به گزارش روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان ایلام، در آستانه برگزاری سی و سومین اجلاس سراسری نماز با عنوان «نماز در سیره و عمل رهبر شهید انقلاب اسلامی»، سید مجتبی علیزاده منفرد، فعال نمونه نمازی استان ایلام در مصاحبه با روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان چگونگی تبدیل مدرسه شاهد شهید وحیدنیا به مدرسه نمونه نمازی را تشریح نمود.
در ادامه شرح این مصاحبه را میخوانیم:
با سلام و احترام، جناب آقای علیزاده منفرد، از اینکه وقت خود را در اختیار ما قرار دادید صمیمانه سپاسگزاریم. لطفاً خودتان را برای مخاطبان خبرگزاری معرفی کنید و از سابقه فعالیتهای خود در حوزه نماز بگویید.
بسم الله الرحمن الرحیم. بنده سیدمجتبی علیزاده منفرد هستم، از فرهنگیان شاغل در دبستان شاهد شهید وحیدنیا در استان ایلام. سالهاست که در عرصه تعلیم و تربیت دانشآموزان این مرز و بوم فعالیت میکنم و یکی از دغدغههای اصلیام، ترویج و تعمیق فرهنگ نورانی نماز در بین نسل نوپای انقلاب اسلامی است. در کنار وظایف آموزشی، افتخار دارم که در حوزه فعالیتهای پرورشی و فرهنگی مرتبط با نماز نیز به صورت جهادی و داوطلبانه خدمت کنم.
چه شد که به سمت فعالیت در حوزه نماز سوق پیدا کردید؟ آیا خاطره یا جرقهای در ذهن دارید؟
بنده معتقدم نماز، ستون دین و معراج مؤمن است. در محیط مدرسه به ویژه دبستان، دانشآموزان مانند زمین حاصلخیزی هستند که هر بذری در آنها کاشته شود، در آینده به ثمر خواهد نشست. وقتی دیدم که برخی دانشآموزان با مفاهیم نماز و احکام آن فاصله دارند و نماز برایشان به یک تکلیف خشک و تشریفاتی تبدیل شده، تصمیم گرفتم با روشهای خلاقانه و تلفیقی، این فریضه الهی را با زندگی روزمره آنها پیوند بزنم. جرقه اصلی این کار از سند تحول بنیادین آموزش و پرورش گرفته شد که بر تربیت دینی و اخلاقی دانشآموزان تأکید دارد.
در مدرسه شاهد شهید وحیدنیا چه اقدامات شاخصی در حوزه ترویج نماز انجام دادهاید؟
با استعانت از خداوند متعال و با عنایت به سند تحول بنیادین، مجموعهای از فعالیتهای خلاقانه و تلفیقی را در این آموزشگاه طراحی و اجرا کردیم. هدف اصلی ما «تعمیق باورهای دینی» و «جذابسازی فرهنگ نماز» بود. محورهای اصلی فعالیتهای ما عبارتند از:
– نهادینهسازی فرهنگ اقامه نماز اول وقت در بین دانشآموزان
– تلفیق آموزشهای دینی با سبک زندگی مهدوی در قالب طرح «سهشنبههای مهدوی»
– بهرهگیری از سیره اهلبیت (ع) در قالب طرح «مصباحالهدی» برای آموزش احکام نماز
– افزایش مشارکت داوطلبانه دانشآموزان در فعالیتهای مذهبی
درباره طرح «مصباحالهدی» و پویش «نماز در سیره اهل بیت» بیشتر توضیح دهید. چگونه توانستید آموزش احکام نماز را از حالت تئوری خارج کنید؟
در این بخش، آموزش احکام نماز از حالت تئوری خارج شده و با زندگی و سیره عملی امام معصوم (ع) در طرح مصباحالهدی گره خورد. برای مثال، با بیان داستانهایی از نحوه نماز خواندن آن امام بزرگوار، دانشآموزان با اهمیت «حضور قلب» و «نماز اول وقت» به صورت غیرمستقیم و قصهگو آشنا شدند. این روش تأثیر شگرفی داشت؛ زیرا وقتی دانشآموز میبیند امام معصوم (ع) چگونه با خضوع و خشوع در محضر خداوند میایستد، انگیزه درونیاش برای الگوگیری تقویت میشود. اقدامات ما در این بخش شامل برگزاری کارگاههای «نماز من و امام من» و تهیه بروشورهای هنری تلفیقی بود.
«سهشنبههای مهدوی» چگونه با نماز پیوند خورد؟
**سیدمجتبی علیزاده منفرد:** برنامه «سهشنبههای مهدوی با عطر نماز» یکی از ابتکارات ما بود. در این برنامه، هر سهشنبه، دانشآموزان علاوه بر شرکت در برنامههای مهدوی، با مفاهیم نماز و انتظار آشنا میشدند. ما معتقدیم نماز، بهترین وسیله برای ارتباط با امام زمان (عج) و آمادهسازی برای ظهور است. در این برنامه، دانشآموزان با فلسفه نماز و پیوند آن با فرهنگ انتظار آشنا شدند. خوشبختانه این طرح با استقبال بسیار خوبی مواجه شد و توانستیم گسست میان برنامههای پرورشی و آموزشهای دینی را کاهش دهیم و یکپارچگی در فعالیتها ایجاد کنیم.
برای تشویق و استمرار دانشآموزان از چه روشهایی استفاده کردید؟
به منظور استمرار و پایبندی دانشآموزان، سیستم تشویقی «یاران نماز» را طراحی کردیم. در این سیستم، اقدامات زیر انجام شد:
– اعطای کارت امتیاز نماز به دانشآموزان فعال
– تجلیل از مکبرین و مؤذنین دانشآموز در مراسم صبحگاه با رویکرد مهدوی
– برگزاری مسابقه عکاسی و دلنوشته با موضوع «من و نماز» در فضای مجازی مدرسه
این روشهای تشویقی باعث شد که دانشآموزان با انگیزه بیشتری در نماز جماعت شرکت کنند و حتی در خانه نیز به اقامه نماز اهتمام ورزند.
نتایج و دستاوردهای این فعالیتها را چگونه ارزیابی میکنید؟
بر اساس ارزیابیهای صورت گرفته، تلفیق این فعالیتها نتایج ذیل را در پی داشته است:
– افزایش ۳۰ درصدی حضور دانشآموزان در نماز جماعت نسبت به نیمسال اول
– کاهش گسست میان برنامههای پرورشی و آموزشهای دینی و ایجاد یکپارچگی در فعالیتها
– افزایش سطح آگاهی دانشآموزان نسبت به فلسفه نماز و پیوند آن با فرهنگ انتظار
نتیجهگیری ما این است که تلفیق هوشمندانه برنامههای جاری مدرسه مانند طرح مصباحالهدی و سهشنبههای مهدوی با فریضه نماز، الگوی موفقی در تعمیق باورهای دینی بوده است. پیشنهاد میکنم این تجربیات جهت بهرهبرداری سایر مدارس در جلسات مدیران به اشتراک گذاشته شود.
در کنار این فعالیتها، به نظر میرسد در مسابقات قرآنی نیز موفقیتهایی کسب کردهاید. در این باره توضیح دهید.
بله، بنده در یازدهمین دوره مسابقات قرآن، عترت و نماز فرهنگیان، موفق به کسب مقام سوم در رشته قرائت تحقیق قرآن کریم در مرحله شهرستان شدم. این مسابقات با حضور اساتید برجستهای چون استاد علی نقی، روحانی اعزامی به دانشگاه فرهنگیان استان ایلام، برگزار شد. همچنین در راستای ترویج و آموزش نماز، یکسری کاربرگ در کلامهای درسی نصب و از این طریق به دانشآموزان آموزشهای لازم داده شد.
در حوزه فعالیتهای دانشآموزی نیز اقدامات قابل توجهی داشتهاید. درباره راهاندازی هیئت دانشآموزی توضیح دهید.
با هدف تعمیق باورهای دینی، تقویت هویت مذهبی و زمینهسازی برای پرورش نسل مؤمن و مسئول، راهاندازی هیئت دانشآموزی در دستور کار مدرسه قرار گرفت. این اقدام با تکیه بر ظرفیتهای درونی مدرسه و با هدف نهادینهسازی حضور فعال دانشآموزان در فعالیتهای مذهبی و خودجوش طراحی و اجرا شد.
در نخستین گام، نشستهایی با حضور معاون پرورشی، مربی تربیتی و جمعی از دانشآموزان علاقهمند به فعالیتهای مذهبی برگزار شد تا هسته اولیه هیئت دانشآموزی با مشارکت مستقیم خود دانشآموزان شکل گیرد. با انتخاب اعضای شورای مرکزی هیئت، مسئولیتهای اجرایی در حوزههای مختلف از جمله تلاوت، مداحی، برنامهریزی، دکور و تبلیغات به دانشآموزان واگذار گردید. این رویکرد موجب افزایش حس تعلق، مسئولیتپذیری و انگیزه در میان اعضای هیئت شد.
چه برنامههایی در این هیئت اجرا شد؟
نامگذاری هیئت، طراحی پوستر، انتخاب شعار سالانه، تهیه برنامه ماهانه و تعیین مناسبتهای مذهبی جهت برگزاری مراسم از دیگر اقداماتی بود که با همفکری دانشآموزان انجام گرفت. در طول سال، مراسم مختلفی در ایام خاص مانند ایام محرم، شهادت حضرت زهرا (س)، ولادت ائمه اطهار (ع)، دهه فاطمیه و ایام ماه رمضان برگزار گردید. برنامهها شامل قرائت قرآن، زیارت عاشورا، سخنرانی کوتاه، مداحی، پخش کلیپهای مذهبی و برپایی نمایشگاه فرهنگی بود.
فضاسازی مدرسه در ایام برگزاری این مراسم، با همت دانشآموزان هیئتی انجام میشد که نشاندهنده روح مشارکت و علاقه قلبی آنها به فعالیتهای دینی بود. یکی از نکات قابل توجه، شکلگیری ارتباط معنوی عمیق بین اعضای هیئت بود که آثار آن در رفتار فردی و اجتماعی آنان مشهود گردید.
چه ویژگیهایی در این هیئت باعث موفقیت آن شد؟
حضور داوطلبانه، اجرای مسئولیتمحور، رعایت نظم و ادب در برگزاری مراسم، از جمله ویژگیهای قابل تحسین این هیئت بود. همچنین با توجه به استقبال خوب دانشآموزان، جلسات آموزشی در زمینه مهارتهای مداحی، اصول سخنرانی مذهبی، آداب اجرای مراسم و آشنایی با سیره اهل بیت (ع) نیز برای اعضا برگزار شد. استفاده از ظرفیت فارغالتحصیلان موفق مدرسه در حوزه فعالیتهای مذهبی نیز به غنای برنامهها افزود.
راهاندازی هیئت دانشآموزی نهتنها باعث تقویت فضای معنوی مدرسه شد، بلکه الگویی موفق برای سایر برنامههای خودجوش و مشارکتی دانشآموزان فراهم ساخت. این تجربه ارزشمند، بهعنوان یکی از نقاط قوت فعالیتهای تربیتی سال، مورد تأکید شورای مدرسه قرار گرفت و توسعه آن در سال آینده با محوریت افزایش اعضا و ارتقاء محتوای برنامهها در دستور کار قرار دارد.
در حوزه قرآن نیز فعالیتهایی داشتهاید. درباره مسابقات قرآن و نماز توضیح دهید.
بله، در راستای ترویج و آموزش نماز، مسابقات درونمدرسهای قرآن کریم در رشتههای حفظ قرآن کریم، قرائت قرآن کریم و اذان برگزار شد که ۵۵ نفر از دانشآموزان در آن شرکت کردند و در پایان از نفرات برتر تقدیر به عمل آمد. همچنین به مناسبت هفته قرآن، عترت و نماز، برنامههای متنوعی با موضوع آموزش نماز با حضور اساتید علی نقی، روحانی اعزامی به دانشگاه فرهنگیان استان ایلام، برگزار شد.
به عنوان یک فعال نمونه نمازی، چه پیشنهادی برای ارتقای فرهنگ نماز در مدارس دارید؟
تجربه بنده در مدرسه شاهد شهید وحیدنیا نشان میدهد که تلفیق هوشمندانه برنامههای جاری مدرسه با فریضه نماز، الگوی موفقی در تعمیق باورهای دینی بوده است. پیشنهاد میکنم این تجربیات جهت بهرهبرداری سایر مدارس در جلسات مدیران به اشتراک گذاشته شود. همچنین معتقدم باید از ظرفیتهای نوین مانند فضای مجازی، هنر، قصهگویی و الگوهای جذاب برای ترویج نماز استفاده کرد. نماز نباید به عنوان یک تکلیف خشک و خستهکننده به دانشآموزان معرفی شود، بلکه باید به عنوان یک نیاز روحی و معنوی و وسیلهای برای رسیدن به آرامش و کمال به آنها شناسانده شود.
با توجه به در پیش بودن سی و سومین اجلاس سراسری نماز، چه پیامی برای فعالان این عرصه دارید؟
سی و سومین اجلاس سراسری نماز فرصت مغتنمی است برای هماندیشی و تبادل تجربیات میان فعالان عرصه نماز در سراسر کشور. بنده به سهم خود از دستاندرکاران این اجلاس صمیمانه تشکر میکنم و امیدوارم که این اجلاس بتواند گامی مؤثر در راستای ترویج فرهنگ نورانی نماز در جامعه اسلامی باشد. از همه فرهنگیان و فعالان این عرصه میخواهم که با عشق و اخلاص در این مسیر گام بردارند، چرا که تربیت نسل نمازخوان، تربیت نسلی است که در برابر تهاجمات فرهنگی دشمنان مصون خواهد ماند. انشاءالله که در پرتو توجهات حضرت ولیعصر (عج) و با استعانت از خداوند متعال، شاهد رشد و شکوفایی هرچه بیشتر فرهنگ نماز در مدارس و جامعه باشیم.
از اینکه وقت خود را در اختیار ما قرار دادید، صمیمانه سپاسگزاریم. برای شما آرزوی توفیق روزافزون داریم.
بنده نیز از شما و همکاران محترمتان در روابط عمومی ستاد اقامه نماز تشکر میکنم. امیدوارم این مصاحبه بتواند گامی کوچک در راستای ترویج فرهنگ نماز باشد. والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته.
