استفاده از زبان نسل جدید و قالبهای نو برای انتقال پیام نماز، امری ضروری است
مدیرکل سازمان صداوسیمای استان یزد: با توجه به فاصله گرفتن نسل نوجوانان و جوانان از فضاهای سنتی یکی از اقدامات رسانه، تحول در قالب و زبان برنامهسازی و تولید برنامههای میزگرد جریانمحور است که در آن بهجای سخنرانی یکطرفه، خود جوانان درباره چالشهای روزمرهشان صحبت میکنند و تأثیر نماز در زندگی را از زبان همنسلان خود میشنوند.
به گزارش روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان یزد، در آستانه برگزاری سیوسومین اجلاس سراسری نماز با عنوان «اقامه نماز در اندیشه و عمل امام شهید حضرت آیتاللهالعظمی امام خامنهای رضوانالله تعالی علیه» توجه به نقش دستگاههای اجرایی، مدیران و مسئولان در ترویج و نهادینهسازی فرهنگ نماز بیشازپیش اهمیت یافته است؛ ازاینرو در روز سهشنبه هفدهم شهریورماه، روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان در گفتوگویی اختصاصی با احسان کریمی مدیرکل سازمان صدا و سیمای استان یزد، دیدگاهها و دغدغههای وی را درباره نقش رسانه در فرهنگسازی نماز و راهکارهای تقویت ارتباط نسل نو با نماز را جویا شده است.
مشروح این گفتوگو در ادامه بخوانید.
عبور از رویکرد کلیشهای و حرکت به سمت برنامهسازی مخاطبمحور برای ترویج نماز
احسان کریمی، مدیرکل صداوسیمای استان یزد، با اشاره به ضرورت ترویج فرهنگ نماز در میان نسل نوجوان و جوان گفت: تولید محتوای جذاب و نوآورانه، ساخت برنامههای تعاملی و مشارکتی، تولید ویژهبرنامههای میدانی، آسیبشناسی و پاسخ به نیازهای مخاطبان و بهرهگیری از ظرفیت هنر و رسانه، از مهمترین راهبردهای صداوسیمای استان در این زمینه است.
حضور عملی مدیران در صفوف نماز؛ الگویی مؤثرتر از سخنرانی
وی با تأکید بر نقش رفتار مدیران و مسئولان در الگوسازی اجتماعی افزود: الگوی عملی و رفتار مدیران بسیار تأثیرگذارتر از گفتار است و حضور آنان در صفوف نماز میتواند بیش از هزاران سخنرانی بر مخاطبان اثر بگذارد.
کریمی ادامه داد: حضور مدیران در نماز جماعت، علاوه بر کاهش فاصلههای طبقاتی و تقویت اعتماد اجتماعی، این پیام را منتقل میکند که در زمان عبادت در برابر پروردگار، همه انسانها در جایگاهی یکسان قرار دارند.
مدیرکل صداوسیمای استان یزد خاطرنشان کرد: حضور مستمر مدیران در نماز اول وقت میتواند به یک هنجار اجتماعی در محیط کار، تحصیل و جامعه تبدیل شود و زمینه حضور پررنگتر جوانان و نوجوانان در نماز را فراهم کند.
نظارت مستقیم بر فعالیتهای نماز و تولید محتوای مستمر در رسانه استانی
وی با اشاره به سازوکار صداوسیمای استان برای پیگیری سیاستهای حوزه نماز گفت: شورای اقامه نماز صداوسیمای استان با نظارت مستقیم مدیرکل مرکز فعالیت میکند و بر اساس آییننامههای مربوط، رسانه استانی موظف به تولید برنامههای مناسب و مستمر برای ترویج فرهنگ نماز است.
کریمی افزود: این فعالیتها در حوزههای مختلف پیام، سیما، صدا، خبر و فضای مجازی دنبال میشود تا موضوع نماز از ظرفیتهای مختلف رسانهای برای ارتباط با مخاطبان بهره ببرد.
استفاده از زبان نسل جدید و قالبهای نو برای انتقال پیام نماز
مدیرکل صداوسیمای استان یزد با اشاره به ضرورت فاصله گرفتن از قالبهای سنتی در ارتباط با نوجوانان و جوانان اظهار کرد: یکی از اقدامات رسانه، تحول در قالب و زبان برنامهسازی و تولید برنامههای میزگرد جریانمحور است که در آن بهجای سخنرانی یکطرفه، خود جوانان درباره چالشهای روزمرهشان صحبت میکنند و تأثیر نماز در زندگی را از زبان همنسلان خود میشنوند.
وی ادامه داد: استفاده از هنرهای مدرن و بوممحور، تولید نماهنگ و کلیپهای داستانی و موشناستوری با استفاده از ظرفیت بافت تاریخی یزد و موسیقیهای آیینی با ریتم مناسب و امروزی، از دیگر اقداماتی است که برای انتقال پیام نماز دنبال شده است.
کریمی افزود: در این تولیدات به موضوعاتی مانند آسیبهای تأخیر در نماز یا بیتوجهی به اقامه نماز پرداخته شده و تلاش شده است پیامها با فرم و ادبیات مناسب نسل امروز ارائه شود.
وی همچنین به پخش زنده نمازهای جماعت از مدارس، دانشگاهها و کارخانهها از شبکه استانی و شبکههای ملی اشاره کرد و گفت: تولید مستندهایی با محوریت نماز و موفقیت و معرفی ورزشکاران، کارآفرینان و نخبگان علمی نیز از دیگر اقدامات رسانه برای پیوند دادن نماز با زندگی واقعی و موفقیت افراد است.
روایت زندگی افراد موفق؛ ابزاری برای ماندگار کردن پیام نماز
کریمی با اشاره به ظرفیت قالبهای مختلف رسانهای برای ترویج فرهنگ نماز گفت: تولید مستند با روایت داستانهای واقعی از زندگی افراد موفق و متعهد میتواند تأثیری عمیق و ماندگار بر مخاطب داشته باشد.
وی افزود: برنامههای گفتوگومحور نیز میتوانند نقش اقناعی و شکافشکن داشته باشند؛ چراکه طرح پرسشهای صریح و پرداختن به دغدغههای واقعی مخاطبان، این امکان را فراهم میکند که نماز از یک حکم صرفاً تکلیفی به یک انتخاب آگاهانه و عقلانی تبدیل شود.
مدیرکل صداوسیمای استان یزد ادامه داد: پویانمایی نیز به دلیل جذابیت بیشتر برای کودکان و نوجوانان، ظرفیت مناسبی برای انتقال مفاهیم مرتبط با نماز دارد.
تغییر رویکرد رسانه از تکلیفمحوری به نیازمحوری در حوزه نماز
وی با تأکید بر مسئولیت صداوسیما در قبال نماز نسل نو گفت: رسانه باید رویکرد خود را از تکلیفمحوری به نیازمحوری تغییر دهد و قالبهای برنامهسازی را متناسب با گروههای سنی، بهویژه نوجوانان، تفکیک کند.
کریمی افزود: یکی از ضرورتها، واگذاری بخشی از فرآیند تولید به خود جوانان و استفاده از ایدههای آنان و گروههای مردمی است. همچنین باید برنامهسازی از حالت سخنرانی خارج و به سمت تعامل با مخاطب حرکت کند.
وی تصریح کرد: محل تولید برنامه نیز باید تغییر کند و رسانه از استودیوهای رسمی و جدی فاصله گرفته و به سمت فضاهایی برود که ارتباط طبیعیتر و صمیمیتری با مخاطبان بهویژه نسل جدید ایجاد میکند.
تولید محتوای اختصاصی فضای مجازی برای ارتباط با نوجوانان و جوانان
مدیرکل صداوسیمای استان یزد با اشاره به تغییر الگوی مصرف رسانهای مخاطبان گفت: امروز بخش قابل توجهی از نوجوانان و جوانان محتوای مورد نیاز خود را از فضای مجازی و شبکههای اجتماعی دریافت میکنند؛ بنابراین رسانه باید برای این بستر، محتوای اختصاصی تولید کند.
وی افزود: تولید پادکست، موشنگرافی، پویشهای تعاملی و مشارکتی در پیامرسانهای داخلی، انتشار اینفوگرافیهای آماری و روانشناختی و همچنین تقطیع و انتشار بخشهایی از برنامههای صدا و سیما، از جمله اقداماتی است که در این زمینه دنبال میشود.
سنجش اثرگذاری نماز در رسانه با فراتر رفتن از آمار تولید و پخش
کریمی با تأکید بر ضرورت ارزیابی واقعی اثرگذاری برنامههای رسانهای اظهار کرد: میزان موفقیت برنامههای حوزه نماز نباید صرفاً بر اساس تعداد برنامهها و ساعات پخش سنجیده شود، بلکه باید تغییرات رفتاری و نگرشی مخاطبان نیز مورد توجه قرار گیرد.
وی گفت: تحلیل لحن و ادبیات مخاطبان در بخش نظرات فضای مجازی، میزان مشارکت در پویشها، تغییر ساعت مراجعه مخاطبان به کانالهای مجازی، افزایش مراجعه در ساعات نزدیک به اذان و افزایش جستوجوی کلمات کلیدی مانند «وقت نماز یزد» و «اذان یزد» میتواند از جمله شاخصهای ارزیابی اثرگذاری باشد.
مدیرکل صداوسیمای استان یزد افزود: تغییر در نوع پرسشهای مخاطبان در میزگردهای زنده، بهویژه از سوی نوجوانان و جوانان، نیز میتواند نشانهای از تغییر نگرش و افزایش درگیری ذهنی آنان با موضوع نماز باشد.
همافزایی دستگاههای فرهنگی برای تولید محتوای مشترک و اثرگذار
وی تشکیل یک کارگروه مشترک میان صداوسیما، آموزشوپرورش، حوزههای علمیه، ستاد اقامه نماز و سایر دستگاههای فرهنگی را راهکاری برای کاهش موازیکاری دانست و گفت: این کارگروه باید وظایف و ساختار مشخصی داشته باشد و هر دستگاه بر اساس ظرفیت تخصصی خود ایفای نقش کند.
کریمی افزود: ستاد اقامه نماز میتواند با دانش تخصصی خود در حوزه نماز بر تولید محتوای مرتبط نظارت و آن را غنی کند، حوزه علمیه نیز بهعنوان مرجع محتوایی و اخلاقی، محورهای اصلی را تبیین کند.
وی ادامه داد: آموزشوپرورش به دلیل ارتباط مستقیم با نسل نوجوان و جوان، وظیفه نیازسنجی و توزیع محتوا در بستر مدارس را بر عهده داشته باشد و صداوسیما نیز بهعنوان تولیدکننده و پخشکننده اصلی، ظرفیت رسانهای خود را در این مسیر به کار گیرد.
مشارکت مردم و نسل جوان؛ اولویت نخست در تحول برنامهسازی نماز
مدیرکل صداوسیمای استان یزد با بیان اینکه یکی از ضعفهای برنامههای رسانهای حوزه نماز، رویکرد کلیشهای، غیرجذاب و گاه سطحی بوده است، گفت: بخشی از این تولیدات با نیازها و زبان روز مخاطب هماهنگ نیست و برای ایجاد تحول جدی باید مخاطبان در فرآیند تولید مشارکت داشته باشند.
وی تأکید کرد: استفاده از ظرفیت هنر و رسانههای نوین و حرکت به سمت برنامهسازی با مردم، مشارکتی و مخاطبمحور، باید در دستور کار قرار گیرد تا محتوای تولیدشده بتواند ارتباط واقعیتری با جامعه برقرار کند.
تولید آثار فاخر و جذاب؛ مطالبه رسانهای برای نماز نسل جدید
کریمی در پایان با تأکید بر ضرورت خروج برنامههای حوزه نماز از رویکردهای کلیشهای اظهار کرد: انتظار میرود تولیدات رسانهای درباره نماز و فرهنگ نمازخواندن در جامعه، با رویکردی فاخر، محتوایی و جذاب دنبال شود تا آثار آن را در میان نسل نوجوان و جوان شاهد باشیم.
وی خاطرنشان کرد: برای تحقق این هدف، همکاری و مشارکت دستگاههای فرهنگی و صاحبان سرمایه در زمینه تولید برنامههای فاخر ضروری است و همافزایی این مجموعهها میتواند به ارتقای کیفیت و اثرگذاری تولیدات رسانهای در حوزه نماز کمک کند.
