احکام نماز

نحوه انجام سجده سهو و شرح مواردی که انجام آن واجب میشود

سجده سهو به دو سجده‌ ای که پس از نماز واجب، برای جبران برخی اشتباهات در نماز است گفته میشود. سجده سهو را بلافاصله پس از سلام نماز به جا می آورند و پس از دو سجده لازم است تشهد و سلام گفته شود. همچنین ذکری که در سجده سهو گفته میشود، با ذکر سجده‌ نماز متفاوت است.

تعریف سجده سهو

به فتوای مراجع، برای جبران برخی اشتباهات غیر عمدی در نماز باید پس از نماز، دو سجده به جا آورد که به آنها سجده سهو (سجده خطاهای غیرعمدی) گویند.

زمان انجام سجده سهو

فتوای عمده فقیهان و مراجع ، این است که زمان انجام سجده سهو، بلافاصله و بدون انجام حرکت اضافی پس از سلام نماز است. البته برخی فقهای قدیم نظر به انجام آن قبل از سلام دارند.

در چه مواقعی سجده سهو واجب میشود؟

  • حرف‌زدن غیرعمدی در نماز
  • در نماز چهار رکعتى، پس از سجده‏ دوم، شک کند که چهار رکعت خوانده است یا پنج رکعت.
  • تشهد را فراموش کند.
  • گفتن غیرعمدی سلام نماز در جایی که نباید گفت. برای مثال در رکعت دومِ نمازهای چهاررکعتی پس از تشهد، اشتباها سلام نماز را هم بخوانیم.
  • فراموش‌کردن یک سجده

ذکر سجده سهو

ذکر سجده سهو با ذکر سجده‌های نماز تفاوت دارد. در سجده سهو میتوان یکی از ذکرهای زیر را گفت:

  • بِسْمِ اللَّـهِ وَ بِاللَّـهِ، اَلسَّلامُ عَلَیکَ اَیهَا النَّبِی وَ رَحْمَةُ اللَّـهِ وَ بَرَکاتُهُ
  • بِسْمِ اللَّـهِ وَ بِاللَّـهِ، اَللَّـهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ و آلِ مُحَمَّدٍ
  • بِسْمِ اللَّـهِ وَ بِاللَّـهِ وَ صَلَّی اللَّـهُ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ

نحوه انجام سجده سهو و شرح مواردی که انجام آن واجب میشود

سایر احکام

  • همانطور که از نام سجده مشخص است باید هنگام انجام سجده سهو اعضای هفتگانه بر روی زمین قرار بگیرند.
  • اکثر مراجع معتقدند که هنگام انجام سجده سهو باید طهارت داشت.(میتوانید به نظر مرجع تقلید خود مراجعه کنید.)
  • سجده سهو جبران کننده ارکان نماز نیست!
  • واجب بودن سجده سهو فوری است، یعنی باید بلافاصله بعد از نماز انجام شود. اما برای فردی که سجده سهو را انجام نداده است، لزومی بر تکرار دوباره نماز نیست و باید سجده سهو را به جای بیاورد. با طولانی شدن زمان، واجب بودن سجده سهو از بین نمیرود.

کلام آخر

در این نوشته سعی شد تا بر نحوه انجام سجده سهو، شرایط ، احکام و همچنین اذکاری که میتوان در سجده گفت، بطور کامل پرداخته شود . و سعی بر آن بوده تا نظر اکثریت مراجع و فقها ملاک قرار گیرد. بهتر است برای بررسی دقیق تر این احکام به نظر مرجع تقلید خود نیز مراجعه کنید.

نوشته های مشابه

44 دیدگاه

    1. اگر سجده سهو گردنت باشه و فراموش کنی بعدازنمازبخانی میتونی بانمازبعدیت بخانی؟

      1. باسلام ؛ بنابر فتوای آیت الله مکارم شیرازی : اگر سجده سهو را فراموش کنید هر وقت یادتان آمد باید فورا آن را بخوانید ولی اگر در حال نماز هستید وقتی نمازتان تمام شد فورا سجده سهو فراموش شده را انجام بدهید.

          1. هر گاه در سجده واجب قرآن، پیشانی را به قصد سجده به زمین بگذارد، اگر چه ذکر نگوید کافی است و گفتن ذکر، مستحب است و بهتر است بگوید: «لٰا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ حَقّا حَقّا لَا إِلٰهَ الّا اللّٰهُ ایماناً وَ تَصْدِیقاً لَا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ عُبُودِیةً وَ رِقًّا سَجَدْتُ لَک یٰا رَبِّ تَعَبُّداً وَ رِقًّا لَا مُسْتَنْکفاً وَ لَا مُسْتَکبِراً بَلْ أَنَا عَبْدٌ ذَلِیلٌ ضَعِیفٌ خَائِفٌ مُسْتَجِیرٌ».

      2. سلام خدا قوت
        اگر در رکعت اول نماز اشتباهی قنوت بخوانیم ایا سجده سهو واجب میشود

      1. سلام ببخشید برای سجده سهو حجاب لازمه برا خانومها ؟ و اینکه اگه رکعت اول اشتباهی تشهد بگیم سجده سهو داره؟

  1. سلام بعدا از اینکه سلام دادیم باید پاشیم دوباره نیت کنیم .. یا بعدا از اتمام نماز نشسته به سجده بریم ؟

      1. اگه در رکعت دوم به جای حمد و سوره تسبیحات بخونیم و بعد از دو بار گفتن ذکر متوجه اشتباه شویم سجده سهو دارد یا نه؟

        1. سلام و عرض ادب
          نظر هر مرجع تقلیدی در مورد متفاوت هست
          برای مثال آیت الله مکارم شیرازی: حمد و سوره رو بخونید و ادامه نماز و نیازی به سجده سهو نیست
          اما اگه مرجع تقلیدتون متفاوت باشه زنگ بزنید دفترشون و بپرسید

    1. سلام برادر عزیز.
      بعد از سلام نماز، بدون خارج شدن از حالت نماز و بلافاصله باید سجده رو به جا آورد، و تکبیر هم ندارد.

      تشکر.

  2. سلام علیکم
    میشه عبارت ” و عجل فرجهم” رو به دنبالِ صلواتی که بعد از بسم الله و بالله گفته شد، قرائت کنیم؟

    1. سلام بسته به مرجع تقلیدتون متفاوت هست
      به نظر حضرت آیت الله خامنه ای:درسجده سهو به احتیاط واجب بگوید بسم الله و بالله السلام علیک ایها النبی ورحمت الله وبرکاته

  3. بعداز سلام نماز باید سه مرتبه تکبیر رو‌بگیم بعد نیت سجده سهو کنیم یا نباید سه مرتبه تکبیر گفته بشه؟

      1. من نمی دونستم و قبل گفتن سه تا تکبیر پایانی سجده سهو میرفتم اشکال داره؟ اخه این تکبیرها مستحب مگه نیست

        1. بله سه تا تکبیر مستحبه
          قبل و بعدشو پرسیدید برا همین
          اوکیه و اشکالی نداره

  4. سلام.بعدازدوسجده سهوکه گردنمونه بایدتشهدوسلام هم بدیم؟ بااینکه فقط دو سجده سهوتنهابجابیاوریم

  5. سلام سجده سهو را بعد از اینکه در رکعت آخر سلام گفته شد باید سجده سهو انجام شود و بعد از دومین سجده سهو باید تشهد و سلام گفته شود . درسته یا باید طوری دیگه انجام شود

  6. چون من خیلی شک میکنم که چند رکعت خواندم یا این اشتباه که قنوت فراموش میکنم یا در رکعت دوم تشهد را آیا باید سجده سهو بجا بیارم یا باید تجدید نماز کنم

    1. اگر دائم الشک هستید نباید اعتنا کنید
      اگر معمولی شک میکنید باید به شک های باطل کننده نماز دقت کنید.
      در مورد قنوت هم چون مستحبه حتی اگر شک کردید که انجامش دادید یا ندادید اهمیتی بهش ندید و نمازتون رو ادامه بدید

      1. سلام،وقت بخیر.
        اگه ذکر سجده سهو رو همون سبحان الله بگیم باطله؟!
        آخه موقع انجام سجده سهو ذکرش رو فراموش کردم وهمون سبحان الله رو گفتم.
        ممنون از راهنماییتون.

        1. سلام و احترام(به نقل از مرکز پاسخگویی احکام دینی) و با فرض مدنظر گرفتن مرجع تقلید: ایت الله خامنه ای: اگر سهوی باشد صحیح است

  7. با سلام اگر در کعت چهارم اشتباها به جای تسبیحات اربعه حمد و سوره خوانده شود باید بعدش سجده سهو انجام بدیم؟

    1. در فرض سوال نماز صحیح است و نیاز به قضا نیست.(1)
      در رکعت سوم و چهارم، انسان اختیار دارد که تسبیحات اربعه را بخواند و یا اینکه فقط سوره حمد را بخواند، و عمدا نباید اضافه بر سوره حمد، سوره دیگری بخواند. اما خواندن سهوی سوره، اشکال ندارد.
      پی نوشت :
      1. آیت الله خامنه ای، اجوبه استفتائات، س 470

  8. اگر بین رکعت سوم و چهارم نماز چهاررکعتی شک کنیم بازم سجده سهو میتونیم انجام بدید یا باید تجدید نماز کنیم؟!

    1. شک بین سه و چهار ، باید بنا را بر چهار گذاشته و پس از اتمام نماز یک رکعت نماز احتیاط ایستاده و یا دو رکعت نشسته بخواند.

  9. سلام وقتتون بخیر
    اگه در رکعت چهارم بجای تسبیحات اربعه سوره حمد و توحید و سپس قنوت بگیریم آیا سجده سهو بایستی انجام بدیم؟

    1. 1. در رکعت سوم و چهارم نماز، می‌توان فقط یکبار سوره حمد یا سه مرتبه تسبیحات اربعه بخواند، و اگر یک مرتبه هم تسبیحات اربعه گفته شود، کافى است. (امام خمینى، توضیح المسائل (محشّٰى)، ج 1، ص 555، م 1005)
      2. خواندن حمد و سوره به جاى تسبیحات اربعه در رکعت سوم و چهارم اشکال ندارد، حمد را به جاى تسبیحات می‌خواند و سوره را به قصد این‌که قرائت قرآن در نماز جایز است. (بهجت، محمد تقى، استفتاءات، ج 2، ص 149 و 150، سۆال 2021) اما اگر در دو رکعت آخر نماز به خیال این‌که دو رکعت اوّل است حمد و سوره خوانده شود، [هر چند] نماز صحیح است، ولى دو سجده سهو براى زیادى سوره به جا آورده شود. (موسوى گلپایگانى، سید محمد رضا، مجمع المسائل، ج 1، ص 167)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا