مسجد باید به پناهگاه فرهنگی و تربیتی نسل جوان تبدیل شود

به گزارش روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان یزد، در آستانه برگزاری سی‌وسومین اجلاس سراسری نماز با عنوان «اقامه نماز در اندیشه و عمل امام شهید حضرت آیت‌الله‌العظمی امام خامنه‌ای رضوان‌الله تعالی علیه» توجه به نقش دستگاه‌های اجرایی، مدیران و مسئولان در ترویج و نهادینه‌سازی فرهنگ نماز بیش‌ازپیش اهمیت یافته است؛ ازاین‌رو در روز سه‌شنبه هفتم مهرماه، روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان در گفت‌وگویی اختصاصی با حجت‌الاسلاموالمسلمین سید اسماعیل شاکر امام جمعه اردکان، دیدگاه‌ها و دغدغه‌های وی را درباره جایگاه مسجد، نقش مدیران در فرهنگ‌سازی نماز و راهکارهای تقویت ارتباط نسل نو با نماز را جویا شده است.

مشروح این گفت‌وگو در ادامه بخوانید.

نماز زمانی در جان مردم اثر می‌گذارد که یاد خدا به فرهنگ زندگی تبدیل شود

حجت‌الاسلام والمسلمین سید اسماعیل شاکر امام جمعه اردکان، با تأکید بر ضرورت تقویت حضور قلب و توجه به معنای نماز، اظهار کرد: یکی از راه‌های مهم برای رسیدن به حضور قلب در نماز این است که انسان در طول روز نیز یاد خدا را در زندگی خود حفظ کند؛ چراکه اگر انسان از صبح تا شب در بازار، مدرسه، دانشگاه، محیط کار و سایر عرصه‌های زندگی به یاد خدا باشد، هنگام نماز نیز حضور قلب برای او آسان‌تر خواهد بود.

وی افزود: انسان باید هنگام اقامه نماز توجه داشته باشد که با خداوند سخن می‌گوید و این توجه، نیازمند تمرین است. همان‌طور که رهبر شهید انقلاب نیز بر توجه انسان در نماز و ارتباط با خدا تأکید داشته‌اند، اگر این توجه به صورت مستمر تمرین شود، به تدریج در وجود انسان نهادینه خواهد شد.

امام جمعه اردکان ادامه داد: اگر کسی تنها در لحظه‌ای که می‌خواهد نماز را آغاز کند، تازه به فکر توجه به خداوند بیفتد، طبیعی است که رسیدن به حضور قلب برایش دشوار باشد، اما کسی که در تمام طول روز یاد خدا را در زندگی خود جاری کرده است، هنگام گفتن «الله‌اکبر» و اقامه نماز، آمادگی بیشتری برای حضور قلب خواهد داشت.

مسجد باید برای نسل جدید خاطره‌ای خوش و ماندگار ایجاد کند

حجت‌الاسلام والمسلمین شاکر با اشاره به ضرورت جذب کودکان، نوجوانان و جوانان به مسجد گفت: نخستین گام برای ارتباط نسل جدید با مسجد، برخورد خوب امام جماعت و نمازگزاران با کودکان و نوجوانان است و باید با نمازگزاران ثابت مسجد نیز در این زمینه کار فرهنگی و اخلاقی انجام شود.

وی افزود: ممکن است کودکی وارد مسجد شود و سر و صدا کند یا حتی به دلیل شیطنت آسیبی به وسایل مسجد وارد شود؛ در چنین شرایطی نباید با برخورد نامناسب، او را از مسجد دور کنیم. لازم است در منبرها، جلسات و گفت‌وگوها، اهمیت برخورد مناسب با کودکان و نوجوانان برای نمازگزاران تبیین شود.

عضو شورای عالی حوزه علمیه استان ادامه داد: موضوع دیگری که باید مورد توجه قرار گیرد، فضای ظاهری مسجد است؛ تمیزی، عطر و بوی مناسب، نور، دمای مطلوب و زیبایی محیط در جذب مخاطب تأثیر دارد و در کنار آن می‌توان از برنامه‌هایی مانند اهدای جایزه و تشویق کودکان و نوجوانان نیز استفاده کرد.

وی با اشاره به ظرفیت مدارس برای پیوند دادن دانش‌آموزان با مسجد اظهار کرد: یکی از راهکارهای مؤثر این است که مدارس، دانش‌آموزان را به مسجد نزدیک خود ببرند و حتی اگر امکان آن وجود ندارد که هر روز این کار انجام شود، می‌توان هفته‌ای یک یا دو روز نماز جماعت مدرسه را در مسجد برگزار کرد.

حجت‌الاسلام والمسلمین شاکر خاطرنشان کرد: تجربه دوران نوجوانی خود ما نیز نشان می‌دهد که حضور دانش‌آموزان در مسجد می‌تواند خاطره‌ای ماندگار ایجاد کند و زمینه آشنایی آنان با مسجد را فراهم سازد.

احیای مساجد روستایی نیازمند حمایت از مردم و حضور مستمر روحانیون است

وی درباره ضرورت تقویت مساجد روستایی و طرح هجرت هفتگی روحانیون به روستاهای همجوار گفت: بسیاری از روستاها به دلیل کمبود امکانات و توجه کافی، با کاهش جمعیت مواجه شده‌اند و اگر زیرساخت‌های روستاها در حوزه مسجد، حسینیه، ورزش، درمان، کشاورزی و سایر نیازها تقویت شود، زمینه بازگشت مردم به روستاها نیز فراهم خواهد شد.

امام جمعه اردکان افزود: اعزام روحانی به روستاها یکی از اقداماتی است که می‌تواند به فعال شدن مسجد کمک کند، اما برای استمرار این حضور باید به مسائل مالی و معیشتی روحانیون نیز توجه شود.

وی افزود: حتی اگر امکان حضور روحانی در تمام ایام هفته وجود نداشته باشد، می‌توان از ظرفیت شب جمعه استفاده کرد تا روحانی در روستا حضور پیدا کند، نماز اقامه کند و با مردم ارتباط داشته باشد؛ البته این حضور نباید فقط به نماز و منبر محدود شود.

امام جمعه اردکان ادامه داد: روحانی می‌تواند در کنار جوانان روستا حضور پیدا کند، در فعالیت‌های ورزشی مشارکت داشته باشد و در محیط‌های عمومی با آنان گفت‌وگو کند. بسیاری از جوانان در روزهای پنجشنبه و جمعه در روستا حضور دارند و این فرصت بسیار مناسبی برای ارتباط چهره‌به‌چهره و تبلیغ مؤثر است.

فضای مجازی و مسابقات فرهنگی باید در خدمت ترویج نماز قرار گیرد

عضو شورای عالی حوزه علمیه استان با تأکید بر ضرورت استفاده از شیوه‌های نوین در آموزش معارف نماز به نوجوانان و جوانان گفت: یکی از مهم‌ترین موضوعات، نحوه انتقال مفاهیم است و در این زمینه فضای مجازی ظرفیت بسیار گسترده‌ای دارد.

حجت‌الاسلام والمسلمین شاکر افزود: امروز بخش قابل توجهی از نوجوانان و جوانان در شبکه‌های اجتماعی حضور دارند و به‌ویژه در اینستاگرام و پیام‌رسان‌ها فعالیت می‌کنند؛ بنابراین باید در همین فضا حضور پیدا کنیم و برای ترویج نماز محتوای جذاب و متناسب با قواعد و ویژگی‌های این رسانه‌ها تولید کنیم.

امام جمعه اردکان اظهار کرد: برای این کار باید از افرادی استفاده شود که هم فضای مجازی را به خوبی می‌شناسند و هم بتوانند محتوای دینی را با قالب‌های جذاب ارائه کنند؛ زیرا صرف حضور در فضای مجازی کافی نیست و باید شیوه ارتباط با مخاطب را نیز شناخت.

مسجد، مدرسه و دانشگاه باید ارتباطی مستمر و تجربه‌محور داشته باشند

عضو شورای عالی حوزه علمیه استان با تأکید بر ضرورت ایجاد ارتباط مستمر میان مسجد، مدرسه و دانشگاه گفت: یکی از راهکارهای عملی این است که مسجد محل اقامه نماز جماعت مدارس باشد و هر مدرسه و دانشگاه بتواند از مسجد نزدیک خود استفاده کند.

وی افزود: حضور امام جماعت، مدیر و معاونان مدرسه در این برنامه‌ها بسیار اثرگذار است و اگر دانش‌آموزان از محیط مدرسه خارج شوند و به مسجد بروند، این تغییر فضا می‌تواند برای آنان جذاب باشد. حتی یک پذیرایی ساده مانند بستنی نیز می‌تواند خاطره خوشی برای دانش‌آموز ایجاد کند.

حجت‌الاسلام والمسلمین شاکر ادامه داد: اگر امکان حضور روزانه دانش‌آموزان در مسجد وجود ندارد، می‌توان این برنامه را هفته‌ای یک روز اجرا کرد و دانش‌آموزان را به یک مسجد مشخص مانند مسجد جامع شهر برد و در کنار آن از یک راوی برای معرفی مسجد، شهدا، علما و تاریخ آن استفاده کرد.

وی با اشاره به ضرورت آشنایی نسل نوجوان با حوزه‌های علمیه اظهار کرد: بسیاری از نوجوانان و جوانان حتی یک‌بار نیز وارد حوزه علمیه نشده‌اند. در یکی از تجربه‌ها، نوجوانی را به حوزه علمیه بردیم و او گفت که برای نخستین بار است که وارد حوزه می‌شود و همین ارتباط و آشنایی در ادامه بر مسیر زندگی او تأثیر گذاشت.

امام جمعه اردکان خاطرنشان کرد: چنین بازدیدهایی می‌تواند بسیاری از ذهنیت‌های نادرست یا منفی نسبت به مسجد، حسینیه و حوزه علمیه را اصلاح کند و به همین دلیل باید زمینه حضور دانش‌آموزان و دانشجویان در این فضاها را فراهم کرد.

امام جماعت موفق باید به‌روز، عمیق و آشنا با زبان نسل جدید باشد

حجت‌الاسلام والمسلمین شاکر درباره ویژگی‌های امام جماعت جوان و خلاق گفت: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های امام جماعت، به‌روز بودن است، امام جماعت در کنار تسلط بر مباحث اعتقادی، احکام و معارف دینی باید مطالعه و یادگیری را رها نکند و در زمینه‌هایی مانند تفسیر قرآن، حدیث و معارف دینی نیز به صورت عمیق مطالعه داشته باشد.

وی افزود: امام جماعت باید درباره شهدا و فرهنگ ایثار و شهادت نیز مطالعه کند و در کنار دانش حوزوی، با قالب‌های جدید انتقال معارف به کودکان، نوجوانان و جوانان آشنا باشد.

شاکر ادامه داد: آشنایی با فضای مجازی، هوش مصنوعی و بازی‌ها و ابزارهایی که امروز در اختیار کودکان و نوجوانان قرار دارد، برای امام جماعت ضروری است؛ البته این به معنای غرق شدن در این فضاها نیست، بلکه روحانی باید آن‌ها را بشناسد تا بتواند با نسل جدید ارتباط مؤثر برقرار کند.

امام جمعه اردکان با تأکید بر استفاده از ظرفیت اردوها اظهار کرد: یکی از قالب‌های بسیار مؤثر، اردو است و اردو الزاماً به معنای سفر چندروزه به مشهد یا شهر دیگر نیست؛ حتی می‌توان صبح روز جمعه با یک برنامه ساده نوجوانان را به کوه یا یک فضای طبیعی نزدیک شهر برد.

وی تصریح کرد: همین که در یک محیط متفاوت در کنار نوجوان قرار بگیریم، تأثیر تربیتی زیادی دارد. به نظر من حوزه‌های علمیه باید این قالب‌های جدید را در دستور کار قرار دهند و طلاب را به صورت کارگاهی با شیوه‌های جدید ارتباط با نسل نوجوان و جوان آشنا و در این زمینه تمرین کنند.