به گزارش روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان اصفهان، در آستانه برگزاری سی و سومین اجلاس سراسری نماز با عنوان «نماز در سیره و عمل رهبر شهید انقلاب اسلامی آیت الله سید علی حسینی خامنه ای» بازخوانی نقش خانواده، بانوان و مادران در تربیت نسل نمازخوان و همچنین استفاده از ظرفیت های اجتماعی، فرهنگی و رسانه ای بانوان اهمیت ویژه ای پیدا می کند لذا در همین راستا، گفت و گویی با لیلا سادات ابطحی سرپرست دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اصفهان انجام داده ایم که در ادامه می خوانید.
نماز؛ ستون فقرات حکمرانی و پیشران مسئولیت اجتماعی
ابطحی در تشریح مهم ترین جلوه های توجه رهبر شهید انقلاب اسلامی به نماز بیان کرد: در اندیشه و سیره عملی رهبر شهید انقلاب اسلامی، نماز صرفاً یک تکلیف عبادی فردی نبود، بلکه ارکان حکمرانی اسلامی، هویت تمدنی و محور اصلی انضباط روحی و اجتماعی محسوب می شد و اگر بخواهیم مهم ترین جلوه های این توجه را دسته بندی کنیم، شامل سه سطح کلیدی است.
وی ادامه داد و گفت: اولین طرح، نماز به عنوان ستون فقرات حکمرانی و مسئولیت پذیری است که در سیره ایشان، مدیر نظام اسلامی پیش از آنکه متکی به ابزارهای مادی قدرت باشد، نیازمند اتصال به منبع لایزال الهی است و اهتمام ایشان به اقامه نماز در سخت ترین شرایط کاری و مدیریت بحران ها، این پیام را به بدنه اجرایی کشور داد که کارآمدی مدیریتی بدون اهتمام به معنویت و نماز، ماندگار نخواهد بود.
سرپرست دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اصفهان دومین طرح را تقید به نماز اول وقت و توجه عمیق در حضور قلب دانست و گفت: در بعد فردی، الگوی زیستی ایشان تبلور «وَأَقِمِ الصَّلَاةَ لِذِکْرِی» بود؛ یاد خدا را بر همه شغل ها و جلسات مقدم می داشتند و این تقید، عالی ترین درس انضباط زیستی و اولویت بندی ارزش ها برای همه مسئولان و آحاد جامعه بود.
لیلا ابطحی افزود: سومین طرح پیوستگی نماز و مسئولیت اجتماعی است که در سیره ایشان، نماز واقعی جامعه را به سمت عدالت، کاهش فساد، همدلی و دستگیری از محرومان سوق می دهد و نماز در نظر ایشان، یک پیشران اجتماعی برای دوری از فحشا و منکر و مسئولیت پذیری در قبال آحاد جامعه بود.
خانواده؛ نخستین و اصیل ترین کانون جامعه پذیری دینی
سرپرست دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اصفهان در تشریح نقش خانواده در تربیت نسل نمازخوان گفت: در الگو زیستی رهبر شهید، خانواده نخستین و اصیل ترین کانون جامعه پذیری دینی است. الگویی که ایشان ارائه دادند متکی بر «آموزش عملی، انس محبتآمیز و همراهی صبورانه» بود، نه اجبار و توصیه های خشک اداری.
وی افزود: مادران در این میان، نقش معماران عاطفی و زیستی معنویت در خانه را بر عهده دارند که انتقال دلی و غیرمستقیم امر نماز اولین وضیفه اسن و کودکان پیش از آنکه سخنان ما را بشنوند، رفتار ما را تحلیل می کنند و تصویر مادری که در خانه با آرامش، لبخند و آراستگی به نماز میایستد، عمیق ترین تصویر تربیتی را در ذهن کودک ثبت می کند.
ابطحی ادامه داد: دومین وظیفه ایجاد تجربه زیسته شیرین است و مادران می توانند نماز را با خاطرات خوش، تشویق های متناسب با سن، و فضای آرامش بخش خانه پیوند بزنند.
وی سومین وظیفه را تربیت نسلی تاب آور دانست و گفت: در دنیای پرچالش امروز، مادری که فرزندش را با نماز مأنوس می کند، در واقع او را به یک پناهگاه امن در برابر استرس ها، بحران های هویتی و آسیب های اجتماعی تجهیز کرده است.
اصفهان؛ ظرفیت گسترده بانوان برای ترویج فرهنگ نماز
ابطحی درباره ظرفیت های استان اصفهان برای تقویت حضور بانوان و خانواده ها در برنامه های مرتبط با نماز اظهار کرد: استان اصفهان از منظر سرمایه اجتماعی و زیرساخت های فرهنگی-دینی، ظرفیت های بی نظیر و کم نظیری دارد که می توان آن ها را در چهار محور هم افزا ساماندهی کرد.
وی محور اول را شبکه گسترده تشکل های مردمی و سازمان های مردم نهاد (سمنها) دانست و گفت: استان اصفهان دارای ظرفیت عظیم بانوان فعال در کانون های فرهنگی مساجد، هیئات مذهبی، گروه های جهادی و سمن های حوزه خانواده است که می توانند ترویج نماز را از قالب های کلیشه ای به برنامه های خلاقانه محلی تبدیل کنند.
سرپرست دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اصفهان مدارس و انجمن اولیا و مربیان دومین محور خواند و بیان داشت: پیوند میان خانه و مدرسه در اصفهان همواره قوی بوده است و بهره گیری از ظرفیت کارگاه های تربیتی برای والدین و برگزاری رویدادهای مشترک مادر و فرزندی در محوریت انس با نماز، از کارهای عملیاتی قابل توسعه است.
ابطحی سومین محور را مراكز مشاوره و کاهش آسیب های اجتماعی دانست و اظهار کرد: ما در مجموعه مدیریت اجتماعی استان، پیوند وثیقی میان کاهش آسیب ها و ارتقای سلامت روانی-معنوی می بینیم و استفاده از ظرفیت مشاوران متخصص برای تبیین آثار آرامش بخش و روان شناختی نماز برای بانوان و خانواده ها، ابزاری بسیار مؤثر است.
وی ظرفیت های رسانه ای و هنری استان را چهارمین و آخرین محور برشمرد و بیان کرد: اصفهان مهد هنر و فرهنگ است و بهره گیری از ظرفیت بانوان هنرمند و فعالان رسانه ای برای تولید محتواهای هنرمندانه و جذاب متناسب با نسل جدید از اولویت های استان است.
وقتی نماز از توصیه زبانی به سبک زندگی تبدیل می شود
سرپرست دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اصفهان با اشاره به ضرورت تبدیل نماز از یک توصیه گفتاری به یک رفتار روزمره بیان کرد: برای گذر از توصیه زبانی به سبک زندگی، باید نماز را در تمام شریان های زندگی روزمره جاری ساخت و بانوان و مادران هوشمند می توانند با سه اقدام کلیدی این نهادینه سازی را انجام دهند.
وی پیوند نماز با نظم و برنامه ریزی خانواده را اقدام نخست خواند و بیان کرد: وقتی وقت نماز، محور برنامه ریزی های خانوادگی (مثل زمان مهمانی، تفریح یا صرف غذا) قرار گیرد، فرزند به صورت عملی درک می کند که معنویت محور زندگی است نه یک امر فرعی.
ابطحی دومین اقدام را نمایان سازی کارکردهای اخلاقی نماز دانست و گفت: اگر فرزند ببیند که نماز مادر یا پدر، منجر به صبر بیشتر، صمیمیت بالاتر، گفتار مهربانانه تر و بخشش در خانواده می شود، اثرسنجی واقعی نماز را درک کرده و به آن جذب می شود.
سرپرست دفتر امور اجتماعی استانداری ادامه داد: سومین اقدام مشارکت دادن فعالانه کودکان و نوجوانان است و سپردن مسئولیت های کوچک مانند پهن کردن سجاده، پخش اذان در خانه یا امامت نمازهای جماعت خانگی به فرزندان، حس تعلق و مسئولیت پذیری دینی را در آن ها تقویت می کند.
شکاف نسلی، شبهات و الگوهای متناقض؛ موانع پیش روی تربیت نسل نمازخوان
ابطحی در تشریح مهم ترین موانع تربیت فرزندان نمازخوان گفت: شناخت دقیق موانع، اولین گام در مسئله شناسی و سیاست گذاری فرهنگی است و مهم ترین چالش ها عبارتند از موانع موجود مثل شکاف نسلی و جذابیت های کاذب فضای مجازی که رسانه های جدید گاهی با ایجاد انقطاع ذهنی، تمرکز و تعمق را از نسل جدید می گیرند.
وی دومین گام را شبهات ذهنی و پرسش های پاسخ نداده خواند و بیان کرد: نسل جدید قانع شدنی است و به دنبال چرا هاست و عدم ارائه پاسخ های اقناعی و عقلی باعث فاصله گرفتن می شود.
سرپرست دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اصفهان رفتارهای متناقض و الگوهای نامناسب را از موانع برشمرد و گفت: مشاهده تناقض میان رفتار برخی ادعاکنندگان یا مسئولان با آموزه های نماز، اثر منفی بر ذهن جوان می گذارد.
ابطحی درباره راهکارهای ایجابی و حاکمیتی نیز ادامه داد: تغییر ادبیات تربیتی از «تکلیفی» به «اقناعی و رغبتی» و پاسخ به پرسش های نسل نو با ادبیات روز و بهره گیری از علوم تربیتی و روان شناسی، توانمندسازی والدین و معلمان و برگزاری کارگاه های مهارتی برای مادران و معلمان جهت مواجهه هوشمندانه با چالش های تربیتی نسل جدید (مانند نحوه مدیریت استرس و اضطراب فرزندان از طریق نماز)، بهسازی فضای مساجد و مدارس و جذاب سازی مساجد محلات و ایجاد فضاهای شاداب، پاکیزه و صمیمی برای حضور جوانان و بانوان از راهکارهای حاکمیتی است.
بانوان؛ شبکه مویرگی ارتباطات اجتماعی جامعه
ابطحی با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه دستگاه های اجرایی به ظرفیت بانوان گفت: بانوان شبکه مویرگی ارتباطات اجتماعی در جامعه هستند و دستگاه های اجرایی باید از نگاه «صرفاً مخاطب دیدن بانوان» به سمت «کنش گر و تصمیم ساز دیدن آنان» حرکت کنند.
وی ادامه داد و گفت: شبکه سازی و واسپاری امور به تشکل های زنانه می تواند نهادهای فرهنگی به جای اجرای مستقیم برنامه ها، نقش پشتیبان را ایفا کنند و مدیریت پروژه های ترویج نماز و خانواده را به بانوان کنشگر و سمن های تخصصی بسپارند.
سرپرست دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اصفهان گفت: ایجاد اتاق های اندیشه ورزی بانوان و بهرهگیری از ایده های خلاقانه زنان فرهیخته، دانشگاهی و حوزوی در طراحی برنامه های نماز، تا رویدادها متناسب با نیازهای واقعی خانواده ها طراحی شود.
ابطحی افزود: تجهیز و استانداردسازی نمازخانه ها و زیست بوم های شهری و مناسب سازی فضاهای اداری، بوستان ها و مراکز عمومی برای استفاده راحت بانوان و کودکان، یک اقدام ساختاری مهم از سوی دستگاه های اجرایی است و تقدیر از الگوهای موفق و معرفی و تقدیر از مادران و زنان موفقی که در عرصه اجتماعی، علمی و اداری درخشان اند و در عین حال مروج فرهنگ نماز در محیط خود هستند می تواند کمک فراوانی به توسعه و ترویج فرهنگ نماز داشته باشد.
پیام به مادران اصفهانی؛ خانه را با نور نماز روشن نگه داریم
سرپرست دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اصفهان در پایان خطاب به بانوان و مادران استان گفت: بانوان و مادران گران قدر استان مؤمن و متمدن و شهیدپرور اصفهان؛ نماز، صمیمانه ترین گفتگو با پروردگار و مستحکم ترین پناهگاه برای سلامت روحی و اخلاقی خانواده های ماست و در عصر شتابان تغییرات و دغدغه های فکری، هیچ هدیه ای ارزشمندتر از این نیست که با آرامش، محبت و الگودهی عملی، شیرینی ایستادن در آستان الهی را به فرزندانمان بچشانیم.
وی در پایان تأکید کرد: بیاوریم نماز را نه به عنوان یک تکلیف صرف، بلکه به عنوان عصاره عشق، آرامش و انضباط در خانه جاری سازیم چرا که مادری که خانه را با نور نماز روشن نگه می دارد، جامعه ای مصون، استوار و امیدآفرین خواهد ساخت.
