به گزارش روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان خوزستان، در گفتوگویی با اعظم گندمان، معاون پرورشی دبیرستان ستایش ناحیه یک اهواز، به بررسی نقش نماز در آرامش و تمرکز دانشآموزان، راهکارهای تبدیل نمازخانه مدارس به پایگاه علمی و فرهنگی، نقش خانواده در نهادینهسازی فرهنگ نماز و ظرفیت فناوریهای نوین در ترویج معارف نماز پرداختیم.
اعظم گندمان در این گفتوگو با تأکید بر ضرورت استفاده از شیوههای خلاقانه و متناسب با روحیات نسل نوجوان اظهار کرد: تجربههای حاصل از مشاهده و گفتوگو با دانشآموزان نشان میدهد که اهتمام به نماز میتواند با آرامش بیشتر، تمرکز بهتر و تقویت برخی توانمندیهای ذهنی دانشآموزان همراه باشد.
وی افزود: در مجموعه ما پژوهش رسمی و مدون دانشگاهی در این زمینه انجام نشده است، اما از طریق مشاهدههای عینی، مصاحبههای فردی و گفتوگوهای گروهی با دانشآموزان، متوجه کاهش اضطراب و افزایش تمرکز و حافظه در بسیاری از دانشآموزانی شدهایم که به نماز اهتمام بیشتری دارند.
نمازخانه باید از یک فضای صرفاً عبادی به پایگاه فرهنگی تبدیل شود
معاون پرورشی دبیرستان ستایش ناحیه یک اهواز در ادامه با اشاره به ضرورت ایجاد جذابیت در فضای نمازخانه مدارس گفت: نمازخانه نباید صرفاً محلی برای برگزاری نماز جماعت باشد، بلکه میتواند به یک پایگاه علمی، فرهنگی، هنری و تربیتی برای دانشآموزان تبدیل شود.
گندمان بیان کرد: در مدرسه تلاش کردهایم با برگزاری همایشها و برنامههای مختلف فرهنگی، هنری، علمی و مذهبی، فضای نمازخانه را فعالتر کنیم. برگزاری مسابقات ورزشی و علمی، بازیهای مختلف و کلاسهای فوقبرنامه درسی نیز از دیگر برنامههایی بوده که در این زمینه اجرا شده است.
وی ادامه داد: همچنین برای ایجاد فضای انگیزشی و علمی، پوسترهایی با موضوع پیشرفتهای علمی کشور، بهویژه موفقیتهای بانوان ایرانی، در نمازخانه نصب کردهایم تا دانشآموزان در کنار توجه به معنویت، با الگوهای موفق علمی و اجتماعی نیز آشنا شوند.
ضرورت بیان آثار نماز با زبان علم و تجربه
وی درباره جایگاه موضوع نماز در برنامههای آموزشی و کتب درسی نیز گفت: به اعتقاد من، در این زمینه نسبت به گذشته تغییر چشمگیری ایجاد نشده و لازم است محتوای مربوط به نماز متناسب با نیازهای نسل جدید بازنگری شود.
گندمان تصریح کرد: بهتر است آثار نماز از دیدگاه علمی و از زبان دانشمندان و صاحبنظران مختلف برای دانشآموزان بیان شود. همچنین میتوان با استفاده از داستانها و روایتهای جذاب، آثار نماز بر رفتار، گفتار و سبک زندگی انسان را به شکل ملموستری برای دانشآموزان تبیین کرد.
معاون پرورشی دبیرستان ستایش افزود: اگر دانشآموز بتواند ارتباط میان نماز، آرامش، اخلاق، مسئولیتپذیری و موفقیت را در زندگی واقعی درک کند، زمینه بیشتری برای پذیرش و گرایش آگاهانه او به نماز فراهم خواهد شد.
حضور معلم در نماز جماعت، یک الگوی عملی برای دانشآموز است
گندمان در بخش دیگری از این گفتوگو با اشاره به راهکارهای تشویق معلمان و دانشآموزان برای حضور در نماز جماعت اظهار کرد: پخش اذان ظهر در مدرسه و دعوت از دبیران برای همراهی دانشآموزان از جمله اقداماتی است که در این زمینه انجام میشود.
وی افزود: حضور معلم در کنار دانشآموز در صفوف نماز جماعت، بیش از بسیاری از توصیههای کلامی میتواند اثرگذار باشد؛ زیرا دانشآموز در عمل یک الگو را مشاهده میکند.
وی همچنین از تقدیر از دبیران فعال در نماز جماعت خبر داد و گفت: اختصاص تقدیرنامه از سوی مدیر مدرسه و ناحیه آموزش و پرورش و معرفی و تشویق دبیران شرکتکننده در نماز جماعت، از دیگر اقدامات انجامشده در این زمینه است.
خانواده، نخستین حلقه شکلگیری نگرش دانشآموز به نماز
معاون پرورشی دبیرستان ستایش ناحیه یک اهواز، خانواده را مهمترین حلقه در شکلگیری نگرش دینی دانشآموز دانست و گفت: برای اینکه دانشآموز باور کند نماز با عقلانیت و پیشرفت علمی منافاتی ندارد، باید از خانواده و محیط تربیتی او آغاز کرد.
گندمان ادامه داد: به اعتقاد من سه ضلع خانواده، محیط و دوستان در هدایت دانشآموز نقش اساسی دارند. اگر در خانواده الگوی مناسبی وجود داشته باشد و محیط مدرسه و دوستان نیز در مسیر صحیح قرار داشته باشند، این سه عامل میتوانند دانشآموز را به سمت انتخاب درست هدایت کنند.
وی تأکید کرد: نمیتوان تنها با توصیه و اجبار، دانشآموز را به نماز علاقهمند کرد؛ بلکه باید چرایی و آثار نماز را برای او توضیح داد و زمینهای فراهم کرد تا خودش با آگاهی و انتخاب، این مسیر را دنبال کند.
پژوهش درباره چگونگی جذب نوجوانان به مسجد ضروری است
گندمان درباره ظرفیت پژوهشهای دانشآموزی در حوزه نماز و تحولات اجتماعی نیز اظهار کرد: یکی از موضوعات مهمی که میتواند محور پژوهشهای میدانی قرار گیرد، بررسی چگونگی جذب دانشآموزان به مساجد و اماکن مذهبی است.
وی گفت: مساجد میتوانند نقش مهمی در حضور و فعالیت اجتماعی و معنوی نوجوانان داشته باشند. بنابراین لازم است بررسی کنیم که دانشآموزان چه انتظاری از مسجد دارند و چه عواملی باعث جذب یا فاصله گرفتن آنها از این فضا میشود.
به گفته وی، نتایج چنین پژوهشهایی میتواند در طراحی برنامههای فرهنگی و مذهبی متناسب با نیازهای نسل نوجوان مورد استفاده قرار گیرد.
استفاده از فناوریهای نوین برای انتقال مفاهیم نماز
معاون پرورشی دبیرستان ستایش ناحیه یک اهواز با اشاره به تأکید مطرحشده در پیام امام شهید به سیودومین اجلاس سراسری نماز درباره استفاده از فناوریهای نوین در تعلیم معارف نماز، اظهار کرد: امروز نمیتوان نقش فناوری و فضای مجازی را در زندگی نوجوانان نادیده گرفت و باید از این ظرفیت در مسیر آموزش و ترویج معارف نماز استفاده کرد.
گندمان پیشنهاد کرد: تولید محتوای جذاب درباره نماز و احکام، آموزش نماز توسط دانشآموزان نمازخوان، برگزاری مسابقات کتابخوانی با موضوع نماز، تولید محتوای دانشآموزی، برگزاری اردوهای تفریحی ـ معنوی و دعوت از افرادی که به تازگی به نماز گرایش پیدا کردهاند تا تجربه خود را برای دانشآموزان بیان کنند، میتواند از راهکارهای مؤثر در این زمینه باشد.
نباید نقش خانواده را در موفقیت برنامههای نماز نادیده گرفت
وی در پایان با تأکید بر ضرورت توجه همزمان به نقش مدرسه و خانواده در ترویج فرهنگ نماز گفت: یکی از مهمترین دلایل کمتوجهی برخی دانشآموزان به نماز، نداشتن الگوی مناسب در خانواده است. وقتی خانواده نسبت به نماز، معنویت و مسائل دینی بیتفاوت باشد یا حتی مانع گرایش فرزند به این سمت شود، کار معلمان و مربیان بسیار دشوار خواهد شد.
گندمان خاطرنشان کرد: تلاش معلمان و مربیان قطعاً بیتأثیر نیست، اما اگر دانشآموز در خانه تشویق و حمایت نشود، بخشی از تلاشهای تربیتی مدرسه ممکن است نتیجه مطلوب خود را نشان ندهد. با این حال، اگر دانشآموز خودش اراده و انگیزه محکمی داشته باشد و بخواهد مسیر درست را انتخاب کند، مدرسه و مربیان میتوانند با هدایت و حمایت مناسب، او را در این مسیر همراهی کنند.
وی در پایان تأکید کرد: برای نهادینه شدن فرهنگ نماز در میان نسل نوجوان، باید از روشهای صرفاً دستوری فاصله گرفت و با زبان خود دانشآموزان با آنان سخن گفت؛ زیرا نسل امروز بیش از هر چیز به الگوهای واقعی، گفتوگو، تجربه، محتوای جذاب و اقناع فکری نیاز دارد.
