به گزارش روابط عمومی ستاد اقامه نماز خوزستان، در شرایطی که توجه به نماز نسل نو، سلامت اداری، اخلاق حرفهای و نقش دستگاههای فرهنگی و رسانهای بیش از گذشته اهمیت یافته است، بررسی راهکارهای تقویت فرهنگ نماز و پیوند آن با مسائل واقعی جامعه و محیطهای کاری ضرورتی انکارناپذیر است.
در همین راستا، روابط عمومی ستاد اقامه نماز خوزستان در گفتوگویی با علیرضا علوی، استاد فرهیخته فرهنگی استان، ابعاد مختلف نقش نماز در فرهنگ سازمانی، سلامت اداری، توسعه زیرساختهای مذهبی در مناطق مهاجرپذیر، نقش دستگاههای فرهنگی در اقامه نماز نسل نو و ظرفیت رسانه استانی در این حوزه را بررسی کرده است.
حضور مدیران ارشد در صفوف نماز و تأثیر آن بر فرهنگ سازمانی و انگیزه کارکنان
علوی گفت: حضور مدیران در نماز جماعت، زمانی میتواند آثار واقعی و ماندگاری بر سازمان داشته باشد که با رفتار صادقانه، احترام به کارکنان و پرهیز از هرگونه نمایش همراه باشد.
وی افزود: مدیر در چنین شرایطی صرفاً یک نمازگزار نیست، بلکه میتواند بهعنوان یک الگوی عملی برای کارکنان شناخته شود. این حضور، احساس تعلق و همدلی سازمانی را تقویت میکند، فاصله میان مدیران و کارکنان را کاهش میدهد و حتی فرصتی برای گفتوگوی غیر رسمی و شناخت مسائل و دغدغههای کارکنان فراهم میسازد.
این استاد فرهنگی ادامه داد: تقویت مسئولیتپذیری، امانتداری، رعایت حقوق مردم، افزایش انگیزه و رضایت شغلی و کاهش تنشها و تعارضات درونسازمانی، از جمله آثار مثبتی است که میتوان برای این رویکرد متصور بود.
علوی با اشاره به شرایط خاص خوزستان تصریح کرد: کارکنان دستگاههای اجرایی استان با شرایطی مانند گرمای شدید، گرد و غبار، فشار کاری، تنوع قومی و فرهنگی و پیامدهای ناشی از بحرانهای طبیعی مواجه هستند. بنابراین حضور مدیر در کنار کارکنان میتواند پیام همدلی و همراهی بیشتری را منتقل کند.
وی تأکید کرد: البته نماز جماعت نباید اجباری یا به ابزاری برای ارزیابی اعتقادی کارکنان تبدیل شود. وظیفه مدیر، فراهم کردن شرایط مناسب برای اقامه نماز، حفظ کرامت کارکنان و ارائه الگوی عملی است؛ نه اعمال سلیقه و ایجاد تبعیض.
نقش نماز در کاهش فساد، تنشهای سازمانی و افزایش رضایت اربابرجوع
علوی در پاسخ گفت: نماز بهتنهایی جایگزین نظامهای نظارتی، شفافیت مالی و برخورد قانونی با فساد نیست، اما از منظر تربیتی و اخلاقی میتواند پشتوانه مهمی برای سلامت اداری باشد.
وی افزود: نماز میتواند مفاهیمی مانند امانتداری، وجدان کاری، رعایت حقالناس، مسئولیتپذیری، کنترل خشم، پرهیز از دروغ و سوءاستفاده و خدمت صادقانه به مردم را در رفتار فردی و اجتماعی تقویت کند.
علوی اظهار کرد: در محیطهای اداری، مراجعات زیاد، مشکلات زیرساختی و شرایط بحرانی ممکن است موجب افزایش فشار و تنش شود. در چنین شرایطی، نماز جماعت و ترویج اخلاق اسلامی میتواند به آرامش روانی، تقویت ارتباطات انسانی و کاهش تعارضات کمک کند.
وی خاطرنشان کرد: اما برای تحقق سلامت اداری باید این موضوع در کنار اقداماتی همچون شفافسازی فرآیندها، کاهش امضاهای طلایی، توسعه خدمات الکترونیکی، رسیدگی سریع و عادلانه به شکایات، رعایت عدالت در استخدام و ارتقا، آموزش حقوق اربابرجوع و نظارت مؤثر بر عملکرد مدیران و کارکنان دنبال شود.
این استاد فرهنگی تأکید کرد: بنابراین، نماز را باید بخشی از منظومه اخلاق حرفهای و سلامت اداری دانست، نه یک برنامه تقویمی یا تشریفاتی.
تأمین مسجد در مناطق مهاجرپذیر خوزستان و تدابیر لازم در طرح آمایش سرزمینی
علوی گفت: خوزستان به دلیل برخورداری از ظرفیتهای گسترده در حوزه نفت، گاز، پتروشیمی، فولاد، کشاورزی، بنادر و صنایع بزرگ، در برخی مناطق با مهاجرت و جابهجایی جمعیت مواجه است. در کنار آن، عواملی همچون خشکسالی، گرد و غبار، سیلاب، بیکاری و تغییرات اقتصادی نیز میتوانند موجب شکلگیری سکونتگاههای جدید شوند.
وی افزود: در چنین شرایطی باید سرانه مسجد و فضاهای مذهبی از همان مرحله مطالعات آمایش سرزمین پیشبینی شود و جانمایی مسجد همزمان با طراحی شهرکهای مسکونی، صنعتی و کارگری صورت گیرد.
علوی توجه به ترکیب جمعیتی، فرهنگی و قومی هر منطقه، ایجاد مساجد محلهمحور، اختصاص زمین مناسب پیش از واگذاری اراضی و استفاده از ظرفیت مسئولیت اجتماعی صنایع برای ساخت و تجهیز مساجد را از جمله اقدامات ضروری دانست.
وی ادامه داد: طراحی مساجد متناسب با اقلیم گرم و گرد و غبارخیز خوزستان، پیشبینی مسجد در شهرکهای کارگری، مناطق نفتی و مجتمعهای صنعتی و همچنین توجه به تربیت امام جماعت و برنامههای فرهنگی، باید همزمان با احداث بنا مورد توجه قرار گیرد.
این استاد فرهیخته فرهنگی تأکید کرد: مسجد نباید آخرین قطعه پازل توسعه یک منطقه باشد؛ بلکه باید از ابتدا جزئی از زیرساختهای اصلی سکونت و توسعه محسوب شود.
مسئولیت دستگاه های فرهنگی بر تأکیدات امام شهید در پیامهای اجلاسهای سراسری نماز درباره اقامه نماز نسل نو
علوی اظهار کرد: دستگاههای فرهنگی باید از برنامههای صرفاً تبلیغی و مناسبتی عبور کنند و نماز را با نیازها، زبان و سبک زندگی نسل جدید پیوند دهند.
وی افزود: آموزش و پرورش، دانشگاهها، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، سازمان تبلیغات اسلامی، سازمان اوقاف و امور خیریه، حوزههای علمیه، شهرداریها، صداوسیمای مرکز خوزستان، کانونهای فرهنگی مساجد، تشکلهای دانشآموزی و دانشجویی و سازمانهای مردمنهاد فرهنگی، هر یک میتوانند در این عرصه نقش مؤثری ایفا کنند.
علوی استفاده از امامان جماعت جوان و توانمند، آموزش شیوههای جذاب و گفتوگومحور برای مبلغان، بهرهگیری از هنر، فیلم کوتاه، پویانمایی، ادبیات و فضای مجازی و ایجاد نمازخانههای زیبا، پاکیزه و متناسب با نیاز نسل جوان را ضروری دانست.
وی ادامه داد: مشارکت دادن نوجوانان و جوانان در طراحی برنامههای نماز، برگزاری نشستهای آزاد برای پاسخ به پرسشها و شبهات دینی، توجه به تفاوتهای فرهنگی و قومی شهرستانهای استان و استفاده از ظرفیت اربعین، شهدای خوزستان، دفاع مقدس و فرهنگ ایثار نیز میتواند به جذابیت بیشتر برنامهها کمک کند.
این استاد فرهنگی خاطرنشان کرد: یکی از مهمترین اقدامات در شرایط کنونی، بازسازی تجربه نوجوانان از نماز است؛ بهگونهای که نماز برای نوجوان با آرامش، معنا، هویت، گفتوگو، امید و ارتباط اجتماعی همراه باشد.
رسالت صداوسیمای مرکز خوزستان در ترویج فرهنگ نماز
علوی گفت: صداوسیمای مرکز خوزستان ظرفیت بسیار مهمی برای ترویج فرهنگ نماز دارد، اما این رسالت نباید به پخش پیامهای مستقیم و تکراری محدود شود.
وی افزود: تولید مستند درباره مساجد تاریخی، فعال و اثرگذار خوزستان، معرفی امامان جماعت موفق، معلمان، خانوادهها و جوانان فعال در حوزه نماز و تولید فیلم کوتاه و مجموعههای داستانی با موضوع نماز و اخلاق اجتماعی، میتواند ارتباط مخاطب با این مفاهیم را تقویت کند.
علوی ادامه داد: برنامههای گفتوگومحور برای پاسخ به پرسشهای واقعی نوجوانان، استفاده از زبان و گویشهای بومی در چارچوب سیاستهای رسانهای، انعکاس فعالیت مساجد در مناطق محروم، روستایی، مرزی و عشایری و تولید محتوای کوتاه برای فضای مجازی و تلفن همراه نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
وی تأکید کرد: رسانه زمانی میتواند در ترویج نماز موفق باشد که از شعارزدگی فاصله بگیرد، زبان ساده و صمیمی داشته باشد، به پرسشهای واقعی نسل جوان پاسخ دهد و از تجربههای بومی و شخصیتهای واقعی استفاده کند.
تدوین نقشه راه رسانهای نماز در خوزستان
علوی در پایان پیشنهاد کرد: صداوسیمای مرکز خوزستان با همکاری شورای اقامه نماز استان، آموزش و پرورش، دانشگاهها، حوزههای علمیه، شهرداریها و فعالان فرهنگی، نقشه راه رسانهای سالانه برای ترویج نماز تدوین کند و میزان اثربخشی برنامهها نیز با استفاده از سنجش مخاطب و دریافت بازخورد واقعی مورد ارزیابی قرار گیرد.
وی خاطرنشان کرد: اگر قرار است فرهنگ نماز، بهویژه در میان نسل نو، نهادینه شود، باید از نگاه مناسبتی و تشریفاتی عبور کنیم و به سمت رویکردی حرکت کنیم که نماز را در متن زندگی، اخلاق، روابط اجتماعی، فرهنگ سازمانی و نیازهای واقعی مردم قرار دهد.
