آموزش و ترویج نماز باید متناسب با سن دانش‌آموزان و با رویکرد تشویقی دنبال شود
به گزارش روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان چهارمحال و بختیاری، در راستای بررسی فعالیت‌های نمازی مدارس و معرفی اقدامات انجام‌شده در زمینه ترویج فرهنگ اقامه نماز و در ادامه اجرای طرح آموزشی تبلیغی فلاح با هدف بازتاب تجربه‌های موفق مدارس در ترویج فرهنگ اقامه نماز، مدیر، مربی قرآن و نماز و دانش‌آموزان مدرسه ابتدایی دخترانه سرهنگ رضوی شهرکرد، روز چهارشنبه، ششم آبان ماه در گفتگو با روابط عمومی این ستاد، به تشریح دیدگاه‌ها و اقدامات خود برای نهادینه‌سازی فرهنگ نماز در محیط مدرسه پرداختند.
طراحی برنامه‌های نمازی متناسب با نیاز هر گروه سنی در مدرسه سرهنگ رضوی شهرکرد
الهام رجب‌زاده مدیر دبستان سرهنگ رضوی با اشاره به اینکه امسال نخستین سال حضور وی در این مدرسه است، اظهار داشت: با وجود اینکه مدت زیادی از آغاز فعالیت بنده در این مجموعه نمی‌گذرد، تلاش کرده‌ایم با همراهی کادر آموزشی و پرورشی، برنامه‌های مختلف مدرسه را به‌صورت منظم پیش ببریم و در کنار فعالیت‌های آموزشی، موضوع تربیت دینی و تقویت فرهنگ نماز را نیز در اولویت قرار دهیم.
وی با اشاره به ظرفیت دانش‌آموزی مدرسه افزود: دبستان سرهنگ رضوی دارای ۴۱۵ دانش‌آموز در شش پایه تحصیلی اول تا ششم است و با توجه به تفاوت سنی و شرایط تربیتی دانش‌آموزان، برنامه‌های نمازی را متناسب با نیاز هر گروه سنی طراحی کرده‌ایم تا آموزش‌ها به شکل تدریجی و اثرگذار دنبال شود.
مدیر دبستان سرهنگ رضوی ادامه داد: برای دانش‌آموزان پایه‌های اول، دوم و سوم، با هماهنگی معاون پرورشی مدرسه، آموزش مقدماتی نماز را در دستور کار قرار داده‌ایم و در این مرحله تلاش می‌کنیم دانش‌آموزان با مفاهیم اولیه نماز، اذان، اقامه و نحوه صحیح انجام ارکان نماز آشنا شوند؛ چراکه معتقدیم پیش از رسیدن دانش‌آموزان به سن تکلیف، باید زمینه شناخت و علاقه‌مندی آنان به نماز فراهم شود.
رجب‌زاده با تأکید بر اهمیت آمادگی دانش‌آموزان برای ورود به دوران تکلیف بیان کرد: آموزش نماز نباید صرفاً به زمان رسیدن به سن تکلیف محدود شود، بلکه لازم است از سال‌های نخست تحصیل، مفاهیم و مهارت‌های اولیه به دانش‌آموزان آموزش داده شود. بر همین اساس، تلاش داریم پس از آشنایی آنان با مراحل و ارکان نماز، موضوع قرائت صحیح و تلفظ درست کلمات نماز را نیز با جدیت بیشتری دنبال کنیم تا دانش‌آموزان با آمادگی کامل‌تری این فریضه الهی را به‌جا آورند.
وی همچنین از برنامه‌ریزی برای برگزاری جشن تکلیف دانش‌آموزان پایه سوم خبر داد و گفت: برای دانش‌آموزانی که به سن تکلیف می‌رسند، برگزاری جشنی شایسته و خاطره‌انگیز را در نظر گرفته‌ایم تا این مرحله مهم از زندگی دینی آنان با شادی، نشاط و آگاهی همراه باشد و دانش‌آموزان از همان ابتدا نسبت به مسئولیت‌های دینی خود، به‌ویژه اقامه نماز، شناخت و آمادگی لازم را داشته باشند.
مدیر دبستان سرهنگ رضوی شهرکرد در ادامه به تشریح برنامه‌های نماز جماعت در پایه‌های بالاتر پرداخت و اظهار داشت: برای دانش‌آموزان پایه‌های چهارم، پنجم و ششم، برنامه‌ریزی ماهانه انجام داده‌ایم و کلاس‌ها بر اساس جدول زمان‌بندی مشخص، به‌صورت نوبتی در نماز جماعت شرکت می‌کنند، تلاش کرده‌ایم این برنامه با در نظر گرفتن شرایط کلاس‌ها، تعداد دانش‌آموزان و برنامه آموزشی مدرسه اجرا شود تا ضمن حفظ نظم فعالیت‌های درسی، فرصت حضور دانش‌آموزان در نماز نیز فراهم باشد.
رجب‌زاده با اشاره به نقش الگویی معلمان در ترویج فرهنگ نماز خاطرنشان کرد: در زمان برگزاری نماز، معلم کلاس و معاون مدرسه نیز حضور دارند؛ زیرا دانش‌آموزان در این سن بیش از هر چیز از رفتار و عملکرد اطرافیان خود تأثیر می‌پذیرند، حضور معلمان در کنار دانش‌آموزان می‌تواند در ایجاد انگیزه، تقویت مشارکت و تبدیل نماز به یک رفتار مستمر و روزانه تأثیرگذار باشد.
وی همکاری مربی طرح امید را نیز از ظرفیت‌های ارزشمند مدرسه دانست و افزود: امسال یکی از مربیان طرح امید همکاری بسیار خوبی با مجموعه مدرسه داشته و در اجرای برنامه‌های تربیتی و نمازی همراه ما بوده است. این همکاری موجب شده برنامه‌ها با انسجام بیشتری دنبال شود و زمینه ارتباط بهتر با دانش‌آموزان و ترغیب آنان به حضور در نماز فراهم شود.
مدیر دبستان سرهنگ رضوی با اشاره به تغییر رفتار دانش‌آموزان در طول اجرای برنامه‌ها گفت: یکی از موضوعاتی که برای ما بسیار امیدوارکننده بوده، استقبال تدریجی دانش‌آموزان از نماز است، در روزهای نخست، برخی از دانش‌آموزان حتی با نحوه حضور در نماز و جایگاه قرار گرفتن در صفوف آشنایی کافی نداشتند و مشارکت آنان کمتر بود؛ اما با استمرار آموزش‌ها و برنامه‌های تشویقی، به‌تدریج شرایط تغییر کرد و اکنون شاهد هستیم که خود دانش‌آموزان برای حضور در نماز پیش‌قدم می‌شوند.
رجب‌زاده ادامه داد: این تغییر رفتار و بازخورد مثبتی که از سوی دانش‌آموزان مشاهده می‌کنیم، برای مجموعه مدرسه بسیار ارزشمند است. زمانی که دانش‌آموزان بدون نیاز به تذکر و اجبار، خودشان برای شرکت در نماز اعلام آمادگی می‌کنند، نشان می‌دهد که استمرار برنامه‌های تربیتی می‌تواند در ایجاد علاقه و انگیزه درونی آنان مؤثر باشد. حتی اگر نتیجه این فعالیت‌ها جذب یک دانش‌آموز به نماز باشد، باز هم دستاورد ارزشمندی محسوب می‌شود.
وی با تأکید بر ضرورت پرهیز از ایجاد نگاه اجباری به نماز تصریح کرد: اعتقاد ما این است که برنامه‌های اقامه نماز باید در کنار نظم و پیگیری، با رویکرد تشویقی و ترغیبی اجرا شوند، هدف اصلی این است که دانش‌آموز با شناخت، علاقه و انگیزه شخصی به سمت نماز حرکت کند و حضور در نماز جماعت را نه به‌عنوان یک تکلیف تحمیلی، بلکه به‌عنوان فرصتی برای ارتباط با خداوند و آرامش معنوی تجربه کند.
مدیر دبستان سرهنگ رضوی شهرکرد همچنین با اشاره به نقش خانواده‌ها در موفقیت برنامه‌های دینی مدرسه اظهار داشت: محیط فرهنگی و اجتماعی خانواده‌ها در همراهی دانش‌آموزان با برنامه‌های مذهبی اهمیت زیادی دارد، خوشبختانه با توجه به شرایط منطقه‌ای که مدرسه در آن قرار گرفته است، خانواده‌ها نسبت به برخی محیط‌های آموزشی دیگری که پیش‌تر تجربه فعالیت در آن‌ها را داشته‌ام، از تقید و همراهی بیشتری برخوردارند و این ظرفیت می‌تواند در تقویت فعالیت‌های نمازی مدرسه بسیار مؤثر باشد.
رجب‌زاده در پایان تأکید کرد: ترویج فرهنگ نماز در مدارس نیازمند استمرار، برنامه‌ریزی، همکاری همه عوامل آموزشی و پرورشی و همراهی خانواده‌هاست، اگر آموزش نماز از سال‌های ابتدایی تحصیل آغاز شود و در کنار آن، معلمان و مربیان نیز الگوی عملی مناسبی برای دانش‌آموزان باشند، می‌توان امیدوار بود که علاقه به نماز در وجود دانش‌آموزان شکل بگیرد و این فریضه الهی به‌عنوان بخشی از سبک زندگی آنان نهادینه شود.
حضور معلمان در نماز جماعت، مؤثرترین الگوی عملی برای جذب دانش‌آموزان است
سمیه نادری مربی قرآن و نماز دبستان سرهنگ رضوی شهرکرد بر ضرورت تقویت برنامه‌های تشویقی، استفاده از ظرفیت‌های مردمی و حضور فعال معلمان در نماز جماعت مدارس تأکید کرد.
وی با اشاره به اهمیت حمایت و تشویق دانش‌آموزانی که در نماز جمعه شرکت می‌کنند، اظهار داشت: پیشنهاد می‌کنم ستاد اقامه نماز استان برنامه‌ای ویژه برای استقبال از دانش‌آموزان حاضر در نماز جمعه در نظر بگیرد تا این دانش‌آموزان با یک اقدام ساده، مانند اهدای گل یا هدیه‌ای کوچک، مورد تقدیر قرار گیرند.
نادری افزود: وقتی دانش‌آموز پس از حضور در نماز جمعه با خاطره‌ای خوش و احساس ارزشمندی به مدرسه بازمی‌گردد، این تجربه را برای دوستان و همکلاسی‌های خود تعریف می‌کند و همین موضوع می‌تواند زمینه حضور دانش‌آموزان بیشتری را در برنامه‌های بعدی فراهم کند. حتی ممکن است هر دانش‌آموز، یکی از دوستان خود را نیز برای حضور در نماز جمعه تشویق کند.
مربی قرآن و نماز دبستان سرهنگ رضوی در ادامه، پیشنهاد راه‌اندازی طرح «نذر فرهنگی نماز» را مطرح کرد و گفت: سنت نذر در فرهنگ جامعه ما جایگاه ویژه‌ای دارد و مردم در مناسبت‌هایی مانند دهه محرم و ایام فاطمیه برای اجرای برنامه‌های مذهبی مشارکت می‌کنند. به همین دلیل می‌توان بخشی از این ظرفیت ارزشمند مردمی را به‌صورت اختصاصی برای ترویج فرهنگ نماز در مدارس اختصاص داد.
وی تصریح کرد: ستاد اقامه نماز می‌تواند با ایجاد سازوکاری مشخص، زمینه مشارکت خیران و علاقه‌مندان را در قالب نذر فرهنگی فراهم کند تا کمک‌های جمع‌آوری‌شده صرف برنامه‌های نمازی مدارس شود؛ از تهیه هدایای تشویقی برای دانش‌آموزان گرفته تا برگزاری برنامه‌های آموزشی، فرهنگی و نشست‌های توجیهی برای دانش‌آموزان و خانواده‌ها.
نادری با بیان اینکه نباید اجرای برنامه‌های فرهنگی صرفاً به اعتبارات دولتی وابسته باشد، خاطرنشان کرد: اگر برای اجرای هر برنامه‌ای منتظر اختصاص بودجه از سوی دستگاه‌های دولتی باشیم، بسیاری از فعالیت‌ها با محدودیت مواجه خواهند شد، اما تجربه نشان داده است هر جا مردم خودشان پای کار آمده‌اند و مشارکت داشته‌اند، اقدامات با استقبال و موفقیت بیشتری همراه بوده است.
مربی قرآن و نماز دبستان سرهنگ رضوی با اشاره به خاطرات دوران دانش‌آموزی خود گفت: زمانی که خودم دانش‌آموز بودم، پیش‌نماز می‌شدم و معلمم نیز در کنار من حضور پیدا می‌کرد و با ما نماز می‌خواند، همین رفتار معلم تأثیر عمیقی بر من گذاشت و یکی از عواملی بود که علاقه و توجه مرا به نماز بیشتر کرد.
نادری ادامه داد: دانش‌آموز زمانی که می‌بیند معلمش که در کلاس درس برای او الگوست، در نماز جماعت نیز حضور دارد و در کنار او نماز می‌خواند، بیشتر به این فریضه علاقه‌مند می‌شود. به اعتقاد من، رفتار عملی معلم در این زمینه بسیار تأثیرگذارتر از توصیه‌های صرفاً کلامی است.
وی در پایان تأکید کرد: برای نهادینه شدن فرهنگ نماز در مدارس، باید مجموعه‌ای از اقدامات در کنار یکدیگر قرار گیرند؛ از جمله تشویق دانش‌آموزان، استفاده از ظرفیت خیران و مشارکت‌های مردمی، اجرای برنامه‌های جذاب فرهنگی و از همه مهم‌تر حضور فعال و مستمر معلمان در نماز جماعت. همراهی همه عوامل مدرسه می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری علاقه قلبی به نماز در میان دانش‌آموزان باشد.
نماز موجب پاکی روح و دوری از گناه می‌شود
زمانی دانش‌آموز دبستان دخترانه سرهنگ رضوی شهرکرد، با اشاره به اهمیت نماز در زندگی انسان اظهار داشت: ما وظیفه انسانی و دینی خود می‌دانیم که نماز بخوانیم و به‌خاطر نعمت‌هایی که خداوند به ما عطا کرده است، شکرگزار او باشیم.
وی افزود: نماز خواندن به ما کمک می‌کند از گناهان و کارهای نادرست دور شویم و اجازه ندهیم شیطان ما را به انجام رفتارهای اشتباه وسوسه کند، وقتی نماز می‌خوانیم، احساس می‌کنیم روحمان پاک‌تر شده و آرامش، پاکی و سرزندگی بیشتری در وجودمان به وجود می‌آید.
زمانی با تأکید بر نقش مدیران، معلمان و مربیان در تشویق دانش‌آموزان به اقامه نماز گفت: مسئولان مدرسه می‌توانند با فراهم کردن فرصت‌های مناسب و اجرای برنامه‌های جذاب، دانش‌آموزان را بیشتر به نماز علاقه‌مند کنند، خوشبختانه در مدرسه ما دانش‌آموزان زیادی با علاقه در برنامه‌های نماز شرکت می‌کنند و برای حضور در این فعالیت‌ها تمایل دارند.
این دانش‌آموز با اشاره به برنامه‌های صبحگاهی مدرسه بیان کرد: باید تلاش کنیم بخشی از برنامه‌های صبحگاهی را به موضوع نماز اختصاص دهیم و هر هفته این برنامه با مشارکت کلاس‌های مختلف برگزار شود، برای این کار، روزهای اجرای برنامه را نیز تغییر دهیم تا دانش‌آموزان همه پایه‌ها فرصت حضور و مشارکت داشته باشند.
وی ادامه داد: این برنامه‌ها علاوه بر اینکه موجب تقویت علاقه دانش‌آموزان به نماز می‌شود، فرصت خوبی برای آشنایی بیشتر دانش‌آموزان پایه‌های اول و دوم با این فریضه الهی است، زیرا برخی از آن‌ها هنوز نماز را به‌خوبی یاد نگرفته‌اند یا به سن تکلیف نرسیده‌اند و لازم است از همین سال‌های ابتدایی با اهمیت نماز و شیوه صحیح اقامه آن آشنا شوند.
زمانی در پایان خاطرنشان کرد: امیدواریم با همکاری مدیر، معلمان و مربیان مدرسه و برگزاری برنامه‌های مستمر و جذاب، همه دانش‌آموزان از سنین پایین با نماز مأنوس شوند و این فریضه الهی را با علاقه و شناخت در زندگی خود دنبال کنند.
نماز بهترین فرصت برای گفتگو با خدا و بیان خواسته‌هایمان است
ظفریان دیگر دانش‌آموز دبستان دخترانه سرهنگ رضوی شهرکرد با اشاره به اهمیت نماز در زندگی انسان اظهار داشت: وقتی می‌خواهیم با خداوند ارتباط برقرار کنیم و خواسته‌ها و نیازهای خود را با او در میان بگذاریم، نماز می‌خوانیم؛ زیرا نماز فرصتی است تا با خداوند صحبت کنیم و هر آنچه در دل داریم، از او بخواهیم.
وی افزود: ما در نماز علاوه بر بیان خواسته‌هایمان، به‌خاطر نعمت‌هایی که خداوند به ما داده است نیز از او تشکر می‌کنیم، نعمت‌هایی مانند پدر و مادر و دیگر خوبی‌هایی که در زندگی داریم، نماز راهی برای قدردانی از خداوند و توجه به نعمت‌های بی‌شمار اوست.
ظفریان با اشاره به شیوه تشویق همکلاسی‌های خود به اقامه نماز گفت: وقتی زنگ نماز به صدا درمی‌آید و بعضی از دانش‌آموزان برای حضور در نماز تمایل کمتری دارند، سعی می‌کنم با آن‌ها دوستانه صحبت کنم و یادآوری کنم که می‌توانند در نماز با خداوند حرف بزنند، نیازها و خواسته‌هایشان را بیان کنند و از او کمک بخواهند.
این دانش‌آموز ادامه داد: به نظرم برای علاقه‌مند کردن بچه‌ها به نماز، باید درباره خوبی‌ها و آثار نماز با آن‌ها صحبت کنیم و با برخوردی صمیمی و مهربانانه، آن‌ها را به این فریضه الهی دعوت کنیم تا حضور در نماز برایشان شیرین و دوست‌داشتنی باشد.
وی در پایان درباره انتظارات خود از مدیر، معلمان و مربیان مدرسه برای تقویت برنامه‌های نمازی اظهار داشت: برگزاری کلاس‌های آموزشی و توجیهی درباره اهمیت نماز و آشنا کردن دانش‌آموزان با آثار و برکات آن می‌تواند به افزایش علاقه بچه‌ها کمک کند تا دانش‌آموزان با شناخت و انگیزه بیشتری در برنامه‌های نماز مدرسه شرکت کنند.
