به گزارش روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان چهارمحال و بختیاری، محمد حسین واحدیان شهردار شهرکرد، روز یکشنبه، پانزدهم شهریورماه در گفتگو با روابط عمومی ستاد استان، با تأکید بر ضرورت نهادینهسازی فرهنگ نماز در عرصههای مختلف اجتماعی و مدیریتی، توجه به جایگاه مسجد، نماز جماعت و زیرساختهای مرتبط با این فریضه الهی را از الزامات مهم برنامهریزی شهری و فرهنگی دانست و بر ضرورت پیوست مسجد در طرحها و پروژههای عمرانی تأکید کرد.
وی با بیان اینکه مسجد در ساختار شهر تنها یک فضای مذهبی محسوب نمیشود، اظهار کرد: مسجد یکی از مهمترین عناصر هویتبخش محلات و بستری برای شکلگیری ارتباطات اجتماعی، فرهنگی و معنوی میان شهروندان است، بنابراین در برنامهریزی شهری باید نگاه به مسجد، نگاهی جامع و فراتر از احداث یک ساختمان مذهبی باشد.
واحدیان افزود: در تدوین و اجرای طرحهای توسعه شهری، موضوعاتی همچون جمعیت، تراکم، میزان دسترسی شهروندان، سرانههای خدماتی و افق توسعه جمعیتی باید مورد توجه قرار گیرد تا مکانیابی مساجد متناسب با نیاز واقعی مردم انجام شود، اگر مسجد از همان مراحل اولیه طراحی یک محله و پروژه عمرانی دیده شود، میتوان دسترسی مناسب شهروندان به این فضا را تضمین کرد.
شهردار شهرکرد با تأکید بر ضرورت توجه به «پیوست مسجد» در پروژههای عمرانی گفت: در پروژههای جدید، بهویژه شهرکها، مجتمعهای مسکونی، طرحهای بازآفرینی شهری، پروژههای انبوهسازی و توسعه مناطق پیرامونی، لازم است فضای مناسب برای مسجد و نمازخانه از مرحله مطالعات و طراحی پیشبینی شود و موضوع تأمین این فضاها به پایان پروژه و پس از استقرار جمعیت موکول نشود.
وی ادامه داد: دستگاههای اجرایی، شهرداریها و متولیان ساختوساز باید هنگام بررسی طرحهای توسعهای، دسترسی آسان شهروندان به مسجد را به عنوان یکی از شاخصهای مهم خدمات عمومی در نظر بگیرند، چراکه تأمین زیرساختهای فرهنگی و مذهبی در کنار سایر خدمات شهری، موجب شکلگیری محلاتی متوازن و برخوردار از امکانات مورد نیاز شهروندان خواهد شد.
واحدیان در ادامه با اشاره به نقش مدیران در ترویج فرهنگ نماز، حضور مدیران در صفوف نماز جماعت را دارای آثار مهم مدیریتی و فرهنگی دانست و اظهار کرد: حضور مدیران ارشد و میانی در نماز جماعت نباید صرفاً یک اقدام تشریفاتی تلقی شود، بلکه این حضور میتواند پیام روشنی از اهمیت نماز، ارتباط نزدیک مدیران با کارکنان و توجه مدیریت به ارزشهای اخلاقی و معنوی در محیط کار داشته باشد.
وی افزود: زمانی که مدیر در کنار کارکنان و بدون تشریفات در صف نماز حضور پیدا میکند، فاصله میان مدیریت و بدنه سازمان کاهش مییابد و زمینه برای افزایش همدلی، احساس تعلق سازمانی، همکاری و تعامل میان مدیران و کارکنان فراهم میشود. استمرار و صداقت در این رفتار میتواند به الگویی عملی برای مجموعه تبدیل شود.
شهردار شهرکرد تصریح کرد: البته اثرگذاری حضور مدیران در نماز جماعت زمانی بیشتر خواهد بود که این حضور مستمر و واقعی باشد و در کنار آن، حقوق کارکنان و اربابرجوع، عدالت سازمانی، پاسخگویی و اخلاق حرفهای نیز مورد توجه قرار گیرد؛ چراکه فرهنگ نماز زمانی در محیط اداری اثرگذار خواهد بود که آثار آن در رفتار و عملکرد مدیران و کارکنان نیز مشاهده شود.
وی همچنین بر ضرورت ایجاد سازوکار مشخص برای نظارت و ارزیابی مصوبات حوزه نماز تأکید کرد و گفت: یکی از موضوعات مهم در حوزه اقامه نماز، تبدیل مصوبات و برنامهها به اقدامات عملی و قابل ارزیابی است. برای تحقق این هدف، باید نظام پایش مستمر در دستگاهها ایجاد شود و هر مجموعه برنامه سالانه مشخص، مسئول اجرایی، شاخصهای کمی و کیفی و جدول زمانبندی داشته باشد.
واحدیان خاطرنشان کرد: گزارش عملکرد دستگاهها باید به صورت دورهای دریافت و بر اساس شاخصهایی مانند وضعیت نمازخانه، برگزاری نماز جماعت، میزان مشارکت مدیران و کارکنان، اجرای برنامههای فرهنگی و میزان تحقق مصوبات مورد ارزیابی قرار گیرد. استفاده از ظرفیت سامانههای الکترونیکی نیز میتواند ثبت اقدامات، ارائه گزارشها و فرآیند نظارت را شفافتر و دقیقتر کند.
شهردار شهرکرد در بخش دیگری از سخنان خود، رفع کمبود نمازخانه در ادارات، مراکز عمومی، بوستانها، پایانهها و راههای مواصلاتی را نیازمند برنامهریزی جامع دانست و اظهار کرد: نخستین گام در این زمینه، تهیه اطلس جامع کمبودهای نمازخانه و مسجد است تا مشخص شود در چه نقاطی از شهر و استان با کمبود زیرساختهای لازم برای اقامه نماز مواجه هستیم.
وی افزود: استفاده از قالبهایی همچون مستند، گفتگو، داستان، برنامههای کودک و نوجوان، پویانمایی، گزارشهای مردمی و تولیدات کوتاه فضای مجازی میتواند پیام نماز را با زبانهای متنوع و جذاب به مخاطبان منتقل کند. بهویژه برای نسل نو باید از زبان رسانهای روز، روایتهای واقعی، محتوای کوتاه و متناسب با شبکههای اجتماعی استفاده کرد.
شهردار شهرکرد در پایان خاطرنشان کرد: رسانه استانی همچنین میتواند با معرفی الگوهای موفق مساجد، ائمه جماعات، مدارس، خانوادهها و دستگاههایی که در زمینه اقامه نماز فعالیتهای مؤثر و خلاقانه دارند، زمینه الگوسازی و مشارکت بیشتر جامعه را فراهم کند و در کنار سایر دستگاهها، نقش مؤثری در نهادینه شدن فرهنگ نماز در جامعه داشته باشد.
وی افزود: پس از شناسایی و نیازسنجی، باید پروژهها بر اساس میزان ضرورت و جمعیت تحت پوشش اولویتبندی شوند و برای اجرای آنها منابع اعتباری مشخص در نظر گرفته شود. در ساختمانها و ادارات جدیدالاحداث نیز نمازخانه باید از ابتدا در نقشه و طراحی پروژه پیشبینی شود تا در آینده با مشکل کمبود فضا مواجه نشویم.
واحدیان ادامه داد: در مراکز موجود نیز میتوان با شناسایی فضاهای بلااستفاده یا فضاهایی که قابلیت تبدیل و تجهیز دارند، بخشی از نیازهای موجود را برطرف کرد. همچنین در محورهای مواصلاتی و مجتمعهای خدماتی و بینراهی، دسترسی مناسب نمازگزاران به نمازخانه، سرویسهای بهداشتی و سایر امکانات مورد نیاز باید مورد توجه جدی قرار گیرد.
وی تأمین اعتبار این حوزه را نیازمند استفاده از ظرفیتهای مختلف دانست و گفت: اعتبارات دستگاهها، ظرفیت مسئولیت اجتماعی، مشارکت خیرین و توان بخش خصوصی میتواند در کنار منابع عمومی برای توسعه و تجهیز نمازخانهها و مساجد مورد استفاده قرار گیرد و با یک برنامه منسجم میتوان بخشی از کمبودهای موجود را برطرف کرد.
واحدیان در ادامه با اشاره به ارتباط فرهنگ نماز با سلامت اداری و مقابله با آسیبهای اخلاقی و اداری، نماز را یکی از پشتوانههای فرهنگی و معنوی در این زمینه عنوان کرد و گفت: نماز به تنهایی جایگزین نظامهای نظارتی، شفافیت مالی و سازوکارهای مبارزه با فساد نیست، اما میتواند زمینه فرهنگی و اخلاقی لازم برای تقویت سلامت اداری را فراهم کند.
وی افزود: مفاهیمی همچون مسئولیتپذیری، رعایت حقالناس، صداقت، امانتداری و کنترل رفتار که در آموزههای نماز مورد تأکید قرار گرفتهاند، باید از فضای عبادت به محیط کار منتقل شوند. اگر کارمند و مدیر این ارزشها را در برخورد با مردم، همکاران و اربابرجوع رعایت کنند، فرهنگ نماز میتواند آثار خود را در رفتار اجتماعی و اداری نیز نشان دهد.
شهردار شهرکرد تصریح کرد: تحقق سلامت اداری نیازمند مجموعهای از اقدامات همچون شفافیت، پاسخگویی، عدالت سازمانی، رعایت حقوق شهروندی و نظارت مؤثر است و فرهنگ نماز میتواند در کنار این سازوکارها، زمینه تقویت وجدان کاری و مسئولیتپذیری را فراهم کند.
وی با تأکید بر ضرورت تأمین مسجد در مناطق مهاجرپذیر و طرحهای توسعه شهری اظهار کرد: یکی از اشتباهات برنامهریزی این است که ابتدا جمعیت در یک منطقه مستقر شود و پس از آن برای تأمین خدمات فرهنگی، اجتماعی و مذهبی برنامهریزی شود؛ در حالی که در طرحهای آمایش سرزمین و توسعه شهری باید رشد جمعیت و مهاجرتهای احتمالی از ابتدا پیشبینی شود.
واحدیان گفت: در مطالعات جمعیتی و طرحهای جامع و تفصیلی باید شاخصهایی مانند رشد جمعیت، توسعه شهرکها، تراکم جمعیتی و فاصله دسترسی مردم به مساجد مورد توجه قرار گیرد و برای هر محدوده جمعیتی، زمین مناسب برای احداث مسجد و فضاهای فرهنگی پیشبینی شود.
وی اضافه کرد: در شهرکهای جدید و پروژههای انبوهسازی، مسجد باید در کنار مدرسه، فضای سبز، مراکز درمانی، خدمات عمومی و سایر زیرساختهای مورد نیاز مردم دیده شود تا شهروندان پس از سکونت در یک منطقه، برای دسترسی به نیازهای فرهنگی و معنوی خود با مشکل مواجه نشوند.
واحدیان در پایان با اشاره به ظرفیت رسانه ملی در ترویج معارف نماز گفت: صداوسیمای استان میتواند نقش مهمی در تبدیل نماز از یک موضوع مناسبتی به یک فرهنگ جاری در زندگی روزمره مردم داشته باشد و این رسالت تنها به تولید برنامههای مستقیم درباره نماز محدود نمیشود.
