فضای دعوت به نماز باید محترمانه، مهربانانه و بدون اجبار باشد/نباید به نماز تنها به عنوان یک وظیفه فردی نگاه کنیم
به گزارش روابط عمومی ستاد اقامه نماز خراسان رضوی، با توجه به پیام مقام معظم رهبری به سی و سومین اجلاس سراسری نماز روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان با برگزیده اجلاس سراسری نماز در روز شنبه دوم آبان ماه گفتگو کرد.
مشروح گفتگو را در زیر بخوانید.
با توجه به پیام رهبر انقلاب اسلامی به سی و سومین اجلاس نماز، تحلیل شما از ابعاد این پیام چیست؟
محمد قاسمی برگزیده سی و سومین اجلاس سراسری نماز گفت: پیام ایشان بسیار عمیق و چندبعدی است. ما نباید به نماز تنها به عنوان یک وظیفه فردی نگاه کنیم؛ بلکه باید آن را در سه سطح «فردی»، «اجتماعی» و «تمدنی» تحلیل کنیم. در سطح فردی، نماز منبع آرامش و امید است؛ در سطح اجتماعی، نشانه ای از حکومت صالحان و در نهایت، یکی از ستون های اصلی ساخت تمدن اسلامی است. نکته کلیدی اینجاست که مسئولیت ترویج این ارزش، تنها بر عهده ستاد اقامه نماز نیست، بلکه خانواده، مدرسه، دانشگاه و رسانه ها همگی در این زنجیره مسئول هستند.
با توجه به این پیام، چطور می توانیم نسل نو را به سمت تجربه شیرینی نماز سوق دهیم؟
دانش آموز مشهدی افزود: ما نباید فقط «دستور» بدهیم، بلکه باید «تجربه» ایجاد کنیم. پیشنهاد من این است که والدین و معلمان، خودشان الگوی عملی باشند. همچنین باید از ابزارهای مدرن استفاده کنیم؛ مثلاً با تولید محتوای کوتاه و جذاب در فضای مجازی که به پرسش‌های واقعی نوجوانان (مثل اضطراب یا تصمیم‌گیری) پاسخ می‌دهد، یا با ایجاد محیط های صمیمی در نمازخانه های مدارس که خبری از اجبار و فشار در آن‌ها نباشد.
به نظر شما چه کارهایی انجام دهیم تا مسئله پژوهش در میان دانش آموزان توسعه پیدا کند؟؟
برگزیده سی و سومین اجلاس سراسری نماز بیان کرد: کلید کار، «معنادار کردن پژوهش» است. دانش‌آموز زمانی مشتاق می‌شود که ببیند پژوهش به او کمک می‌کند پاسخ سوالات واقعی زندگی اش را پیدا کند؛ مثلاً بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر تمرکز. ما باید از انجمن های پژوهشی فعال، آموزش روش های ساده (مثل پرسشنامه نویسی) و حمایت از ایده های کاربردی دانش آموزان شروع کنیم.
وی اضافه کرد: همچنین ایجاد کتابخانه های به روز و آموزش صحیح استفاده از اینترنت برای جلوگیری از کپی برداری از ضرورت های این مسیر است. اگر دانش آموز ببیند نتیجه پژوهش او می‌تواند مسئله ای از مدرسه را حل کند و مورد تشویق و توجه قرار گیرد، پژوهش برایش معنادار و جذاب خواهد شد.
در پژوهش پیرامون «نماز در سیره رهبر شهید»، تمرکز اصلی مقاله شما بر کدام بُعد از سیره ایشان بود؟ چه مؤلفه ای در این سیره برای شما برجسته تر نمود داشت؟
محمدقاسمی دانش آموز مشهدی در پاسخ به این سوال خاطر نشان کرد: تمرکز اصلی مقاله من بر سیره عملی امام شهید آیت‌الله سید علی خامنه‌ای در برخورد با نسل نو و ترغیب کودکان و نوجوانان به اقامه نماز بود. تلاش کردم فقط سخنان ایشان را جمع‌آوری نکنم، بلکه بررسی کنم که خود ایشان چگونه نماز را در زندگی، مسجد، و به طور کل ارتباط با جوانان به‌صورت عملی نشان داده‌اند.
برگزیده سی و سومین اجلاس سراسری نماز گفت: در مقاله ای که نوشتم پنج مؤلفه اصلی به دست آمد؛ ظرفیت نگری و باور به دل پاک نوجوان؛ عینیت و الگوی عملی بودن؛ محبت و پرهیز از اجبار؛ ارائه توصیه های کوچک و شدنی؛ همراهی خانواده، مدرسه و رسانه برای من، مؤلفه «عینیت و الگوسازی» برجسته تر بود. یعنی کسی که نوجوان را به نماز دعوت می‌کند، باید خودش با علاقه و خشوع نماز بخواند. نوجوانان معمولاً رفتار والدین و معلمان را بیشتر از سخنان آنان می‌بینند. البته این الگو سازی باید همراه با محبت باشد؛ زیرا اگر نماز با اجبار همراه شود، ممکن است نوجوان از ظاهر نماز تبعیت کند، ولی ارتباط قلبی با آن پیدا نکند.
مدل پیشنهادی مقاله شما برای معلمان و مربیان چیست؟
وی در این خصوص اظهار کرد: در مقاله، یافته ها را در قالب مدل ساده‌ای با عنوان «الگوی ظرفیت نگری، عینیت، محبت، همراهی نهادها» خلاصه کرده ام؛ ظرفیت نگری، نوجوان را فردی پاک، توانمند و آماده رشد بدانیم، نه فردی بی علاقه که باید مجبور شود. عینیت؛ معلم و مربی خودش نمونه عملی نماز خوانی باشد. محبت؛ فضای دعوت به نماز باید محترمانه، مهربانانه و بدون اجبار باشد. همراهی نهادها؛ خانواده، مدرسه، مسجد و رسانه باید تشویق به نوجوان بدهند.
محمدقاسمی دانش آموز مشهدی اضافه کرد: براساس این مدل، معلم نباید فقط بگوید «نماز بخوان»، بلکه باید به نوجوان نشان دهد که نماز در مشکلات واقعی زندگی چه کمکی می‌کند. برای مثال می‌تواند پیش از نماز، در چند دقیقه درباره خشم، ناامیدی، وسوسه یا اضطراب صحبت کند و سپس توضیح دهد که نماز چگونه انسان را متوقف می‌کند، به او فرصت فکر کردن می‌دهد و امید و اعتمادش به خدا را بیشتر می‌کند.
برگزیده سی و سومین اجلاس سراسری نماز خاطر نشان کرد: یک برنامه عملی می تواند این‌گونه باشد؛ ابتدا یک گفت‌وگوی کوتاه درباره یکی از مشکلات واقعی نوجوانان انجام شود؛ سپس فلسفه و یا شرح مسئله کاربردی درباره نماز توضیح داده شود؛ بعد نماز جماعت در فضایی آرام برگزار شود و در پایان نیز دانش آموزان بتوانند بدون ترس از قضاوت، برداشت یا سؤال خود را مطرح کنند. در چنین روشی، نوجوان نماز را فقط یک دستور نمی‌بیند، بلکه آن را چشمه آرامش، پناهگاه معنوی و پشتوانه‌ای برای ایستادگی در میدان های زندگی تجربه می‌کند.
