به گزارش روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان اصفهان، در آستانه برگزاری سی و سومین اجلاس سراسری نماز با عنوان «اقامه نماز در اندیشه و عمل رهبر شهید انقلاب اسلامی» با هدف بررسی رویکردها، برنامه ها و اقدامات آموزش و پرورش در زمینه ترویج و تعمیق فرهنگ اقامه نماز در مدارس و توجه ویژه به «نسل نو»، گفت وگویی با محمدرضا نظریان مدیرکل آموزش و پرورش انجام شد.
وی در این گفت وگو ضمن تشریح برنامه های آموزش و پرورش استان برای تقویت فرهنگ نماز در میان دانش آموزان، بر ضرورت تبدیل نماز از یک برنامه صرفاً اداری و مناسبتی به یک جریان تربیتی و فرهنگی، همچنین تقویت پیوند میان خانه، مدرسه و مسجد تأکید کرد.
متن این گفت وگو در ادامه از نظر مخاطبان می گذرد:
توجه به نسل نو و تحقق مطالبه امام شهید
محمدرضا نظریان در تشریح برنامه های این ادارهکل برای تحقق مطالبه امام شهید در توجه ویژه به «نسل نو» اظهار کرد: نماز در نگاه ما صرفاً یک برنامه عبادی در کنار سایر فعالیت های مدرسه نیست، بلکه یکی از محورهای مهم تربیت است و بر همین اساس، در سال جاری با همکاری ستاد اقامه نماز استان، کارگروه «نماز نسل نو» در آموزش و پرورش اصفهان فعال شده است تا برنامه های اقامه نماز متناسب با اقتضائات، زبان و نیازهای نسل امروز طراحی و اجرا شود.
وی افزود: یکی از محورهای اصلی این کارگروه، توانمندسازی فرهنگیان است. بر همین اساس، دوره های آموزشی ویژه مدیران مدارس، معلمان و کارکنان آموزش و پرورش در قالب دوره های ۱۲ ساعته پیش بینی شده و مصوب گردید و محتوای آموزشی نیز متناسب با نیازهای روز از طرف ستاد اقامه نماز استان فراهم شده است و به زودی اجرایی خواهد شد.
مدیرکل آموزش و پرورش استان اصفهان ادامه داد: از سوی دیگر، تجربه های موفق استان را نیز توسعه خواهیم داد و برای نمونه، طرح «نمازیاران» که در ناحیه 4 شهر اصفهان طراحی و اجرا شده، پس از بررسی در ستاد مرکزی اقامه نماز به عنوان یک طرح ملی پذیرفته و سال تحصیلی 1405-1404 در سطح استان ابلاغ و اجرایی شد.
تبدیل نماز از یک برنامه مناسبتی به فرهنگ روزمره دانش آموزان
نظریان درباره راهکارهای تبدیل نماز از یک برنامه صرفاً مناسبتی و اداری در مدارس به یک فرهنگ و رفتار روزمره دانش آموزان گفت: نخست باید نگاه خودمان به نماز در مدرسه را اصلاح کنیم. اگر نماز فقط در بخشنامه ها و گزارش عملکرد دیده شود، طبیعی است که دانش آموز و همکاران فرهنگی نیز آن را یک برنامه اداری تلقی کند.
وی تصریح کرد: برای تبدیل نماز به فرهنگ، باید سه اتفاق همزمان رخ دهد: الگوسازی، جذاب سازی و مشارکت دادن دانش آموزان.
مدیرکل آموزش و پرورش استان اصفهان افزود: دانش آموز باید نماز را نخست در رفتار پدر و مادر سپس مدیر، معلم، مربی و سایر کارکنان مدارس ببیند؛ فضای نماز باید پاکیزه، زیبا و آرامش بخش باشد و خود دانش آموز نیز در برگزاری نماز جماعت، اذان، اقامه، مکبری، تولید محتوا و فعالیت های فرهنگی نقش داشته باشد.
نظریان ادامه داد: از سوی دیگر، برنامه های آموزشی باید از روش های صرفاً مستقیم و خطابی فاصله بگیرد و از ظرفیت هنر، رسانه، گفت وگو، بازی، روایت، فناوری و فعالیت های دانش آموز محور استفاده کند و در برنامه «نماز نسل نو» نیز دقیقاً بر بهره گیری از روش ها و ابزارهای نوین تربیتی برای ارتباط مؤثرتر با کودکان و نوجوانان تأکید شده است.
نقش مدیر، معلم و مربی پرورشی در الگوسازی برای دانش آموزان
مدیرکل آموزش و پرورش استان اصفهان در ادامه درباره نقش مدیر مدرسه، معلم و مربی پرورشی در الگو شدن برای دانش آموزان در موضوع نماز گفت: نقش آنان بسیار مهم و تعیینکننده است و هیچ برنامه فرهنگی و تربیتی زمانی موفق نمی شود که دانش آموز میان آنچه می شنود و آنچه در رفتار بزرگسالان مدرسه می بیند، فاصله احساس کند.
وی ادامه داد: مدیر مدرسه باید نماز را در اولویت برنامه تربیتی مدرسه قرار دهد؛ معلم باید در عمل الگو باشد و مربی پرورشی نیز بتواند با زبان و ابزار مناسب با دانش آموز ارتباط برقرار کند و در زمانی که نماز جماعت مدرسه برگزار می شود و معلمان در نماز شرکت نکنند، بسیار طبیعی است که در ذهن دانش آموزان این سؤال شکل بگیرد که چرا معلمان ما نماز نمی خوانند؟!
نظریان افزود: در همین راستا، یکی از محورهای اصلی کارگروه نماز نسل نو در اصفهان، بازسازی جایگاه معلم و توانمندسازی فرهنگیان است و دوره های آموزشی ویژه مدیران، معلمان و کارکنان در حال طراحی و اجراست و نیازسنجی برای تعیین محتوای مورد نیاز فرهنگیان نیز در دستور کار قرار گرفته است.
وی تأکید کرد: همچنین باید از معلمان و مدیرانی که در این زمینه الگو و پیشرو هستند، حمایت و تقدیر شود تا فرهنگ اقامه نماز از سطح «وظیفه سازمانی» به یک رسالت تربیتی تبدیل شود.
ضرورت پیوند خانه، مدرسه و مسجد در تربیت نسل نو
نظریان در تشریح برنامه آموزش و پرورش استان برای تقویت ارتباط میان مدرسه، مسجد و خانواده و جلوگیری از گسست تربیتی میان این سه نهاد اظهار کرد: ما به الگوی «خانه، مدرسه و مسجد» بهعنوان سه ضلع یک فرآیند تربیتی نگاه میکنیم و اگر مدرسه دانش آموز را به نماز دعوت کند اما خانواده مخصوصاً و مسجد و اهل مسجد در این مسیر همراه نباشند، استمرار این رفتار دشوار خواهد بود.
وی افزود: در استان، تلاش می کنیم این ارتباط از حالت تشریفاتی خارج شود یعنی دانش آموز با مسجد نزدیک مدرسه و محله خود ارتباط مستمر پیدا کند، ائمه جماعات و فعالان مسجد با مدرسه در ارتباط باشند و خانواده ها نیز در برنامه های تربیتی و فرهنگی مشارکت کنند و این همان رویکردی است که در سیاست های «نماز و نسل نو» و طرح پیوند خانه، مدرسه و مسجد مورد تأکید قرار گرفته است.
مدیرکل آموزش و پرورش استان اصفهان ادامه داد: ظرفیت ائمه جماعات، کانون های فرهنگی مساجد، انجمن اولیا و مربیان و گروه های مردمی را نیز باید بیش از گذشته وارد این فرایند کنیم و تجربه استان نشان داده که بسیاری از برنامه های موفق نماز زمانی شکل گرفته اند که آموزش و پرورش و مجموعه های فرهنگی مورد تأیید خارج از مدرسه در کنار یکدیگر قرار گرفته اند.
نماز جماعت مدارس؛ از صف اجباری تا یک محیط تربیتی بانشاط
مدیرکل آموزش و پرورش استان اصفهان درباره چگونگی جذاب، بانشاط و متناسب کردن نماز جماعت مدارس با نیازهای نسل امروز گفت: نماز جماعت دانش آموزی باید محیط تربیتی بانشاط باشد، نه یک صف اجباری و برای این کار، باید دانش آموز را از مخاطب صرف به بازیگر اصلی برنامه تبدیل کنیم و از او برای اذان و اقامه، مکبری، اجرای برنامه، تولید محتوای رسانه ای، طراحی فضای نمازخانه و فعالیت های فرهنگی استفاده کنیم.
نظریان ادامه داد: همچنین کوتاه و کاربردی بودن برنامه های جانبی، توجه به پرسش های واقعی نوجوانان، استفاده از هنر و رسانه و پرهیز از سخنرانی های طولانی، از الزامات این کار است و از همکاران و روحانیون عزیز می خواهیم که از کتاب الفبای تربیت که شامل سخنرانی های کوتاه پنج دقیقه ای است در بین نماز مدارس استفاده کنند.
وی همچنین با اشاره به اهمیت فضای فیزیکی نمازخانه گفت: از موارد دیگر اهمیت فضای فیزیکی نمازخانه است و اگر به نماز در مدرسه اهمیت می دهیم، مکان آن نیز از اهمیت زیادی برخوردار است و پژوهش های انجام شده در مدارس اصفهان نشان داده اند که عواملی مانند نظافت، بوی نامطبوع، وضعیت وضوخانه و کیفیت محیط نمازخانه می تواند بر استقبال دانش آموزان اثر بگذارد و دانش آموزان از بهسازی این فضاها استقبال کرده اند.
نظریان خاطرنشان کرد: بنابراین جذابیت نماز از محتوا تا محیط و از رفتار مربی تا مشارکت دانش آموز باید مورد توجه قرار گیرد.
بهسازی و استانداردسازی نمازخانه های مدارس
مدیرکل آموزش و پرورش استان اصفهان درباره برنامه این اداره کل برای تجهیز، بهسازی و استاندارد سازی نمازخانه های مدارس اظهار کرد: توسعه زیرساخت های نماز یکی از موضوعات جدی ماست و در نشست های کارگروه نماز نسل نو نیز بر تقویت زیرساخت های نمازخانه مدارس تأکید شده است.
وی افزود: رویکرد ما این است که ابتدا وضعیت نمازخانه های مدارس را اولویت بندی کنیم که این مهم از طریق سامانه مای مدیو و در بخش نور چشم از سال گذشته آغاز شده است و از مدیران گرامی مدارس میخواهم که با جدیت در تکمیل سامانه و پرسشنامه ها اقدام کنند و این مهم برای دسترسی کارشناسان به وضعیت موجود نمازخانه مدارس از اهمیت زیادی برخوردار است تا مدارس فاقد فضای مناسب، فضاهای فرسوده و نمازخانه هایی که از نظر امکانات، بهداشت، وضوخانه و تجهیزات نیازمند بهسازی هستند، با دقت بیشتری در اولویت قرار گیرند.
نظریان یکی دیگر از موارد دارای اهمیت را جلوگیری از تغییر کاربری نمازخانه های مدارس دانست و گفت: یکی دیگر از موارد دارای اهمیت، جلوگیری از تغییر کاربری نمازخانه های مدارس است که در سال گذشته با جدیت بیشتری دنبال شد.
وی ادامه داد: در عین حال، با توجه به محدودیت منابع دولتی، استفاده از ظرفیت خیرین، شورای آموزش و پرورش، ستاد اقامه نماز و مشارکت خانواده ها و نیکوکاران ضروری است. ستاد اقامه نماز استان نیز تأمین بخشی از نیازهای نمازخانه ها از طریق خیرین و حمایت های ستاد مرکزی را دنبال می کند و البته در این راستا ادارهکل نوسازی استان نیز اقدامات شایسته و خوبی را در سال های گذشته رقم زده است.
اولویت های آموزش و پرورش اصفهان برای سال تحصیلی پیش رو
نظریان در پایان درباره مهم ترین اولویت های آموزش و پرورش استان اصفهان برای تبدیل نگاه امام شهید به نماز در نظام تعلیم و تربیت به یک برنامه عملیاتی گفت: اگر بخواهم اولویت های ما را در چند محور خلاصه کنم، چند اولویت خواهیم داشت.
وی افزود: تمرکز بر «نسل نو» و طراحی برنامه های متناسب با ویژگی های فکری و فرهنگی کودکان و نوجوانان؛ توانمندسازی مدیران، معلمان و مربیان در مهارت دعوت و ارتباط مؤثر با دانش آموزان و توانمندسازی ائمه جماعت روحانی مدارس؛ تقویت نماز جماعت مدارس و تبدیل آن به یک برنامه تربیتی بانشاط؛ تحکیم پیوند منزل، مدرسه و مسجد و ایجاد ارتباط مستمر دانشآموزان با مساجد محله و مساجد نزدیک مدرسه و رصد و پایش نتیجه واقعی برنامه ها؛ یعنی به جای اینکه صرفاً تعداد مراسم و برنامه ها را بررسی کنیم، اثربخشی برنامه های فرهنگی، به خصوص اقدامات در راستای برگزاری نماز جماعت در مدارس را نیز مورد مداقه قرار دهیم.
وی تأکید کرد: رویکرد آموزش و پرورش باید بهگونه ای باشد که نماز در مدرسه صرفاً در حد یک برنامه اجرایی و اداری باقی نماند، بلکه به یک جریان تربیتی و فرهنگی تبدیل شود و نسل نو بتواند نماز را در محیط خانواده، مدرسه و مسجد به عنوان بخشی از سبک زندگی خود تجربه و درک کند.
