به گزارش روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان اصفهان، در آستانه برگزاری سی و سومین اجلاس سراسری نماز با عنوان «اقامه نماز در اندیشه و عمل رهبر شهید انقلاب اسلامی»، مطلب زاده مدیرکل ارتباطات و فناوری اطلاعات استان اصفهان، در گفت وگویی درباره ظرفیت های فناوری، هوش مصنوعی، اپلیکیشن ها و شبکه های اجتماعی برای تحقق مطالبه امام شهید انقلاب اسلامی درباره اقامه نماز نسل نو، بر ضرورت استفاده از زبان و ابزارهای متناسب با نسل امروز تأکید کرد.
متن گفت و گو به شرح زیر است:
با توجه به حضور گسترده نسل نوجوان و جوان در فضای مجازی، چگونه می توان از ظرفیت فناوری و فضای دیجیتال برای تحقق مطالبه امام شهید درباره اقامه نماز نسل نو استفاده کرد؟
مطلب زاده در پاسخ به این پرسش اظهار داشت: امروز بخش قابل توجهی از وقت و ارتباطات نوجوانان و جوانان در فضای مجازی می گذرد و بنابراین اگر بخواهیم با این نسل درباره نماز صحبت کنیم، نمی توانیم فضای مجازی را نادیده بگیریم و به نظرم باید زبان ارتباطی خودمان را متناسب با این نسل تغییر دهیم و از ظرفیت هایی که فناوری در اختیار ما قرار داده، استفاده کنیم.
وی افزود: البته منظور این نیست که فناوری جای مسجد، خانواده یا مدرسه را بگیرد بلکه اینها همچنان نقش اصلی را در تربیت دارند و فناوری می تواند کمک کند ارتباط با نوجوان و جوان بهتر و مستمرتر شود مثلاً محتوای کوتاه، جذاب و قابل فهم، روایت های واقعی از تجربه جوانان، پویانمایی، برنامه های تعاملی و حتی بازی های آموزشی می توانند در این زمینه مؤثر باشند.
مدیرکل ارتباطات و فناوری اطلاعات استان اصفهان تأکید کرد: مهم این است که نماز را با زبان نسل امروز مطرح کنیم؛ نه اینکه همان محتوای قدیمی را صرفاً در قالب جدید منتشر کنیم.
آیا ظرفیت های هوش مصنوعی، اپلیکیشن ها و پلتفرم های دیجیتال می توانند در آموزش مفاهیم نماز، احکام، اسرار نماز و ایجاد انس با نماز مورد استفاده قرار گیرند؟ چه برنامه ای در این زمینه وجود دارد؟
مطلب زاده در پاسخ به این سؤال گفت: بله، قطعاً، هوش مصنوعی و ابزارهای دیجیتال ظرفیت خوبی در این حوزه دارند و امروز می توان برنامه ای طراحی کرد که محتوای آموزشی را متناسب با سن و نیاز مخاطب ارائه کند مثلاً محتوایی که برای یک کودک مناسب است، طبیعتاً نباید همان چیزی باشد که برای یک دانشجو یا جوان ارائه می کنیم.
وی ادامه داد: حتی می توان از هوش مصنوعی برای پاسخ گویی اولیه به سؤالات، پیدا کردن محتوای مناسب و هدایت مخاطب به منابع معتبر استفاده کرد اما در مسائل شرعی باید خیلی دقت کنیم. هوش مصنوعی قرار نیست جای عالم دینی یا مرجع تقلید را بگیرد و پاسخ های شرعی باید از منابع معتبر تهیه و تأیید شوند و فناوری بیشتر نقش واسط و تسهیلکننده را داشته باشد.
مطلب زاده تصریح کرد: در استان اصفهان نیز می توانیم با استفاده از ظرفیت شرکت های دانش بنیان و مجموعه های فرهنگی، روی چنین طرح هایی کار کنیم و به جای اینکه هر مجموعه به صورت جداگانه فعالیت کند، ظرفیت ها را کنار هم قرار دهیم.
یکی از نیازهای امروز، دسترسی آسان مردم به محتوای صحیح و جذاب دینی است؛ چه زیرساخت هایی می توان برای توسعه و انتشار محتوای معتبر نماز در فضای مجازی فراهم کرد؟
مدیرکل ارتباطات و فناوری اطلاعات استان اصفهان با اشاره به اهمیت دسترسی آسان به محتوای معتبر دینی اظهار داشت: به نظرم یکی از مشکلات امروز، کمبود محتوا نیست؛ محتوای زیادی تولید می شود، اما محتوای معتبر و باکیفیت گاهی در میان حجم زیادی از مطالب پراکنده گم می شود.
وی افزود: ما باید کمک کنیم یک مخزن محتوایی معتبر و قابل دسترس شکل بگیرد؛ به نحوی که فردی که درباره نماز دنبال مطلب، فیلم، صوت، پاسخ یک سؤال یا محتوای آموزشی است، بتواند خیلی راحت به یک منبع مطمئن دسترسی پیدا کند.
مطلب زاده ادامه داد: در اینجا نقش وزارت ارتباطات بیشتر فراهم کردن بستر و زیرساخت است و تولید و تأیید محتوای دینی طبیعتاً باید با همکاری حوزه های علمیه، کارشناسان دینی و دستگاه های فرهنگی انجام شود و اگر این دو ظرفیت، یعنی تخصص دینی و توان فنی، در کنار هم قرار بگیرند، نتیجه بسیار بهتری خواهیم داشت.
چگونه میتوان از ظرفیت پیام رسان ها و شبکه های اجتماعی برای تبدیل موضوع نماز از یک محتوای مناسبتی به یک جریان مستمر فرهنگی و اجتماعی استفاده کرد؟
مطلبزاده در پاسخ به این پرسش تأکید کرد: به نظر من مهم ترین نکته این است که نماز را فقط در مناسبت ها نبینیم و اگر قرار است فرهنگ نماز در جامعه و به خصوص در میان نسل جوان تقویت شود، باید حضور مستمر داشته باشد.
وی افزود: البته این حضور مستمر نباید به معنای انتشار روزانه پیام های تکراری باشد. مخاطب امروز خیلی سریع از محتوای کلیشه ای عبور می کند و باید از تجربه های واقعی، گفت وگو با جوانان، پرسش و پاسخ، مسابقه، محتوای کوتاه و خلاق و حتی تجربه های خود نوجوانان و جوانان استفاده کنیم.
مدیرکل ارتباطات و فناوری اطلاعات استان اصفهان خاطرنشان کرد: اگر خود جوان ها را در تولید محتوا مشارکت بدهیم، فکر می کنم اثرگذاری بسیار بیشتر خواهد بود و ما باید از حالت «برای جوانان محتوا تولید کنیم» به سمت «با جوانان محتوا تولید کنیم» حرکت کنیم.
با توجه به خطر انتشار محتوای نادرست و شبهات دینی در فضای مجازی، چه راهکاری برای تولید و دسترس پذیر کردن محتوای معتبر و پاسخ گو درباره نماز پیشنهاد می کنید؟
مطلبزاده در پاسخ به این سؤال گفت: در فضای مجازی نمی توان فقط با محتوای نادرست مقابله کرد و باید محتوای درست، دقیق و قابل فهم را آنقدر در دسترس قرار دهیم که مخاطب برای پیدا کردن پاسخ سؤال خود، سراغ منابع نامعتبر نرود.
وی ادامه داد: پیشنهاد من این است که سؤالات و شبهاتی که واقعاً در ذهن نوجوانان و جوانان وجود دارد، شناسایی شود و برای آنها پاسخ های کوتاه، روشن و مستند تهیه شود و گاهی یک سؤال ساده اگر پاسخ مناسبی دریافت نکند، ممکن است فرد را به سمت منابع دیگری هدایت کند.
مدیرکل ارتباطات و فناوری اطلاعات استان اصفهان تصریح کرد: بنابراین باید یک مرجع قابل اعتماد ایجاد کنیم که هم محتوای آن توسط کارشناسان معتبر بررسی شده باشد و هم دسترسی به آن برای مردم ساده باشد و در این زمینه فناوری و هوش مصنوعی می توانند کمک بسیار خوبی برای جست وجو، دسته بندی و ارائه محتوا باشند.
آیا میتوان با استفاده از فناوری، شبکه ای میان مساجد، مدارس، دانشگاه ها و خانواده ها برای اطلاع رسانی و مشارکت در برنامه های نماز ایجاد کرد؟ این طرح چه الزامات فنی و اجرایی دارد؟
مطلبزاده در پاسخ به این پرسش اظهار داشت: بله، به نظرم این کار کاملاً امکان پذیر است و حتی می تواند یکی از طرح های خوب استان باشد.
وی افزود: امروز مسجد، مدرسه، دانشگاه و خانواده هرکدام فعالیت هایی انجام می دهند، اما همیشه ارتباط منظمی میان این مجموعه ها وجود ندارد و فناوری می تواند این ارتباط را تسهیل کند. برای مثال، یک بستر مشترک می تواند برنامه های مساجد، فعالیت های مدارس و دانشگاه ها، دوره های آموزشی، مسابقات و برنامه های فرهنگی را اطلاع رسانی کند و امکان مشارکت افراد را هم فراهم سازد.
مدیرکل ارتباطات و فناوری اطلاعات استان اصفهان خاطرنشان کرد: البته قبل از طراحی سامانه باید متولی و مدل اجرایی آن مشخص شود و موضوع حریم خصوصی، امنیت اطلاعات، احراز هویت و نحوه مدیریت کاربران هم اهمیت زیادی دارد.
وی ادامه داد: بهتر است چنین طرحی ابتدا در مقیاس محدود و به صورت آزمایشی اجرا شود، نقاط قوت و ضعف آن مشخص شود و بعد در سطح استان توسعه پیدا کند و تجربه نشان داده است که در طرح های فناوری، اجرای مرحله ای معمولاً نتیجه بهتری از شروع یک پروژه بزرگ و پیچیده دارد.
اگر بخواهیم یک برنامه جامع «نماز و فناوری» در استان اصفهان طراحی کنیم، سه اولویت اصلی شما برای استفاده از فناوری در ترویج فرهنگ نماز چیست؟
مطلبزاده در پاسخ به این سؤال و در تشریح اولویت های اصلی خود گفت: اگر بخواهم خیلی خلاصه بگویم، اول باید محتوای خوب و معتبر داشته باشیم؛ محتوایی که هم از نظر دینی قابل اعتماد باشد و هم برای نسل امروز جذابیت داشته باشد.
وی افزود: دوم، باید ظرفیت های موجود را به هم متصل کنیم. مسجد، مدرسه، دانشگاه، خانواده، مجموعه های فرهنگی و شرکت های فناور هرکدام بخشی از کار را می توانند انجام دهند و اگر این ظرفیت ها در کنار هم قرار بگیرند، قطعاً اثرگذاری بیشتر خواهد بود.
مدیرکل ارتباطات و فناوری اطلاعات استان اصفهان ادامه داد: و سوم، باید از فناوری های جدید، به خصوص هوش مصنوعی، به شکل درست و حساب شده استفاده کنیم و نباید صرفاً به خاطر اینکه یک فناوری جدید است، از آن استفاده کنیم و باید ببینیم واقعاً چه مشکلی را حل می کند و چه کمکی به ارتباط با نسل جدید می کند.
مطلب زاده در جمع بندی دیدگاه خود درباره پیوند فناوری و ترویج فرهنگ نماز اظهار داشت: در نهایت، اعتقاد من این است که فناوری به تنهایی نمی تواند فرهنگ نماز را ایجاد کند اما اگر درست از آن استفاده کنیم، می تواند کمک کند پیام نماز بهتر به نسل جدید برسد، دسترسی به محتوای معتبر آسان تر شود و ارتباط میان خانواده، مدرسه، مسجد و جوانان تقویت شود و این همان جایی است که می توان از فناوری به عنوان یک فرصت جدی فرهنگی استفاده کرد.
