دهه فرهنگی مسجد و نماز فرصتی برای تقویت پیوند مسجد، نماز، خانواده و نسل جوان است
به گزارش روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان چهارمحال و بختیاری، حجتالاسلام و المسلمین کریم مرتضایی دبیر ستاد اقامه نماز شهرستان فلارد، روز سهشنبه، بیستم مردادماه در گفتگو با روابط عمومی ستاد استان با اشاره به اهمیت دهه فرهنگی مساجد و ترویج نماز، این دهه را فرصتی ارزشمند برای بازخوانی جایگاه مسجد در زندگی فردی و اجتماعی مردم دانست و اظهار کرد: دهه فرهنگی مساجد و ترویج نماز با هدف تقویت جایگاه مسجد و نماز در زندگی فردی و اجتماعی برگزار میشود و باید از این ظرفیت برای تقویت هویت دینی، معنوی و اجتماعی جامعه استفاده کرد.
وی با بیان اینکه هدف از برگزاری دهه فرهنگی مساجد و ترویج نماز چیست و چرا این موضوع اهمیت دارد، افزود: یکی از مهمترین اهداف این دهه، ترویج فرهنگ نماز و تشویق مردم، بهویژه کودکان و نوجوانان، به اقامه نماز اول وقت و حضور در نماز جماعت است. در کنار آن، احیای نقش محوری مسجد به عنوان یک پایگاه عبادی، فرهنگی، اجتماعی و تربیتی در محله، تقویت ارتباط نسل جوان با معارف اسلامی و فراهم کردن زمینه مشارکت بیشتر مردم در فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی از اهمیت ویژهای برخوردار است.
حجت الاسلام مرتضایی ادامه داد: مسجد باید بتواند علاوه بر برگزاری نماز جماعت، زمینه اجرای برنامههای فرهنگی، آموزشی، هنری، مشاورهای و اجتماعی را فراهم کند و ظرفیت ائمه جماعات، هیئتهای مذهبی، کانونهای فرهنگی، گروههای جهادی و مردم محله در مسیر اعتلای فرهنگ دینی مورد استفاده قرار گیرد. در واقع یکی از اهداف مهم این دهه، ایجاد ارتباط و همدلی میان خانوادهها، مدارس، مساجد و نهادهای فرهنگی است تا همه این مجموعهها در کنار یکدیگر برای تربیت نسل آینده تلاش کنند.
وی با تأکید بر اینکه اهمیت مسجد در تقویت فرهنگ دینی و کاهش آسیبهای اجتماعی نباید مورد غفلت قرار گیرد، تصریح کرد: مسجد تنها محل انجام یک عبادت فردی نیست، بلکه میتواند مرکز تربیت، فرهنگسازی، ایجاد همبستگی اجتماعی و حل مسائل مردم محله باشد. نماز نیز با ایجاد آرامش روحی، خودکنترلی، مسئولیتپذیری و تقویت ارتباط انسان با ارزشهای اخلاقی، ظرفیت بالایی برای مقابله با آسیبهای اجتماعی و تحکیم بنیان خانواده دارد.
دبیر ستاد اقامه نماز شهرستان فلارد خاطرنشان کرد: البته برنامههای دهه فرهنگی مساجد زمانی میتواند اثرگذاری واقعی داشته باشد که به یک برنامه مناسبتی و مقطعی محدود نشود، اگر بتوانیم برنامههای فرهنگی و تربیتی مساجد را در طول سال استمرار ببخشیم، از ظرفیت جوانان استفاده کنیم و شیوههای جذاب و متناسب با نیازهای روز جامعه را به کار بگیریم، قطعاً شاهد آثار بیشتری در زمینه ترویج نماز و رونق مساجد خواهیم بود.
حجت الاسلام مرتضایی در ادامه درباره مهمترین برنامههای شهرستان فلارد در دهه فرهنگی مساجد و ترویج نماز گفت: برنامههای شهرستان با رویکرد محلهمحور و با تأکید بر استفاده از ظرفیت نهادهای فرهنگی، مساجد، مدارس، خانوادهها و گروههای مردمی دنبال میشود. یکی از برنامههای مهم، آیین غبارروبی و عطرافشانی مساجد است که با مشارکت جوانان، هیئت امنا و خادمان مسجد برگزار میشود و هدف آن علاوه بر آمادهسازی فضای فیزیکی مسجد، ایجاد نشاط معنوی و تقویت احساس تعلق مردم نسبت به خانه خداست.
وی افزود: یکی از محورهای مهم مورد توجه، طرح پیوند مدرسه، منزل و مسجد است، ارتباط میان این سه مجموعه برای تربیت دینی نوجوانان بسیار ضروری است و میتوان با هماهنگی مدارس و مساجد همجوار، زمینه حضور دستهجمعی دانشآموزان در نماز جماعت را فراهم کرد. همچنین تقدیر از دانشآموزان موفق و فعال محله در بینالصلاتین و برنامههای مسجد میتواند انگیزه نوجوانان برای حضور در مسجد را افزایش دهد.
حجت الاسلام مرتضایی با اشاره به نقش مسجد در ارتباط میان مردم و مسئولان اظهار کرد: میز خدمت و دیدار چهرهبهچهره مسئولان با مردم در مساجد نیز ظرفیت ارزشمندی است که میتواند در این ایام مورد توجه قرار گیرد. مدیران دستگاههای اجرایی شهرستان با حضور در مساجد، ضمن اقامه نماز در کنار مردم، میتوانند به صورت مستقیم در جریان مطالبات و مشکلات آنان قرار گیرند و پاسخگوی مسائل مردم باشند. این اقدام علاوه بر حل بخشی از مشکلات، موجب تقویت اعتماد عمومی و نشان دادن پیوند میان آموزههای دینی و خدمترسانی به مردم خواهد شد.
وی همچنین تجلیل از خادمان و یاوران نماز را یکی از راهکارهای ایجاد انگیزه دانست و گفت: مؤذنان، مکبران خردسال و نوجوان، پیرغلامان، خادمان مساجد و ائمه جماعاتی که در جذب جوانان و نوجوانان موفق عمل کردهاند، سرمایههای فرهنگی مساجد هستند و باید ظرفیت آنان به خوبی دیده و معرفی شود.
حجت الاسلام مرتضایی همچنین فعالان مسجد، کانونهای فرهنگی، هیئتهای مذهبی و گروههای جهادی را موتور محرک فعالیتهای مسجد دانست و گفت: این مجموعهها میتوانند با استفاده از ابزارهای نوین رسانهای، تولید محتوای جذاب، برگزاری مسابقات ورزشی و فرهنگی، اردوهای زیارتی و تفریحی و اجرای طرحهای جهادی، زمینه حضور بیشتر جوانان را فراهم کنند.
وی خاطرنشان کرد: برای جلوگیری از موازیکاری و افزایش هماهنگی، لازم است ارکان مختلف مسجد در قالب یک برنامه منسجم با یکدیگر همکاری داشته باشند و مسجد به یک کانال ارتباطی پویا میان خانه، مدرسه و جامعه تبدیل شود.
حجت الاسلام مرتضایی در پاسخ به اینکه مهمترین چالش شهرستان فلارد در زمینه اقامه نماز جماعت و جذب نسل جدید به مسجد چیست، گفت: یکی از مهمترین چالشها، کمرنگ شدن پایبندی برخی خانوادهها به نماز و سهلانگاری در تربیت دینی فرزندان است. در کنار آن، دنیاگرایی، ضعف ایمان و فراموشی قیامت نیز میتواند در فاصله گرفتن انسان از نماز و مسجد مؤثر باشد.
وی ادامه داد: برای حل این مسئله باید از خانواده شروع کرد و در کنار آن، برنامههای تربیتی و فرهنگی مستمر و جذاب برای نوجوانان و جوانان طراحی شود. نمیتوان انتظار داشت نوجوان بدون فراهم کردن محیط مناسب و بدون پاسخ دادن به نیازها و پرسشهای او، به صورت خودکار با مسجد ارتباط برقرار کند.
دبیر ستاد اقامه نماز شهرستان فلارد درباره برنامهریزی برای تجلیل از فعالان و خادمان نماز و مسجد نیز گفت: در حال حاضر برنامه مشخصی برای تجلیل از فعالان و خادمان نماز و مسجد در شهرستان پیشبینی نشده است، اما این موضوع میتواند در برنامههای آینده مورد توجه قرار گیرد؛ چراکه تقدیر از مؤذنان، مکبران، خادمان، ائمه جماعات و فعالان موفق مسجد، موجب ایجاد انگیزه و تقویت مشارکت آنان خواهد شد.
حجت الاسلام مرتضایی همچنین درباره حضور و مشارکت خانوادهها و بانوان در برنامههای فرهنگی مساجد اظهار کرد: برای افزایش حضور بانوان و خانوادهها باید برنامههایی متناسب با نیازهای آنان طراحی شود. برگزاری جلسات آموزشی، مذهبی و مهارتی ویژه بانوان، مباحث سبک زندگی اسلامی، فرزندپروری، سواد رسانهای، سلامت خانواده و استفاده از ظرفیت بانوان مؤثر و فعال فرهنگی، میتواند زمینه مشارکت بیشتر آنان را فراهم کند.
وی افزود: اجرای برنامههای همزمان برای کودکان و نوجوانان، برگزاری کلاسهای قرآنی، مسابقات فرهنگی، برنامههای هنری و بازیهای گروهی، حضور مادران را آسانتر میکند. همچنین برگزاری جشنهای مذهبی، محافل قرآنی، اردوهای زیارتی و تفریحی و پویشهای مردمی به صورت خانوادهمحور، میتواند ارتباط خانوادهها با مسجد را تقویت کند.
حجت الاسلام مرتضایی تقویت ارتباط مسجد با مدارس، پایگاههای فرهنگی، هیئتهای مذهبی و دستگاههای فرهنگی را نیز ضروری دانست و گفت: اطلاعرسانی هدفمند در فضای مجازی، استفاده از کانالهای محلی و فعالسازی ظرفیت بانوان فرهنگی میتواند در معرفی برنامههای مسجد و افزایش مشارکت محلهای مؤثر باشد.
وی در پایان با بیان اینکه مسجد باید محور آرامش، تربیت و همبستگی اجتماعی محله باشد، خطاب به مردم، ائمه جماعات و فعالان مسجد اظهار کرد: از مردم عزیز شهرستان فلارد دعوت میکنم مسجد را خانه خود بدانند و با حضور در نمازهای جماعت، زمینه رونق بیشتر مساجد را فراهم کنند. خانوادهها نیز با حضور خود و همراه کردن فرزندانشان با مسجد، نقش مهمی در تربیت نسل آینده دارند.
دبیر ستاد اقامه نماز شهرستان فلارد افزود: ائمه جماعات باید در کنار اقامه نماز، ارتباط صمیمی و مستمر با مردم و نسل جوان را جدی بگیرند و فعالان مسجد نیز با استفاده از ظرفیتهای فرهنگی، اجتماعی و رسانهای، برنامههایی متناسب با نیاز نسل جدید طراحی کنند.
حجت الاسلام مرتضایی خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم فرهنگ نماز در جامعه نهادینه شود، باید مسجد، خانواده و مدرسه را در کنار یکدیگر قرار دهیم و با برنامهریزی مستمر، مشارکت مردم و توجه ویژه به نوجوانان و جوانان، از ظرفیت نماز برای تربیت، آرامش، تعالی فردی و تقویت سرمایه اجتماعی جامعه بهره بگیریم.
دبیر ستاد اقامه نماز شهرستان فلارد در ادامه درباره برنامههای فرهنگی و هنری برای نوجوانان و جوانان اظهار کرد: برگزاری مسابقات کتابخوانی با موضوع اسرار و آداب نماز، مسابقات اذان و احکام، تولید محتوای دیجیتال، عکسنوشته و کلیپهای کوتاه با موضوع نقش نماز در آرامش خانواده، میتواند زمینه مشارکت بیشتر نوجوانان را فراهم کند. همچنین برگزاری نشستهای گفتمان دینی و جلسات پرسش و پاسخ با حضور روحانیون و کارشناسان، فرصتی برای پاسخگویی به شبهات و دغدغههای اعتقادی نسل جوان است.
حجت الاسلام مرتضایی درباره اینکه دبیرخانه اقامه نماز شهرستان برای جذب نوجوانان و جوانان به مسجد و نماز جماعت چه رویکردی دارد، گفت: برای جذب نسل جدید نمیتوان فقط به برنامههای مناسبتی اکتفا کرد، بلکه باید یک بسته برنامهای ترکیبی، جذاب و مستمر داشته باشیم. جشن تکلیف و میثاق نماز، کارگاههای کوتاه و کاربردی معارف نماز، گفتوگوهای صمیمی با امام جماعت، برنامههای پرسش و پاسخ و تربیت نوجوانان به عنوان سفیران نماز در مدرسه و محله، از جمله اقداماتی است که میتواند در این زمینه مؤثر باشد.
وی ادامه داد: در کنار فعالیتهای آموزشی، باید از برنامههای فرهنگی، مهارتی و نشاطآفرین نیز استفاده شود. مسابقات اذان، مکبری، قرائت و حفظ سورههای کوتاه، نمایشگاهها و پویشهای فرهنگی با موضوع نماز، آرامش، هویت و امید، تولید محتوای کوتاه برای فضای مجازی و برگزاری حلقههای معرفتی بعد از نماز جماعت، از جمله برنامههایی است که میتواند مسجد را برای نوجوانان جذابتر کند.
حجت الاسلام مرتضایی تأکید کرد: یکی از مهمترین موضوعات در جذب نوجوانان، سپردن مسئولیت به خود آنان است. اگر نوجوان در مسجد فقط به عنوان مخاطب حضور داشته باشد، ممکن است ارتباط او استمرار پیدا نکند؛ اما اگر در مکبری، مؤذنی، قرائت قرآن، نظامت صفوف، اجرای برنامهها و حتی تولید محتوای رسانهای مسجد نقش داشته باشد، احساس تعلق بیشتری خواهد کرد.
وی افزود: برنامههای ورزشی، اردوهای فرهنگی و زیارتی، کلاسهای مهارتی مانند فن بیان، رسانه، قرآن، سرود و مکبری و همچنین فعالیتهای اجتماعی مانند کمک مؤمنانه و خدمترسانی به نیازمندان نیز میتواند در کنار نماز جماعت، فضای مسجد را برای نسل جدید پویا و جذاب کند.
دبیر ستاد اقامه نماز شهرستان فلارد با اشاره به نقش خانواده در جذب فرزندان به مسجد و نماز گفت: خانواده نخستین و مهمترین محیط تربیت دینی فرزند است. برگزاری نشستهای تربیتی برای والدین، اجرای طرح خانواده نماز، معرفی خانوادههای فعال مسجدی و برگزاری برنامههای مشترک خانوادگی میتواند به تقویت این ارتباط کمک کند. اگر خانواده، مدرسه و مسجد یک مسیر مشترک را دنبال کنند، نتیجه آن در تربیت دینی نوجوانان بسیار مؤثرتر خواهد بود.
حجت الاسلام مرتضایی درباره نقش مساجد در فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی دهه فرهنگی مساجد نیز گفت: برگزاری نماز جماعت باشکوه، جلسات قرآن و تفسیر، احکام و معارف دینی، نشستهای فرهنگی و بصیرتی و برنامههای مناسبتی، تنها بخشی از ظرفیت مسجد است. مسجد باید بتواند جوانان، نوجوانان، بانوان و خانوادهها را در فعالیتهای خود مشارکت دهد و از این طریق به یک مرکز فعال اجتماعی تبدیل شود.
وی افزود: تقویت فعالیتهای جهادی و خیریه از بستر مسجد نیز اهمیت زیادی دارد. جمعآوری کمکهای مؤمنانه برای نیازمندان، حمایت از خانوادههای کمبرخوردار و استفاده از ظرفیت خیران محله، باعث میشود مردم آثار حضور مسجد را در زندگی روزمره خود مشاهده کنند و مسجد به عنوان محلی برای گرهگشایی از مشکلات مردم شناخته شود.
حجت الاسلام مرتضایی با تشریح نقش ائمه جماعات در تحقق اهداف دهه فرهنگی مساجد و ترویج نماز اظهار کرد: امام جماعت محور علمی، تربیتی و هدایتگری مسجد است و میتواند با ارائه مباحث کوتاه و کاربردی درباره تفسیر، احکام و اخلاق، سطح معرفت نمازگزاران را افزایش دهد. در کنار آن، ارتباط صمیمی و چهرهبهچهره با نوجوانان و جوانان، شنیدن دغدغههای آنان و پاسخگویی به شبهات اعتقادی، نقش مهمی در جذب نسل جدید دارد.
وی ادامه داد: امام جماعت باید تلاش کند مسجد در حل مسائل مردم نیز نقش داشته باشد، مشاورههای خانوادگی، کمک به حل اختلافات محلی، حمایت از نیازمندان و ایجاد صندوقهای قرضالحسنه، از جمله اقداماتی است که میتواند جایگاه اجتماعی مسجد را تقویت کند.
دبیر ستاد اقامه نماز شهرستان فلارد درباره نقش هیئت امنا در رونق مساجد گفت: هیئت امنا بازوی اجرایی مسجد است و باید زمینه حضور اقشار مختلف مردم را فراهم کند. توجه به نظافت و بهداشت مسجد، امکانات سرمایشی و گرمایشی، مناسبسازی فضا برای سالمندان و افراد دارای معلولیت، ایجاد محیط مناسب برای کودکان و ارتباط با مدارس همجوار، از جمله وظایف مهم هیئت امناست.
