به گزارش روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان اصفهان، در آستانه برگزاری سی و سومین اجلاس سراسری نماز با عنوان «نماز در سیره و عمل رهبر شهید انقلاب اسلامی» حجت الاسلام والمسلمین سید شجاع الدین ابطحی امام جمعه شهرستان فریدن در گفت و گویی تفصیلی با روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان اصفهان به تبیین جایگاه نماز در اندیشه و سیره امام شهید در ترویج نماز و نقش مسجد در تربیت نسل جدید پرداخت.
مشروح گفت و گو:
با توجه به تأکید امام شهید آیت الله سید علی خامنه ای(رضواناللهتعالیعلیه) بر نماز به عنوان ستون تربیت انسان، مهمترین درس تربیتی که از اندیشه و سیره عملی ایشان درباره نماز می توان برای نسل امروز به دست آورد چیست؟
حجت الاسلام والمسلمین ابطحی در پاسخ به این سؤال گفت: سخن امام شهید همان سخن قرآن کریم و اهل بیت علیهم السلام است؛ باید به نماز به عنوان مهم ترین فریضه دین نگاه کرد و نماز یک واجب برجسته، پرچم گونه و نمادین است و باید در جامعه در اولویت همه کارها قرار داشته باشد و اگر نماز در زندگی انسان و جامعه جایگاه واقعی خود را پیدا کند، بسیاری از آثار تربیتی و معنوی آن نیز در رفتار فردی و اجتماعی انسان نمایان خواهد شد.
امام شهید همواره بر اقامه نماز با حضور قلب، خشوع و توجه به حقیقت نماز تأکید داشتند؛ به نظر حضرت عالی چگونه می توان این نگاه عمیق به نماز را از سطح توصیه و سخنرانی به یک رفتار و سبک زندگی در جامعه تبدیل کرد؟
امام جمعه شهرستان فریدن با تأکید بر اینکه کیفیت نماز اهمیت بسیار زیادی دارد، اظهار کرد: در سخن و سیره معصومین علیهم السلام و اولیای الهی نیز تأکید فراوانی بر این موضوع شده است که انسان نماز را با توجه و حضور قلب به جا آورد و باید تلاش کنیم در هنگام نماز، حال کسی را داشته باشیم که در برابر یک مخاطب بزرگ و عظیم قرار گرفته و با تمام وجود به کلام او توجه می کند و اگر این نگاه در خانواده، مدرسه، مسجد و جامعه تقویت شود، نماز از یک عمل صرفاً عادی و روزمره به یک ارتباط عمیق و اثرگذار با خداوند تبدیل خواهد شد.
یکی از دغدغه های مهم امروز، فاصله گرفتن بخشی از کودکان، نوجوانان و جوانان از مسجد و نماز جماعت است و با الهام از نگاه امام شهید، مسجد چگونه باید خود را بازطراحی کند تا برای نسل جدید به یک پایگاه جذاب، تربیتی و اثرگذار تبدیل شود؟
حجت الاسلام والمسلمین ابطحی در ادامه گفت: در تهاجم فرهنگی، یکی از اموری که به شدت مورد توجه شیاطین و دشمنان قرار دارد، بیگانه کردن نوجوانان و جوانان از مسجد، نماز و معنویت است و مقابله با این جریان راهی جز جذاب کردن محیط مسجد و ایجاد فضای مناسب برای حضور نسل جوان ندارد و باید به نوجوانان و جوانان مسئولیت بدهیم و از آنان در اداره برنامه های مسجد استفاده کنیم و همچنین بهرهگیری از اساتید و افراد صاحب نظر برای مشورت دادن به جوانان و هدایت فکری آنان می تواند نقش مهمی در جذب این نسل به مسجد داشته باشد.
در اندیشه امام شهید، نماز تنها یک عبادت فردی نیست و آثار اجتماعی و تمدنی نیز دارد. چگونه می توان ظرفیت نماز و مسجد را برای تقویت همبستگی اجتماعی، مسئولیت پذیری، خدمت به مردم و حل مسائل محله ها و جامعه فعال کرد؟
امام جمعه شهرستان فریدن با اشاره به جایگاه مسجد در حل مشکلات مردم خاطرنشان کرد: مسجد منشأ خیرات، برکات و گرهگشایی است و اگر مساجد علاوه بر اقامه نماز، برگزاری مراسم روضه و دعا، در عرصه های اجتماعی نیز فعال شوند و از ظرفیت مؤمنان و مردم محله برای شناسایی و حل مشکلات خانواده های نیازمند استفاده کنند، نگاه مردم به مسجد، نماز و مجموعه افراد حاضر در مسجد تغییر خواهد کرد و مسجد باید در کنار نقش عبادی خود، پناهگاه مردم و محل گرهگشایی از مشکلات آنان باشد.
امام جماعت را می توان یکی از مهم ترین حلقه های ارتباط میان مردم، مسجد و نماز دانست. از نگاه حضرت عالی، امام جماعت تراز انقلاب اسلامی و مورد انتظار نسل جوان چه ویژگی هایی باید داشته باشد و حوزه های علمیه برای تربیت چنین امامان جماعتی چه وظیفه ای بر عهده دارند؟
حجت الاسلام والمسلمین ابطحی در تشریح ویژگی های امام جماعت تراز گفت: امام جماعت در حقیقت مدیر مسجد است و نقش بسیار مهمی در ایجاد همبستگی اجتماعی دارد و برخورداری از علم و تسلط کافی بر احکام و مسائل شرعی، شناخت مشکلات و مسائل جوانان، حسن خلق، نظم و ارتباط صمیمی با مجموعه مأمومین، به ویژه نوجوانان و جوانان انقلابی و ولایی، از ویژگی های مهم یک امام جماعت موفق است. دلسوزی و اخلاص نیز باید در رفتار و گفتار امام جماعت کاملاً نمایان باشد و حوزه های علمیه باید در تربیت روحانیونی که علاوه بر دانش دینی، توانایی ارتباط مؤثر با مردم و به خصوص نسل جوان را داشته باشند، اهتمام جدی داشته باشند.
برای تحقق نگاه امام شهید به نماز، همکاری میان مسجد، خانواده، مدرسه و دانشگاه ضروری است. چه الگوی عملی و مستمری می توان در شهرستان ایجاد کرد تا این چهار نهاد به صورت هماهنگ در تربیت نسل نمازخوان نقشآفرینی کنند؟
امام جمعه شهرستان فریدن این موضوع را از ظریف ترین و فنی ترین عرصه های تربیتی دانست و بیان کرد: همکاری خانواده، مدرسه، امام جماعت، مدیران مدارس و اساتید دانشگاه ضروری است و این مجموعه باید با خرد جمعی تصمیم بگیرد و با تدبیر و ابتکار برای حل مسئله اقدام کند و هرگاه یکی از این اضلاع مورد بی توجهی قرار گیرد، آسیب جدی به فرآیند تربیت دینی و نمازخوان شدن نسل جوان وارد خواهد شد بنابراین باید میان این مجموعه ها ارتباطی مستمر و برنامه ریزی شده شکل بگیرد تا همه در یک مسیر حرکت کنند.
در مناطق روستایی و کم برخوردار، گاهی با کمبود امام جماعت، برنامه های فرهنگی و نیروی تربیتی مواجه هستیم. برای ارتقای کیفیت مساجد این مناطق و تحقق ایده هایی مانند حضور مستمر و هفتگی روحانیون در روستاهای همجوار، چه موانعی وجود دارد و چه راهکارهایی باید دنبال شود؟
حجت الاسلام والمسلمین ابطحی با اشاره به شرایط برخی روستاهای کمجمعیت گفت: در روستاهایی که به دلیل کمی جمعیت یا فراهم نبودن شرایط لازم، امکان استقرار دائمی روحانی وجود ندارد، می توان از راه های مختلف چراغ مسجد را حداقل در یک یا دو نوبت در هفته روشن نگه داشت و برای نمونه، می توان از ظرفیت روحانی روستای مجاور استفاده کرد و با اختصاص هزینه رفت وآمد و حق الزحمه مناسب، او را برای حضور یک یا دو نوبت در هفته در روستاهای فاقد روحانی تشویق کرد.
امام جمعه شهرستان فریدن افزود: همچنین روحانیون ساکن شهر می توانند دست کم در شب های جمعه به صورت جمعی به روستاهای فاقد روحانی مراجعه کرده و اقامه جماعت داشته باشند و راهکار دیگر این است که یکی دو نفر از روحانیون ساکن شهر، به صورت نوبتی مسئولیت اقامه نماز در روستاهای بدون روحانی را بر عهده بگیرند البته تحقق همه این راهکارها نیازمند حمایت نهادهای مربوط و مسئولان است.
اگر بخواهیم پیام و سیره امام شهید در موضوع نماز را به یک «نهضت اجتماعی برای اقامه نماز» در شهرستان تبدیل کنیم، حضرت عالی مهم ترین اقدامات عملی و اولویت دار برای دستگاه های فرهنگی، مساجد، مدارس، دانشگاه ها و خانواده ها را چه می دانید؟
امام جمعه شهرستان فریدن در پایان با تأکید بر ضرورت تبدیل موضوع نماز به یک دغدغه عمومی گفت: نخستین گام، تأکید جدی روحانیون در مساجد و همچنین معلمان و اساتید در مدارس و دانشگاه ها بر اهمیت نماز است و وقتی نماز در گفتار و عمل متولیان فرهنگی جامعه جایگاه واقعی خود را پیدا کند، این پیام به نسل جوان نیز منتقل خواهد شد.
وی ادامه داد: از سوی دیگر، انجمن های اولیا و مربیان باید به صورت منظم و برنامه ریزی شده از مربیان مجرب دعوت کنند و اهمیت نماز را برای خانواده ها تبیین نمایند و باید خانواده هایی را که متأسفانه نسبت به نماز اهمیت کافی نمی دهند شناسایی کرد و با روش های صحیح تربیتی و فرهنگی، آنان را نسبت به این فریضه مهم حساس کرد.
حجت الاسلام والمسلمین ابطحی در پایان خاطرنشان کرد: جذاب شدن مساجد برای فعالیت های فرهنگی نیز یک ضرورت است و مسجد باید محیطی پویا، با نشاط، تربیتی و اثرگذار باشد تا نوجوان و جوان احساس کند مسجد تنها محل اقامه نماز نیست، بلکه پایگاهی برای رشد، معنویت، ارتباط اجتماعی، یادگیری و خدمت به مردم است و اگر این نگاه در جامعه نهادینه شود، می توان امیدوار بود که نماز دوباره به محور تربیت فردی و اجتماعی نسل جدید تبدیل شود.
