فضیلت و آثار خواندن سوره نصر
سوره نصر از سورههایی است که در مدینه بر پیامبر (ص) نازل شده است. نصر سوره صد و دهم قرآن و در جزء سی قرار دارد. این سوره جزو سورههای مفصلات یعنی سورههای دارای آیات کوتاه قرآن است. محتوای سوره نصر پیروزی عظیمی را بشارت میدهد که بهواسطه آن مردم گروه گروه به دین خدا وارد میشوند. از فضیلتهای خواندن سوره نصر اعطای پاداش فراوان اخروی و استجابت دعا است که در روایات به آنها اشاره شده است. از جمله آثار و برکات قرائت این سوره پیروزی در برابر دشمنان است. در این مقاله میخواهیم به فضائل و برکات خواندن سوره نصر بپردازیم. با ما همراه باشید.
دلیل نامگذاری سوره نصر و ویژگیهای آن
دلیل نامگذاری سوره نصر آن است که «کلمه «نصر» در آیه اول این سوره به کار رفته و سخن از پیروزی الهی به میان آورده است. نام دیگر این سوره «اذا جاء» است؛ چرا که این سوره با همین کلمه آغاز شده است. از دیگر نامهای سوره نصر «تودیع» است. نزول سوره نصر در اواخر عمرِ پیامبر (ص) و وداع خداوند و جبرائیل با ایشان دلیل نامگذاری به «تودیع» است» (۱). سوره نصر از «سورههای مدنی قرآن و در ترتیب نزول سوره صد و دومی است که بر پیامبر (ص) نازل شده است. در چینش کنونی مُصحَف سوره نصر صد و دهمین سوره قرآن است» (۲). سوره نصر « ۳ آیه، ۱۹ کلمه و ۸۰ حرف دارد و از جمله سورههای مفصلات یعنی سورههای دارای آیات کوتاه بهشمار میرود» (۳). محتوای سوره نصر در مورد یاری خداوند به پیامبر (ص) است. در این سوره پروردگار به رسول خدا (ص) وعده پیروزی و یاری میدهد.
فضائل و پاداش خواندن سوره نصر
سوره نصر آخرین سورهای است که بر پیامبر (ص) نازل شده است. عبدالله بن عمر بیان میکند که « این سوره در اواسط ایام تشریق بر رسول خدا (ص) نازل شد که سال وداع بود. زمانی که سوره نصر بر رسول خدا (ص) نازل شد، ایشان فرمودند که من امسال از دنیا خواهم رفت و ایشان در همان سال از دنیا رفتند. پیامبر در آن سال وقتی که معاذ بن جبل را به یمن میفرستاد به او فرمود دیگر مرا نخواهی دید» (۴). روایت است که رسول خدا (ص) از زمانی که سوره نصر بر او نازل شد تا زمانی که از دنیا رفتند ذکر «سبحانالله» را بسیار میگفت و بسیار استغفار مینمود. در مورد قرائت سوره نصر روایت شده است که «امسلمه میگفت رسول خدا (ص) در اواخر عمر نمینشست و برنمیخواست و هیچ حرکتی نمیکرد مگر اینکه میگفت ( سبحان الله و بحمده و استغفرالله و اتوب الیه) از علت این کار پرسیدم ایشان فرمودند که من به این کار فرمان داده شدهام و آنگاه سوره نصر را قرائت میکرد» (۵).
در مورد فضیلت خواندن سوره نصر روایتهایی در کتب مختلف ذکر شده است که آنها را بیان میکنیم:
پیروری بر دشمنان
در فضیلت خواندن سوره نصر آمده است که «امام صادق (ع) فرمودند هر کس سوره نصر را در نمازهای مستحب یا واجب بخواند خداوند او را بر همه دشمنانش یاری خواهد داد و در روز قیامت در حالی وارد میشود که به همراه او کتابی گویا است و پروردگار این کتاب را از درون قبرش بیرون میآورد و آن را مایه امان از گرمای آتش جهنم قرار میدهد. او در روز قیامت بر چیزی عبور نخواهد کرد مگر اینکه بر او بشارت میدهد و او را به هر خیری آگاه میکند و خبر میدهد تا اینکه به بهشت وارد شود. برای قرائتکننده سوره نصر در دنیا اسباب خیر فراهم است بهصورتی که کسی ندیده و به قلبش نرسیده است» (۶).
اجر و پاداش فراوان
از رسول خدا روایت شده است که «هر کس سوره نصر را قرائت نماید به او اجری به مانند کسی که در فتح مکه همراه با رسول خدا (ص) جنگیده و به شهادت رسیده داده خواهد شد. و هر کس پس از سوره حمد این سوره را قرائت کند نماز او به بهترین وجه مورد قبول خواهد بود» (۷). همچنین روایت شده است که «اگر در نماز بعد از سوره حمد ۷ مرتبه سوره نصر خوانده شود نماز آن فرد مورد قبول واقع خواهد شد و نماز گزاردن در سر وقت آن برای او خوشایند میشود» (۸).
از پیامبر (ص) روایت است که در نماز شب نهم شعبان فرموده است «هر کس در این شب چهار رکعت نماز بخواند و در رکعت بعد از حمد ۱۰ بار سوره نصر را قرائت کند خداوند بدن او را بر آتش حرام نموده و برای خواندن هر آیه از این سوره ثواب ده شهید از شهدای جنگ بدر و پاداش عالمان دین را به او خواهد داد» (۹).
وارد شدن به بهشت
از رسول خدا (ص) روایت شده است که «هر کس در شب سیزدهم ماه رجب ده رکعت نماز به جا آورد و در هر رکعت بعد از حمد پنج مرتبه سوره نصر را بخواند، خداوند در بهشت قصری برای او بنا میکند که طول و عرض آن هفت برابر بیشتر از دنیا خواهد بود» (۱۰).
آثار و برکات قرائت سوره نصر
استجابت دعا
از آثار و برکات خواندن سوره نصر استجابت دعاهاست. روایت شده است که «هر کس سوره نصر را در نماز نافله قرائت کند یا در زمان زوال آفتاب در روز جمعه این سوره را بخواند و دعا کند خداوند دعایش را مستجاب میکند» (۱۱).
یاری در برابر دشمنان
روایت شده است که «هر کس سوره نصر را در نمازهای واجب یا مستحب بخواند پروردگار او را در برابر همه دشمنان یاری میکند» (۱۲).
دفع بلا
یکی از آثار خواندن سوره نصر دفع دشمن و دفع بلاست. از پیامبر (ص) روایت شده است که «برای دفع دشمن سوره مبارکه نصر را بیست و یک مرتبه و برای دفع بلا هر روز هفت مرتبه قرائت کنند» (۱۳).
کلام پایانی
سوره نصر از جمله سورههای کوتاه قرآن است که ۳ آیه دارد. از فضیلتهای خواندن سوره نصر پاداش فراوان در آخرت، پیروزی بر دشمنان و استجابت دعا است. قرائت این سوره آثار و برکات فراوانی از جمله یاری خداوند در برابر دشمنان دارد. با توجه به مطالب ذکر شده در روایات، خواندن سوره نصر از نظر پیامبر (ص) و امامان (ع) برکات و فضایل بسیاری برای زندگی دنیا و اخرت افراد دارد و آنها همواره انسانها را به خواندن این سوره در نمازهای واجب و مستحب توصیه نمودهاند.
کاری از تحریریه ستاد اقامه نماز
پینوشت
- خرمشاهی، دانشنامه قرآن و قرآنپژوهی، ۱۳۷۷ ش، ج ۲، ۱۲۷۰.
- معرفت، آموزش علوم قرآن، ج۲، ص ۱۶۸.
- معرفت، تاریخ قرآن، ۱۳۸۴ ش، ص ۵۸.
- الخرائج و الحرائج، ج۱، ص ۱۰۲.
- مجمعالبیان، ج۱۰، ص ۵۵۴.
- ثوابالاعمال، ص ۱۲۷.
- تفسیر البرهان، ج۵، ص ۷۸۳.
- المصباح کفعمی، ص ۴۶۱.
- اقبالالاعمال، ج۳، ص ۳۰۸.
- همان، ص ۲۲۰.
- مستدرکالسفینه البحار، ج۸، ص ۴۷۹.
- همان.
- خواصالایات، ص ۱۶۶.
