دوبیتیهای تربیتی و اخلاقی؛ هدیهای به دانشآموزان و معلمان در آستانه سال تحصیلی
به گزارش روابط عمومی ستاد اقامه نماز، در آستانه آغاز سال تحصیلی جدید، مجموعهای از دوبیتیهای اخلاقی، تربیتی، اعتقادی و اجتماعی سروده دکتر سیداحمد زرهانی قائم مقام ستاد اقامه نماز، با هدف بهرهمندی دانشآموزان، معلمان و خانوادهها منتشر شد.
این دوبیتیها با زبانی ساده و روان، موضوعاتی همچون نماز، علم و دانش، خودباوری، امید، جوانمردی، نیکی، استقامت، وطندوستی، اتحاد و مهدویت را مورد توجه قرار داده و میکوشد مفاهیم اخلاقی و تربیتی را در قالب شعر به نسل نوجوان و جوان منتقل کند.
باسمه تعالی
نماز
تا نگردد دل فروزان از نماز
در نخواهد شد به روی بنده باز
از ملک برتر شود در بزم دوست
آن که می کوبد سرِ عفریتِ آز
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
علم
هر که می نوشد شراب از جام علم
می زند پرچم به روی بام علم
انتهای جاهلیت دوزخ است
جنه الماوی بود فرجام علم
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
سرنوشت
راهِ رستن در جهان راه خداست
گم نمی گردد کسی در راه راست
لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ را بخوان
سرنوشت ما بحق در دست ماست
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
هفتخوان زندگی
آن که افروزد چراِغی از خرد
ره به مقصد با سلامت بِسپَرَد
هفتخوان در پیش رو باشد ولی
بی خرد از خوان اول نگذرد
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
بتخانه
فطرت ما با خدا بیگانه نیست
وحی و توحید و معاد افسانه نیست
دل شود چون لانه شرک و نفاق
در خرابی کمتر از بتخانه نیست
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
معراج
می شود انسان مقرب با نماز
می برد ره بر درِ بنده نواز
آفرین بر سالک معراج عشق
می چشد شیرینی راز و نیاز
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
جوانمردی
هر که هستی از کِهانی یا مِهی
روی حق هرگز نباید پا نهی
با جوانمردی ، نه با مکر و فریب
دست می یابی به فرّ و فرّهی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
عزم راسخ
در مسیر سروری شرطِ نخست
عزم راسخ باشد و راه درست
می توانی درنوردی قلّه را
گر نبرداری قدم با پای سست
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
سختی
وقت سختی ناله و زاری مکن
از کسی ابراز بیزاری مکن
با تفکر راه رستن را بجوی
با کژاندیشی خود آزاری مکن
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
لطف الهی
آدمی در زندگی درمانده نیست
از درِِ لطف الهی رانده نیست
هیچ مهمانی،چه بدکار و چه نیک
بر در و درگاه او ناخوانده نیست
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
با صفا
عهد چون بستی وفا باید کنی
زندگی را با صفا باید کنی
با جوانمردی همانند علی
پیروی از مصطفی باید کنی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
نظام شاهنشاهی
با شهنشاهی وطن آزاد نیست
خانه بیداد شه آباد نیست
درد بی درمان فراوان دیده ایم
هیچ دردی مثل استبداد نیست
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
سلطنت
در نظام سلطه از بیم عسس
کس نمی یارد کشد آسان نفس
انحطاط از سلطنت آید پدید
حرف شاهان زُخْرُفَ الْقَوْل است و بس
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
حب الوطن
حبِّ میهن آیت فرزانگی است
پاسبانی از وطن مردانگی است
آن که بر ضدِّ کیانِ کشور است
کمتر از یک ماکیان خانگی است
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
اناالمهدی
بوی نرگس در بهارم آرزوست
طلعت رخسار یارم آرزوست
صاحب بانگ اناالمهدی کجاست
دیدن آن شهسوارم آرزوست
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
دریای نور
هر چه را آری به کف با ضرب و زور
غصه آن را بری با خود به گور
می خورد نادر به قبرستان هنوز
حسرت دریای نور و کوه نور
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
مفاخره
حضرت موسی بن جعفر جدِّ ماست
حضرت آدم ولی جدِّ شماست
این نبی از بانیان اِهبِطوا ست
آن امام از دودمان اِنَّماست!
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
میهن پرست
زنده باد ایرانی میهن پرست
آن که بر بیگانه هرگز دل نبست
دست استکبار را باید برید
پای استعمار را باید شکست
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
خودباوری
شکوه کمتر کن ز دست روزگار
چون که داری اقتدار و اختیار
گر به سر داری جهان را نو کنی
همت و خودباوری آید بکار
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ایران قوی
دست برتر دارد ایران قوی
می کند از حکم قرآن پیروی
می زند بر قلب دشمن بی هراس
چون که دارد سازوبرگ معنوی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
دیو زرد
پنجه اندر پنجه شیر افکنید
سوی دشمن موشک و تیر افکنید
بر سر و بر گردن این دیو زرد
ناگهان زوبین و زنجیر افکنید
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ذوالقرنین
مغز شیطان بزرگ افیونی است
پنجه های غرب وحشی خونی است
کار ذوالقرنین و کورش فخر ماست
فخر غرب اسکندر مقدونی است
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
اهریمن
دیو زرد اجنبی اهریمن است
دشمن دین خدا و میهن است
می خورد تیر نفاق او به سنگ
ملت نستوه ما رویین تن است
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
رسم مسلمانی
استقامت اصل قرآنی بود
همدلی رسم مسلمانی بود
تنگه هرمز که از اجداد ماست
تا قیامت دست ایرانی بود
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
خرد
گر ندانی، دم فرو بستن رواست
خود ستایی پیش فرزانه خطاست
هر سخن باید بر آید از خرد
گفتن بیهوده درد بی دواست
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
نیکی
مثل ابر مهربانی در بهار
بر گلستان دل مردم ببار
هر چه کاری می کنی آنرا درو
پس به دنیا دانه نیکی بکار
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
بهشت جاودان
شکر نعمت موجب افزایش است
کفر نعمت باعث فرسایش است.
در قیامت مزد انسان شکور
در بهشت جاودان آسایش است
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
امید
صَر صَرِ محنت اگر روزی وزید
هان نمی باید دهی از کف امید
در پی هر عسرتی، آسانی است
می رود شب، می دمد صبح سپید
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
امر کردگار
تا نگردد صادر امر کردگار
قطره ای باران نبارد در بهار
بر اساس اصل ” نَحْنُ الزَّارِعُونَ”
آنچه را کاری، خدا آرد ببار
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ظلم
ما نباید خویشتن را گم کنیم
بی محابا ظلم بر مردم کنیم
خوش نمی باشد که هنگام جدال
نیش خود را بدتر از کژدم کنیم
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
اسب مراد
چون نشستی بر سر اسب مراد
کن تفکر کاین مزیّت را که داد؟
سرکشی کردی اگر، آنکس که داد
می ستاند با غلاظ و با شداد
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
مال حلال
ای که مستی از میِ جاه و جلال
با درایت کن بسنده بر حلال
گر نکردی ، دستِ قهّارِ فلک
می کند مال تو را وزر و وبال
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
قفس
می کشی در عالم مستی نفس
می نوازی نفس خود را با هوس
مانده ای شرمنده در زندان خویش
خویشتن را وارهان از این قفس
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
نفس
نفس خود را گر نکردی منزوی
می کنی از بدعت او پیروی
یا به دانایی بکِش او را به بند
یا بترس از مکر این گرگ قوی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باران
گر نشستی بر سریر اقتدار
یاد کن از وحشت روز شمار
قلب مردم را نترسان با خروش
رعد و برقی گر زدی، باران ببار
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آتش
ای زبر دستی که هستی مستِ مست
می شوی روزی به خواری زیرِدست
بر حذر باش آتش افروزی مکن
آتش خشم الهی ، آتش است
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
در خفا
گر بدست آورده ای قدرت بکوش
با طهارت جامه تقوا بپوش
تا ننوشانیده ای آبی به خلق
در خفا آب گوارایی ننوش
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
بستان رعیت
گر امیری از تکاثر سر بتاب
روی تخت سلطنت ایمن نخواب
چون به بستان رعیت می رسی
پر نکن خورجین خود را با شتاب
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
مکر
ناسپاس از خالق هستی نباش
در کمند کبر و سرمستی نباش
کن حذر از مکر خیرالماکرین
در پیِ ترفند و تردستی نباش
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
پای دراز
بر خردمندان به گستاخی نتاز
با توهم کاخ پوشالی نساز
بدمنش روزی پشیمان می شود،
از گلیم کوچک و پای دراز
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
قدرت
لاف قدرت گر زنی ، عین خطاست
قدرت برتر در این عالم خداست
تا زبردستی مرنجان زیرِ دست
دست حق بالاتر از دست شماست
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آبرو
چون جدل آید به پیش، آتش نبار
تخم کینه در دل مردم نکار
بی محابا آبرو ریزی نکن
آبرو چون کعبه دارد اعتبار
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
سعی
بی عمل، سودی ندارد ادعا
هم تکاپو لازم آمد هم دعا
سعی و توفیق الهی با همند
لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَىٰ
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
شکر نعمت
بر مسلمان شکر نعمت واجب است
کفر نعمت می برد نعمت ز دست
بینوا آن بنده ای کز روی جهل
هم نمک خورد هم نمکدان را شکست
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
واژه بازی
اهل دل مردم نوازی می کنند
روز عسرت کارسازی می کنند
عده ای هم جای حل مشکلات
با مهارت واژه بازی می کنند
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
استبداد
سلطنت در کشور ما ابتر است
دامن شاهان این سامان تر است
حق مردم چوب استبداد نیست
این رضا هم از رضا خان بدتر است
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
بدگوهر
غنچه نو رسته را پرپر مکن
کار نیکو را رها ابتر مکن
کی رود در صخره میخ آهنین
عمر خود را صرف بدگوهر مکن
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
رنگ دوست
می شوی خرّمدل از آهنگ دوست
می زنی بر سینه هردم سنگ دوست
همنشینی با فضیلت برگزین
می پذیری اندک اندک رنگ دوست
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
وطن
ای مهاجر خاک میهن چون زر است
خطه ایران تمدن پرور است
دیدن دنیا بود شیرین ولی
زندگانی در وطن شیرین تر است
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
استغناء
می کشد اهل خرد دندانِ آز
تا بماند بی تعلق ، بی نیاز
چون که مستغنی شود مثل علی
بخشد انگشتر به هنگام نماز
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
نقش
سرو فرسوده به بستان بی خبر
مثل هیزم می خورد ضرب از تبر
اعتبار هر کسی از نقش اوست
کَلِّ بَر مولی نباشد معتبر
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
بیا
تا رهد از آفت این بستان بیا
تا به پایان آید این هجران بیا
بی سر و سامان بود دنیای ما
تا دهی ما را سر وسامان بیا
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
طلعت
موسم سرما به پایان می رسد
موکب سبز بهاران می رسد
می دمد صبح سعادت در افق
طلعت مهدی نمایان می رسد
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
استقامت
جُندِ شیطان در کمین جان ماست
درپیِ آشفتن ایران ماست
آیت ” ثم استقاموا “خوانده ایم
وقت توفان نوح کشتیبان ماست
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
هسته ای
دشمن یاغی که می تازد به پیش
مثل ماری می زند پیوسته نیش
گر ببیند اقتدار هسته ای
می نشیند بی ادب در جای خویش
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
گل نرگس
می زند لبخند شادی روزگار
می شود خورشید مغرب آشکار
می رسد در امتداد این خزان
با گل خوش منظر نرگس بهار
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
گوشمالی
زندگانی جنبش و بالیدن است
کی مجالِ سستی و نالیدن است؟
حرکتی کن،کار این چرخ کبود
گوش بازیگوش را مالیدن است
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
حس خوب
خوش به حال آن که دارد حسِ خوب
می نوازد ساز تالیف القلوب
آبرویی را نمی ریزد زمین
می برد فرمان ستارالعیوب
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
بخشش
عارف صاحبدل نیکو مرام
چون خطا بیند نگیرد انتقام
گه مجازات، آورد ناهمدلی
گاه بخشیدن،فزاید التیام
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
اتحاد
اختلاف افکندن ار نادانی است
فتنه انگیزی ره شیطانی است
می زند بیگانه بر طبل نفاق
اتحاد آموزه قرآنی است
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
اجنبی
اجنبی گر پا گذارد در وطن
نوش جانش موشک خیبرشکن
ارتش مسکین شیطان بزرگ
می هراسد از نبرد تن به تن
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
سیداحمد زرهانی
۱۹ شهریور ۱۴۰۵
