ضرورت توجه به کیفیت و حضور قلب در نماز/ نماز؛ ملاقات آگاهانه با خدا

به گزارش روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان آذربایجان شرقی، در آستانه برگزاری سی‌وسومین اجلاس سراسری نماز با عنوان «نماز در سیره و عمل رهبر شهید انقلاب اسلامی»، حجت‌الاسلام والمسلمین اصلی‌نژاد، مدیرکل تبلیغات اسلامی، در گفت‌وگویی با روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان، با تبیین جایگاه نماز و مسجد در اندیشه و سیره امام شهید(ره)، بر ضرورت توجه به کیفیت نماز، حضور قلب و ایجاد ارتباط آگاهانه و عمیق میان نسل نو و مسجد تأکید کرد.

نماز؛ از عادت روزانه تا ملاقات آگاهانه با خدا

مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان شرقی در پاسخ به پرسشی درباره مهم‌ترین راهکار ایجاد «حضور قلب و خشوع» در نمازگزاران با الهام از سیره عملی و آموزه‌های امام شهید(ره)، گفت: مهم‌ترین راهکار، تبدیل نماز از یک عادت روزانه به یک ملاقات آگاهانه با خدا است.

وی افزود: حضور قلب زمانی شکل می‌گیرد که نمازگزار بداند در برابر چه کسی ایستاده، چه می‌گوید و برای چه نماز می‌خواند. بنابراین به جای تمرکز صرف بر توصیه‌های اخلاقی، باید «معرفت، توجه و آمادگی قبل از نماز» را تقویت کرد.

مسجد؛ پایگاه جذاب برای نسل نوجوان و جوان

حجت‌الاسلام اصلی‌نژاد درباره راهکارهای تبدیل مسجد به پایگاهی جذاب و کارآمد برای کودکان، نوجوانان و جوانان اظهار کرد: نوجوان را برای مسجد نخواهیم؛ مسجد را برای نوجوان جذاب کنیم.

وی ادامه داد: ابتدا باید رفاقت، نشاط، هویت و مسئولیت ایجاد شود و سپس این ارتباط طبیعی به معنویت و نماز پیوند بخورد.

مدیرکل تبلیغات اسلامی استان، مدل پیشنهادی خود برای مسجد نوجوان‌محور را چنین بیان کرد: «امام جماعت ارتباط‌گر، رفاقت، نشاط، مهارت، مسئولیت، خانواده، نماز و معنویت».

تشکیل خوشه‌های تبلیغی برای ارتقای مساجد روستایی

وی در پاسخ به پرسشی درباره مهم‌ترین مانع در مسیر «هجرت هفتگی روحانیون به روستاهای همسایه گفت: مسئله صرفاً «کمبود روحانی» نیست، بلکه نبود یک نظام منظم برای پیوند روحانی، مسجد و چند روستای همجوار، از موانع مهم این مسیر است.

حجت‌الاسلام اصلی‌نژاد، تشکیل خوشه‌های تبلیغی، پیش‌بینی وسیله نقلیه مشترک، تدوین تقویم هجرت هفتگی و تعریف نقش‌های متنوع برای روحانی را از جمله راهکارهای این حوزه دانست و افزود: روحانی باید علاوه بر اقامه نماز جماعت، به عنوان مربی، مشاور، حل‌کننده مسائل اجتماعی و رابط مردم با ظرفیت‌های حمایتی فعالیت کند.

وی همچنین بر ضرورت تهیه «اطلس نیازهای فرهنگی و اجتماعی» برای هر روستا پیش از آغاز برنامه تبلیغی تأکید کرد.

استفاده از زبان و ابزارهای نوین برای آموزش معارف نماز

مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان شرقی با تأکید بر ضرورت استفاده از روش‌های نوین برای آموزش فلسفه و اسرار نماز به نسل نوجوان گفت: برای این نسل، بهتر است «فلسفه و اسرار نماز» از حالت صرفاً سخنرانی خارج و به یک تجربه قابل لمس و کشف‌شدنی تبدیل شود.

وی افزود: منبر می‌تواند محور معرفتی باشد، اما ابزارهای نوین باید نوجوان را وارد فرآیند تجربه و مشارکت کنند.

حجت‌الاسلام اصلی‌نژاد، تولید ویدئوهای کوتاه و داستانی ۶۰ تا ۹۰ ثانیه‌ای، پادکست‌های نوجوانانه، بازی‌ها و مسابقات تعاملی، استفاده از QR Code در کنار مفاهیم نماز، اینفوگرافیک و موشن‌گرافیک و ایجاد «اتاق پرسش‌های بی‌پرده» را از جمله راهکارهای مؤثر در این زمینه عنوان کرد.

وی با اشاره به نمونه‌هایی از پرسش‌های واقعی نوجوانان اظهار کرد: پرسش‌هایی مانند «اگر خدا به نماز ما نیاز ندارد، چرا نماز می‌خوانیم؟»، «چرا بعضی وقت‌ها حوصله نماز ندارم؟» و «اگر نماز بخوانم ولی اخلاقم بد باشد چه؟» باید با پاسخ‌هایی محترمانه، مستدل و بدون سرزنش مواجه شوند.

وی تصریح کرد: هدف، رقابت بر سر امتیاز نیست؛ بلکه ایجاد عادت و تجربه معنوی است و مفاهیم پیچیده باید تا حد امکان به زبان تصویری، کوتاه و قابل فهم ارائه شوند.

مسجد؛ حلقه وصل مدرسه و دانشگاه

حجت‌الاسلام اصلی‌نژاد درباره راهکار ایجاد همکاری مستمر و هدفمند میان مسجد، مدرسه و دانشگاه گفت: این سه نهاد باید از حالت «همکاری مناسبتی» خارج شوند و در هر منطقه یک شبکه تربیتی محله‌محور تشکیل دهند.

وی افزود: مسجد باید حلقه وصل مدرسه و دانشگاه باشد و ارتباط میان این سه مجموعه باید به شکل مستمر، هدفمند و تربیتی دنبال شود.

امام جماعت جوان‌گرا؛ از سخنران تا مربی و راهبر تربیتی

مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان شرقی درباره ویژگی‌های امام جماعت مبتکر و جوان‌گرا اظهار کرد: خلاقیت و نوآوری در جذب و نگهداشت نوجوانان و جوانان از مهم‌ترین ویژگی‌های چنین امام جماعتی است.

وی استفاده از فناوری‌های نوین، چندرسانه‌ای، هنر و فعالیت‌های جمعی را از روش‌های مورد انتظار دانست و افزود: امام جماعت باید مردمی باشد و هنر ارتباط با نسل جوان را داشته باشد. ارتباط چهره‌به‌چهره و صمیمی با جوانان و حضور فعال در میان مردم، از ویژگی‌های مهم اوست.

حجت‌الاسلام اصلی‌نژاد ادامه داد: امام جماعت باید از سخنرانی صرف عبور کرده و به یک مربی و راهبر تربیتی در محله تبدیل شود. همچنین باید توانایی کار تشکیلاتی و مدیریت فعالیت‌های فرهنگی را داشته باشد.

وی دانش و بصیرت را از دیگر ویژگی‌های امام جماعت موفق عنوان کرد و گفت: امام جماعت علاوه بر توانایی علمی، باید بصیر و معرفت‌بخش باشد و بتواند به پرسش‌های تخصصی و گاه چالش‌برانگیز جوانان پاسخ دهد.

وی خاطرنشان کرد: خوش‌خلقی، سعه صدر، انتقادپذیری، تواضع و الگوبودن نیز از ویژگی‌های شخصیتی مورد نیاز امام جماعت است.

نقش نهادهای فرهنگی در ترویج نماز

مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان شرقی در پاسخ به پرسشی درباره نقش نهادهایی همچون بسیج، سازمان تبلیغات اسلامی، فرهنگ و ارشاد اسلامی، اوقاف و امور خیریه، شهرداری‌ها و مجموعه‌های امور تربیتی در ترویج معارف نماز و حمایت از اقامه نماز جماعت در مدارس، دانشگاه‌ها و بوستان‌های شهری گفت: سازمان تبلیغات اسلامی به عنوان یکی از نهادهای کلیدی فرهنگی، در حوزه ترویج نماز و حمایت از اقامه جماعت در میان نسل نو، برنامه‌های مختلفی را دنبال می‌کند.

وی افزود: در حوزه مدارس، توانمندسازی، تولید محتوا و برگزاری دوره‌های آموزشی ویژه ائمه جماعات مدارس مورد توجه قرار گرفته است.

حجت‌الاسلام اصلی‌نژاد ادامه داد: در دانشگاه‌ها نیز این موضوع بیشتر از طریق اعزام روحانیون و گفتمان‌سازی دنبال می‌شود و سازمان تبلیغات اسلامی در زمینه گسترش گفتمان‌های دینی در مدارس و دانشگاه‌ها فعالیت دارد.

وی همچنین با اشاره به ضرورت آسیب‌شناسی موانع گرایش به نماز در دانشگاه‌ها گفت: حضور و مشارکت سازمان تبلیغات اسلامی در اجلاس‌های مرتبط با نماز و نقش‌آفرینی در بخش علمی این برنامه‌ها نیز از دیگر اقدامات این مجموعه است.

مدیرکل تبلیغات اسلامی در پایان تأکید کرد: برای تقویت جایگاه نماز در میان نسل نو، باید از نگاه صرفاً مناسبتی عبور کرد و با ایجاد پیوند واقعی میان مسجد، خانواده، مدرسه، دانشگاه و مجموعه‌های فرهنگی و اجتماعی، نماز را به بخشی از تجربه زیسته و آگاهانه نوجوانان و جوانان تبدیل کرد.