فاصله پنج کیلومتری شرق همدان قرار دارد و در بین بازمانده های دیواره های رفیع چینه ای قلعه امیرافخم (حسام الملک امیرافخم شورینی،داماد ناصرالدین شاه قاجار از خوانین سابق محل) قرار گرفته است. ورودی بزرگ مسجد در ضلع غربی و در میانه چهار حجره تشکیل دهنده این ضلع تعبیه شده است، ورودی دیگری در کناره غربی ضلع جنوبی در کنار شبستان کوچک، روبه روی حمام قدیمی قرار دارد. این مسجد شامل یک شبستان بزرگ در شمال و یک شبستان کوچک در سمت جنوب حیاط مرکزی است.

    مسجد جامع مریانج
    قدمت مسجد جامع مریانج به ۲۰۰ سال پیش باز می گردد که در سال ۱۳۵۴ به طور کامل تخریب و دوباره احداث شد، این مسجد به عنوان کانون اصلی و هسته اولیه حرکت انقلابی، الهی و حیات بخش در تاریخ معاصرایران، تمام مراحل شکل گیری نهضت اعمّ از سازماندهی، تشکیل جلسات مخفی شبانه و هدایت مردم به سوی پیشبرد اهداف انقلابی را موجب شده است. این بنا نه تنها درشکل دهی مبارزه علیه ظلم و استبداد نظام شاهنشاهی نقش مهمی را ایفاء کرده بلکه اگر نگاهی موشکافانه و دقیق به دوران سه دهه از انقلاب شکوهمند اسلامی و به خصوص در پایداری و دفاع مقدس و جانانه در طول هشت سال جنگ تحمیلی داشته باشیم در خواهیم یافت که همواره در رأس این هرم دفاعی قرار داشته است.

    همدان به عنوان پایتخت تاریخ و تمدن ایران زمین در طول تاریخ کشورمان همواره شهری پیشتاز در عرصه ‌های مختلف چون حوزه شهری، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و حتی سیاسی بوده که معادلاتش با کلان شهرهای کشورمان متفاوت بوده است.

    لینک فضای مجازی

    ثبت دیدگاه

    • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
    • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
    • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.