مسجد باید به مرکز رشد اجتماعی و فرهنگی بانوان تبدیل شود

به گزارش روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان اصفهان، مرضیه استکی مشاور امور بانوان ستاد اقامه نماز استان اصفهان طی گفت و گویی با روابط عمومی ستاد اقامه نماز با تأکید بر ضرورت توانمندسازی بانوان در برنامه های فرهنگی و اجتماعی مساجد اظهار داشت: بانوان نباید صرفاً مخاطب برنامه های مسجد باشند، بلکه باید در لایه های تصمیم‌گیری مدیریت و برنامه ریزی نیز حضور فعال داشته باشند.

تغییر نگاه از مخاطب به مدیر؛ بانوان در متن مدیریت مسجد

استکی در پاسخ به این پرسش که در طراحی برنامه های این دهه چه ملاحظاتی برای جلب مشارکت فعال بانوان در فعالیت های مساجد در نظر گرفته شده است اظهار داشت: یکی از مهم ترین اقدامات تغییر نگرش از «مخاطب» به «مدیر» است و بانوان نباید صرفاً دریافت‌کننده خدمات باشند بلکه باید بتوانند در لایه های تصمیم گیری و شوراهای مسجد حضور پیدا کنند.

وی افزود: ایجاد فضای امن و تخصصی برای بانوان نیز اهمیت زیادی دارد و باید فضاهای فیزیکی مناسب و مجزا در نظر گرفته شود تا بانوان احساس آرامش و تعلق بیشتری نسبت به مسجد داشته باشند و همچنین زمان بندی برنامه ها باید با سبک زندگی بانوان هماهنگ باشد.

مشاور امور بانوان ستاد اقامه نماز استان اصفهان تأکید کرد: همه این اقدامات در مسیر توانمندسازی بانوان و فراهم کردن زمینه حضور مؤثر آنان در مسجد قرار می گیرد.

نماز را باید به زبان زندگی مادران ترجمه کرد

مرضیه استکی در پاسخ به این پرسش که چگونه می توان موضوعات تخصصی این دهه را برای بانوان و مادران ملموس و کاربردی کرد گفت: باید رویکردی مسئله محور داشته باشیم و به جای اینکه مفاهیم را به صورت انتزاعی ارائه کنیم می توان نماز را به عنوان راهکاری برای حل بخشی از چالش های خانواده معرفی کرد.

وی ادامه داد: یکی از نمونه ها می تواند بررسی نقش نماز در مدیریت استرس و ایجاد آرامش باشد و همچنین جلسات تجربه محور می تواند بسیار مؤثر باشد یعنی بانوان درباره تجربه های واقعی خود و تأثیر نماز بر زندگی شان صحبت کنند.

استکی افزود: لازم است مفاهیم دینی را به مهارت های زندگی تبدیل کنیم و آموزه های دینی را در قالب دستورالعمل های کاربردی برای تربیت فرزند و مدیریت خانه ارائه دهیم و چنین رویکردی می تواند به توانمندسازی بانوان و افزایش نقش آنان در خانواده و مسجد کمک کند.

برنامه های مکمل؛ راهی برای حضور بیشتر بانوان در مسجد

مشاور بانوان ستاد اقامه نماز استان اصفهان درباره سیاست های جدید برای حضور مؤثرتر بانوان در حاشیه نماز جماعت و فعالیت های جانبی مسجد، اظهار داشت: باید برنامه های مکمل در کنار نماز جماعت طراحی شود؛ از جمله حلقه های ذکر، گفت وگو و مشاوره که در زمان پیش یا پس از نماز برگزار شوند.

وی افزود: تسهیل دسترسی بانوان، به ویژه مادرانی که فرزندان خردسال دارند، نیز اهمیت زیادی دارد و ایجاد امکاناتی مانند فضای بازی کوچک یا مهدکودک موقت در مسجد می تواند حضور مادران را تسهیل کند.

استکی همچنین بر استفاده از ارتباطات دیجیتال تأکید کرد و گفت: ایجاد گروه های محله محور در پیام رسان ها می تواند به هماهنگی فعالیت های جانبی و ارتباط مستمر بانوان کمک کند.

سیره پیامبر(ص) و امام رضا(ع)؛ الگویی برای تربیت نمازگزار

استکی در پاسخ به پرسشی درباره نقش مادران در انتقال سیره عملی پیامبر اکرم(ص) و امام رضا(ع) در تربیت فرزندان، بیان کرد: می توان کارگاه های «الگوی تربیتی» برگزار کرد و رفتارهای عاطفی و تربیتی پیامبر(ص) و امام رضا(ع) با کودکان را مورد بررسی قرار داد.

وی ادامه داد: در کنار این موضوع، می توان یک «دفترچه عملیاتی» طراحی کرد که سیره معصومان را به چک لیست های رفتاری برای مادران تبدیل کند برای مثال اینکه چگونه با محبت و رفتار صحیح، فرزند خود را به نماز عادت دهیم.

مشاور امور بانوان ستاد اقامه نماز استان اصفهان همچنین بر برگزاری مسابقات «خانواده نمازگزار» تأکید کرد و گفت: ایجاد یک فضای رقابتی مثبت در خانواده می تواند به تقویت انگیزه اعضای خانواده برای توجه بیشتر به نماز کمک کند.

آموزش مدیران زن؛ از مدیریت مسجد تا پاسخگویی به نیازهای بانوان

مرضیه استکی درباره برنامه های آموزشی برای مسئولان بانوان و مدیران بخش بانوان مساجد اظهار داشت: دوره «مدیریت معنوی و اجرایی» می تواند برای آموزش فنون مدیریت مسجد، روان شناسی جمعیت و فن بیان برگزار شود.

وی افزود: برگزاری کارگاه های «فقه نماز و احکام بانوان» نیز ضروری است تا مسئولان بانوان دانش فقهی لازم را برای پاسخگویی دقیق به پرسش های مذهبی داشته باشند.

استکی ادامه داد: دوره «رهبری جامعه محور» نیز می تواند بانوان را با شیوه شناسایی نیازهای محله و تبدیل مسجد به مرکز خدمات اجتماعی آشنا کند و این برنامه ها بخش مهمی از فرآیند توانمندسازی بانوان برای پذیرش مسئولیت های واقعی در مساجد است.

خانه امن، قلب نمازگزار؛ پیوند نماز با آرامش خانواده

مشاور امور بانوان ستاد اقامه نماز استان اصفهان در پاسخ به این پرسش که چگونه می توان مفهوم استعانت از نماز برای تاب آوری و امنیت خانواده را در برنامه های بانوان ترویج کرد، گفت: می توان کمپین «خانه امن، قلب نمازگزار» را طراحی کرد و سلسله نشست هایی با موضوع تأثیر نماز بر کاهش تنش های خانگی برگزار کرد.

وی افزود: همچنین می توان نماز را به عنوان ابزاری برای تخلیه فشار روانی و دستیابی به آرامش درونی معرفی کرد و در کنار آن، جلسات مشاوره گروهی با حضور متخصصان حوزه روان شناسی خانواده در محیط مسجد برگزار کرد.

استکی تصریح کرد: ترکیب برنامه های معنوی با مشاوره های تخصصی می تواند نگاه کاربردی تری به نقش نماز در خانواده ایجاد کند و زمینه توانمندسازی بانوان در مدیریت مسائل خانوادگی را فراهم آورد.

بانوان؛ مدیران بخش های بانوان مساجد

استکی درباره نقشه توانمندسازی بانوان برای مدیریت بخش های مربوط به بانوان در مساجد، اظهار داشت: باید مدیریت کامل بخش بانوان به یک مسئول مشخص واگذار شود و این مسئول در حوزه برنامه ریزی و بودجه بندی اختیارات لازم را داشته باشد.

وی افزود: شبکه سازی میان مدیران بانوان مساجد مختلف نیز ضروری است و ایجاد یک شبکه همدیاری می تواند زمینه تبادل تجربه و استفاده از ایده های موفق مساجد مختلف را فراهم کند.

مشاور امور بانوان ستاد اقامه نماز استان اصفهان ادامه داد: آموزش برنامه ریزی راهبردی نیز باید مورد توجه قرار گیرد تا مدیران بانوان بتوانند برنامه های سالانه خود را تدوین و نتایج فعالیت ها را ارزیابی کنند.

استفاده از ظرفیت تخصصی بانوان برای حل مسائل اجتماعی

مرضیه استکی در پاسخ به پرسشی درباره استفاده از ظرفیت بانوان در رسیدگی به مسائل اجتماعی و سلامت جامعه، گفت: بانوان متخصص محله می توانند ظرفیت بزرگی برای مسجد باشند. پزشکان، پرستاران و مددکاران زن می توانند در قالب برنامه های اجتماعی و سلامت خدمات خود را در اختیار مردم قرار دهند.

وی ادامه داد: راه اندازی «کلینیک های اجتماعی ـ سلامت» در مسجد می تواند یکی از این برنامه ها باشد همچنین تشکیل کمیته های امداد محله ای برای شناسایی نیازمندان و مدیریت توزیع کمک ها توسط بانوان، ظرفیت دیگری است که می توان از آن استفاده کرد.

استکی همچنین بر برگزاری کارگاه های پیشگیرانه درباره سلامت روان و بهداشت خانواده تأکید کرد و گفت: استفاده از توان تخصصی بانوان، یکی از مسیرهای مهم توانمندسازی بانوان و تبدیل آنان به عناصر مؤثر در حل مسائل محله است.

تجلیل از بانوان خلاق؛ حمایت از ایده های تازه برای رونق مسجد

مشاور امور بانوان ستاد اقامه نماز استان اصفهان درباره تشویق و تجلیل از بانوان خلاق و نوآور اظهار داشت: می توان جایزه ای با عنوان «بانوی پیشرو در آبادگری» تعریف کرد و هر سال از ایده های نوآورانه بانوان در زمینه جذب جوانان و کودکان به مسجد تقدیر کرد.

وی افزود: تهیه و انتشار کتابچه «تجربیات موفق» نیز می تواند دستاوردهای بانوان مدیر را در اختیار دیگر مساجد قرار دهد تا از این تجربه ها الگوبرداری شود.

استکی ادامه داد: حمایت مالی از ایده های نو و اختصاص بودجه برای اجرای طرح های خلاقانه بانوان در محیط مسجد نیز باید مورد توجه قرار گیرد و اگر از بانوان انتظار نوآوری داریم، باید ابزار و امکان اجرای ایده های آنان را نیز فراهم کنیم.

عبور از نگاه سنتی؛ مسجد باید مرکز رشد بانوان باشد

استکی در پاسخ به این پرسش که بزرگ ترین چالش پیش روی مشاوران امور بانوان در مسیر رونق مساجد چیست، گفت: یکی از مهم ترین چالش ها، «برخورد سنتی و محدودکننده با حضور بانوان» است.

وی اظهار داشت: پاسخ به این چالش، ترویج رویکرد «حضور پویا» است و مسجد نباید فقط مکانی برای عبادت باشد، بلکه باید به مرکز رشد اجتماعی و فرهنگی بانوان تبدیل شود.

مشاور بانوان ستاد اقامه نماز استان اصفهان تأکید کرد: اگر زمینه حضور مؤثر زنان در مدیریت، برنامه ریزی، فعالیت های فرهنگی و اجتماعی فراهم شود، ظرفیت عظیمی برای توانمندسازی بانوان و رونق مساجد ایجاد خواهد شد.

نماز و انتظار؛ تربیت دختران برای جامعه آینده

مرضیه استکی درباره نقش بانوان مروج نماز در نهادینه کردن مفهوم انتظار مصلح جهانی در میان دختران، بیان کرد: باید از ابزارهای ارتباطی و محتوایی متناسب با نسل جدید استفاده کنیم و تولید اینفوگرافیک و ویدئوهای کوتاه درباره ویژگی های جامعه منتظر می تواند در این زمینه مؤثر باشد.

وی افزود: برگزاری کافه های گفت وگو نیز می تواند فضای مناسبی برای بحث درباره نقش دختران در جامعه آینده و آمادگی های علمی و اخلاقی آنان برای یاری امام زمان(عج) فراهم کند.

استکی ادامه داد: باید میان نماز و انتظار نیز پیوند برقرار شود و به دختران آموزش داده شود که نماز می تواند ابزار ارتباط با خدا و منبع انرژی معنوی برای انسان هایی باشد که خود را برای مسئولیت های بزرگ آماده می کنند.

وی خاطرنشان کرد: در این مسیر، توانمندسازی بانوان و به ویژه دختران نوجوان و جوان باید با آموزش های علمی، اخلاقی و معنوی همراه باشد.

بانوان و مسئله فلسطین؛ روایتگری از مقاومت زنان و کودکان

مشاور بانوان ستاد اقامه نماز استان اصفهان در پاسخ به پرسشی درباره برنامه های مربوط به روز جهانی مساجد و مسئله فلسطین، اظهار داشت: می توان نمایشگاه های روایتگری در مساجد برگزار کرد و تصاویر و داستان های زنان فلسطینی را در معرض دید مردم قرار داد.

وی افزود: برگزاری «نمازهای همبستگی» با نیت آزادی قدس و دعا برای بانوان و کودکان فلسطین نیز می تواند یکی از برنامه های این حوزه باشد.

استکی تأکید کرد: استفاده از ظرفیت بانوان در روایتگری مسائل انسانی فلسطین می تواند به آگاهی بخشی و انتقال مفاهیم به نسل جدید کمک کند و بانوان را از مخاطب صرف به کنشگر فرهنگی تبدیل کند.

بانوان؛ از مخاطبان مسجد تا کنشگران اصلی فرهنگ نماز

مرضیه استکی در جمع بندی این گفت وگو اظهار داشت: اگر بخواهیم حضور بانوان در مساجد مؤثر و ماندگار باشد، باید نگاه خود را نسبت به جایگاه آنان تغییر دهیم و بانوان فقط مخاطب برنامه های مسجد نیستند؛ آنان می توانند مدیر، برنامه ریز، مربی، مشاور، کنشگر اجتماعی و مروج فرهنگ نماز باشند.

وی افزود: ایجاد فضای مناسب، توجه به نیازهای واقعی مادران، آموزش مهارت های مدیریتی و دینی، استفاده از ظرفیت تخصصی بانوان و حمایت از ایده های خلاقانه، مسیر را برای حضور فعال تر آنان هموار می کند.

مشاور بانوان ستاد اقامه نماز استان اصفهان خاطرنشان کرد: توانمندسازی بانوان زمانی به نتیجه می‌رسد که همراه با اعتماد، اختیار و فرصت واقعی برای نقش‌آفرینی باشد و اگر این نگاه در مساجد تقویت شود، بانوان می توانند سهم مهمی در رونق مسجد، تربیت نسل نمازگزار، تحکیم خانواده و حل مسائل اجتماعی محله داشته باشند.