مسجد باید از ابتدا در نظام برنامهریزی و توسعه شهری دیده شود
به گزارش روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان آذربایجان شرقی، در آستانه برگزاری سیوسومین اجلاس سراسری نماز با عنوان «نماز در سیره و عمل رهبر شهید انقلاب اسلامی» دکتر گرشاسبی فرماندار تبریز، در گفتوگویی با روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان، با تأکید بر اهمیت جایگاه مسجد و نماز در مدیریت شهری و فرهنگی، اظهار داشت: مسجد صرفاً یک کاربری مذهبی در طرحهای شهری نیست، بلکه یکی از عناصر مهم هویت اجتماعی، فرهنگی و سرمایه اجتماعی محلات به شمار میرود.
وی افزود: در رویکرد مدیریت اجرایی استان، موضوع تأمین سرانه و جانمایی مناسب فضاهای مذهبی، بهویژه مسجد، باید متناسب با جمعیت، تراکم، دسترسی و نیازهای واقعی هر محله مورد توجه قرار گیرد و در فرآیند بررسی و تصویب طرحهای توسعه شهری، نگاه جامع و آیندهنگر نسبت به این موضوع وجود داشته باشد.
فرماندار تبریز با اشاره به ضرورت توجه به پیوستهای فرهنگی و اجتماعی در پروژههای عمرانی گفت: در پروژههای عمرانی جدید تلاش بر این است که پیوست فرهنگی و اجتماعی از مرحله مطالعات و مکانیابی تا طراحی و اجرای پروژه مورد توجه قرار گیرد تا توسعه کالبدی شهر از نیازهای فرهنگی، اجتماعی و معنوی جامعه جدا نباشد.
گرشاسبی ادامه داد: هماهنگی میان شهرداریها، دستگاههای متولی امور فرهنگی و مذهبی و مجموعههای برنامهریزی و شهرسازی، برای جلوگیری از جانمایی نامناسب و همچنین پیشگیری از ایجاد فاصله میان محل سکونت مردم و مراکز فرهنگی و مذهبی ضروری است.
وی با اشاره به نقش مساجد در تحکیم ارتباطات اجتماعی خاطرنشان کرد: مسجد علاوه بر کارکرد عبادی، میتواند محور شکلگیری ارتباطات اجتماعی، فعالیتهای فرهنگی، تربیتی و مردمی در محلات باشد و از این منظر باید جایگاه آن در برنامهریزی شهری به صورت جدی مورد توجه قرار گیرد.
فرماندار تبریز تأکید کرد: سیاست ما این است که مسجد در فرآیند توسعه شهری، یک عنصر الحاقی و پسینی نباشد؛ بلکه از ابتدا در نظام برنامهریزی، طراحی و مکانیابی پروژههای شهری دیده شود و در کنار کارکرد عبادی، نقش آن در انسجام اجتماعی، هویت محلهای و ارتقای سرمایه اجتماعی نیز مورد توجه قرار گیرد.
حضور مدیران در نماز جماعت، زمینهساز ارتباط صمیمانهتر با کارکنان است
گرشاسبی در بخش دیگری از سخنان خود، حضور مدیران و مسئولان در صفوف نماز جماعت را یکی از زمینههای تقویت ارتباط میان مدیران و کارکنان دانست و گفت: حضور مدیران ارشد در صفوف نماز، اگر با رویکردی صادقانه و بدون تشریفات اداری انجام شود، میتواند فراتر از یک رفتار فردی، پیامی روشن درباره ارزشهای اخلاقی، مسئولیتپذیری و همدلی در محیط سازمان منتقل کند.
وی افزود: زمانی که مدیر در کنار کارکنان و بدون فاصلههای تشریفاتی در نماز جماعت حضور مییابد، زمینه ارتباط مستقیمتر و صمیمانهتر با بدنه سازمان فراهم میشود و کارکنان نیز احساس میکنند مدیران صرفاً در جایگاه تصمیمگیرنده قرار ندارند، بلکه در فضای مشترک اجتماعی و معنوی سازمان نیز در کنار آنان حضور دارند.
فرماندار تبریز ادامه داد: از منظر فرهنگ سازمانی، حضور مدیران در نماز جماعت میتواند به تقویت اعتماد متقابل، تعلق سازمانی و ارتباطات انسانی کمک کند و زمینه تعامل بیشتر میان مدیران و کارکنان را فراهم سازد.
وی البته تأکید کرد: نباید اثرگذاری فرهنگ سازمانی را صرفاً به حضور در نماز محدود کرد؛ بلکه الگوی رفتاری مدیر، عدالت در تصمیمگیری، رعایت حقوق کارکنان، پاسخگویی، صداقت و عمل به ارزشهایی که بر آن تأکید میشود، از عوامل مهم ایجاد انگیزه و اعتماد در سازمان است.
گرشاسبی خاطرنشان کرد: نماز جماعت زمانی میتواند به ارتقای فرهنگ سازمانی کمک کند که با مجموعهای از رفتارهای مدیریتی اخلاقمدار و عادلانه همراه باشد. در چنین شرایطی، نماز علاوه بر جایگاه عبادی خود، میتواند بستری برای تقویت همدلی، مسئولیتپذیری و ارتباط میان کارکنان و مدیران باشد.
مصوبات حوزه نماز باید از مرحله ابلاغ به مرحله اجرا و ارزیابی برسد
فرماندار تبریز در ادامه با اشاره به ضرورت اجرای مصوبات شورای اقامه نماز استان و دستورالعملهای ابلاغی اظهار داشت: برای اینکه مصوبات شورای اقامه نماز صرفاً در حد مصوبه باقی نماند، باید نظام پیگیری، گزارشگیری و ارزیابی عملکرد به صورت جدی دنبال شود.
وی افزود: بر اساس آییننامه ترویج و توسعه فرهنگ نماز، وزارت کشور نیز مکلف به برگزاری منظم جلسات شورای اقامه نماز استان و شهرستان و پیگیری اجرای مصوبات آن است و در این مسیر، تعیین مسئول پیگیری برای هر مصوبه، مشخص کردن دستگاه متولی، تعیین زمانبندی و شاخص تحقق مصوبات اهمیت ویژهای دارد.
گرشاسبی گفت: گزارشگیری دورهای از دستگاههای اجرایی درباره میزان اجرای مصوبات و برنامههای ابلاغی، یکی از الزامات مهم در این زمینه است و دستگاهها باید نسبت به عملکرد خود در حوزه نماز پاسخگو باشند.
وی ادامه داد: ارزیابی عملکرد دستگاهها در حوزه نماز از طریق سازوکارهای ارزیابی ستاد اقامه نماز و بررسی مستندات عملکردی انجام میشود و در دستورالعملهای ارزیابی نیز گزارش تحلیلی نقاط قوت و ضعف دستگاهها برای ارائه به استاندار و شورای اقامه نماز پیشبینی شده است.
فرماندار تبریز همچنین بر ضرورت نظارت میدانی تأکید کرد و گفت: بازدید و نظارت میدانی در کنار بررسی گزارشهای رسمی، برای تطبیق عملکرد اعلامشده با وضعیت واقعی نمازخانهها، نماز جماعت و برنامههای فرهنگی ضروری است.
وی افزود: نتایج ارزیابیها باید در جلسات شورای اقامه نماز مطرح و از دستگاههایی که در اجرای مصوبات با ضعف یا تأخیر مواجه هستند، برنامه اصلاحی مطالبه شود.
گرشاسبی با اشاره به نقش دبیران اقامه نماز شهرستانها اظهار داشت: دبیران اقامه نماز شهرستانها به عنوان حلقه اجرایی و نظارتی، نقش مهمی در پیگیری مستمر برنامهها، مصوبات و دستورالعملهای حوزه نماز دارند و میتوانند ارتباط میان سیاستگذاری و اجرای میدانی برنامههای نماز را تقویت کنند.
وی تأکید کرد: رویکرد مدیریتی ما این است که نظارت را از یک فرآیند صرفاً اداری به یک چرخه کامل «مصوبه، اجرا، گزارش، ارزیابی و اصلاح» تبدیل کنیم؛ چراکه ارزش هر مصوبه به میزان تحقق آن در میدان عمل و تأثیرگذاری آن بر فرهنگ سازمانی و اجتماعی سنجیده میشود.
رفع کمبود نمازخانهها نیازمند برنامهریزی مرحلهای است
فرماندار تبریز در بخش دیگری از این گفتوگو، با اشاره به ضرورت توسعه و تجهیز نمازخانهها در ادارات، مراکز عمومی و مسیرهای بینراهی گفت: رفع کمبود نمازخانه باید در قالب یک برنامه مرحلهای، دستگاهمحور و مبتنی بر اولویتهای جغرافیایی دنبال شود.
وی افزود: در حال حاضر وضعیت نمازخانههای ادارات و مراکز عمومی و همچنین نمازخانههای بینراهی در حال رصد و ارزیابی است و برای رفع نواقص، همکاری دستگاههای متولی در دستور کار قرار دارد.
گرشاسبی خاطرنشان کرد: در استان آذربایجان شرقی حدود ۳۰۰ نمازخانه و ۵۰ مسجد بینراهی فعال است و ارزیابی مستمر وضعیت این اماکن انجام میشود.
وی ادامه داد: توجه به نمازخانهها تنها به ایجاد یک فضای فیزیکی محدود نمیشود، بلکه باید شرایط مناسب برای اقامه نماز، دسترسی آسان، نظافت، امکانات مورد نیاز و شأن و آرامش نمازگزاران نیز مورد توجه قرار گیرد.
فرماندار تبریز در پایان تأکید کرد: توسعه فرهنگ نماز نیازمند همکاری همه دستگاهها و مجموعههای اجرایی، فرهنگی و اجتماعی است و هر اندازه این موضوع در برنامهریزیهای مدیریتی، عمرانی و فرهنگی با جدیت بیشتری دنبال شود، زمینه برای حضور بیشتر مردم در مساجد و اقامه نماز جماعت و همچنین تقویت سرمایه اجتماعی در محلات فراهم خواهد شد.
