نماز باید به پایگاه تربیت، آرامش و گفتوگوی دانشآموزان تبدیل شود
به گزارش روابط عمومی ستاد اقامه نماز آذربایجانغربی، در راستای توسعه و ترویج فرهنگ اقامه نماز در میان نسل نو و با هدف بررسی راهکارهای علمی، تربیتی و فرهنگی برای تقویت جایگاه نماز در مدارس، روابط عمومی ستاد اقامه نماز آذربایجانغربی در گفتوگویی با علیاکبر صمیمی، مدیرکل آموزش و پرورش استان، ابعاد مختلف نقش نماز در تربیت دانشآموزان، ظرفیت نمازخانههای مدارس، ضرورت پژوهش درباره نگرش نسل جدید به نماز و بهرهگیری از فناوریهای نوین را مورد بررسی قرار داد.
علیاکبر صمیمی در این گفتوگو با اشاره به آثار نماز در زندگی فردی و اجتماعی دانشآموزان اظهار داشت: نماز علاوه بر اینکه یک فریضه دینی است، ظرفیت مهمی در حوزه تربیت، آرامش روانی، خودکنترلی و ایجاد نظم فردی دانشآموزان دارد و برای دستیابی به شناخت دقیقتر از این آثار، لازم است پژوهشهای علمی و میدانی بیشتری در محیط واقعی مدارس انجام شود.
وی افزود: دانشگاه فرهنگیان، دانشگاهها و مراکز پژوهشی میتوانند در این زمینه نقش مؤثری داشته باشند و موضوعاتی مانند رابطه نماز با اضطراب، تمرکز، مسئولیتپذیری، نظم فردی و عملکرد تحصیلی دانشآموزان را بررسی کنند تا نتایج این مطالعات بتواند در سیاستگذاریهای آینده مورد استفاده قرار گیرد.
مدیرکل آموزش و پرورش آذربایجانغربی در ادامه با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه به نمازخانه مدارس گفت: نمازخانه نباید تنها در زمان اقامه نماز مورد استفاده قرار گیرد و در سایر ساعات به فضایی بلااستفاده تبدیل شود؛ بلکه میتوان آن را به یک پایگاه کوچک فرهنگی، تربیتی و گفتوگو در مدرسه تبدیل کرد.
صمیمی خاطرنشان کرد: اگر دانشآموز بتواند در فضای نمازخانه با معلم، مربی، روحانی و حتی مدیر مدرسه درباره مسائل فکری، اعتقادی و اجتماعی گفتوگو کند، نمازخانه از یک فضای صرفاً فیزیکی به یک «پایگاه تربیتی» تبدیل خواهد شد.
استفاده از نمازخانه برای فعالیتهای فرهنگی و گفتوگوهای تربیتی نیز میتواند پیوند دانشآموز با این فضا را تقویت کند. این رویکرد با برخی راهکارهای پیشنهادی ستاد اقامه نماز برای تبدیل نمازخانه مدارس به کانون فعالیتهای فرهنگی همخوانی دارد.
وی با اشاره به ضرورت تحول در شیوه آموزش نماز اظهار داشت: نسل امروز نیازمند دریافت پاسخ روشن و منطقی درباره چرایی و فلسفه نماز است. محتوای آموزشی باید به گونهای باشد که ارتباط نماز با زندگی واقعی، آرامش، اخلاق، مسئولیت اجتماعی، خانواده و سلامت معنوی انسان را برای دانشآموز روشن کند.
مدیرکل آموزش و پرورش استان ادامه داد: در این مسیر باید از ظرفیت علوم تربیتی، روانشناسی و یافتههای علمی در کنار معارف دینی استفاده بیشتری شود تا دانشآموز بتواند ارتباط میان آموزههای دینی و زندگی روزمره خود را بهتر درک کند.
صمیمی رفتار مدیران و معلمان را یکی از مهمترین عوامل در ترغیب دانشآموزان به نماز جماعت دانست و تصریح کرد: اگر دانشآموز ببیند مدیر و معلم او با علاقه در نماز جماعت شرکت میکنند، این رفتار بسیار بیشتر از یک بخشنامه و توصیه اداری اثر خواهد داشت.
وی افزود: در کنار الگو بودن مدیران و معلمان، باید محیط نماز جماعت را نیز برای دانشآموزان جذاب کرد و از ظرفیت برنامههای فرهنگی، گفتوگو با دانشآموزان، مشارکت خود آنان و تقدیر از فعالان این عرصه بهره گرفت؛ البته نماز جماعت باید با اقناع و ایجاد علاقه همراه باشد و صرفاً بر پایه اجبار اداری شکل نگیرد.
مدیرکل آموزش و پرورش آذربایجانغربی با تأکید بر ضرورت ایجاد باور به عدم تعارض میان علم و دین گفت: دانشآموز باید بداند که دینداری و علمآموزی دو مسیر متعارض نیستند. معرفی الگوهای علمی و نخبگان موفق، برگزاری نشستهای «علم و معنویت»، پاسخگویی به پرسشها و شبهات نسل جدید و ایجاد فرصت گفتوگوی آزاد میتواند این نگاه را تقویت کند.
صمیمی همچنین پژوهش درباره علل کاهش گرایش برخی از نوجوانان و جوانان به نماز را ضروری دانست و اظهار داشت: نباید بدون مطالعه، یک علت مشخص را عامل کاهلنمازی نسل جدید معرفی کنیم. لازم است با همکاری دانشگاهها و مراکز پژوهشی، مطالعات میدانی درباره نگرش نسل جدید به نماز انجام شود و نقش عواملی همچون خانواده، مدرسه، فضای مجازی، سبک زندگی، شیوه آموزش معارف و مسائل اجتماعی مورد بررسی قرار گیرد.
وی خاطرنشان کرد: تصمیمات تربیتی باید تا حد امکان بر اساس داده و شناخت واقعی از دانشآموز امروز اتخاذ شود و برای شناخت دقیقتر این نسل، لازم است صدای دانشآموزان و دغدغههای آنان را نیز بشنویم.
مدیرکل آموزش و پرورش آذربایجانغربی در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت استفاده از فناوریهای نوین در آموزش نماز تأکید کرد و گفت: فناوری امروز بخش مهمی از زندگی دانشآموزان است و نمیتوان در مسیر آموزش نماز از این واقعیت فاصله گرفت.
وی افزود: استفاده از ظرفیت هوش مصنوعی، پلتفرمهای آموزشی، محتوای کوتاه ویدئویی، پادکست، بازیهای آموزشی و فضای مجازی میتواند مفاهیم نماز را با زبان نسل جدید به دانشآموزان منتقل کند.
صمیمی در پایان تأکید کرد: فناوری جایگزین معلم و مربی نیست، بلکه ابزاری قدرتمند در اختیار نظام تعلیم و تربیت قرار میدهد تا ارتباط مؤثرتری با دانشآموزان برقرار شود. هدف نهایی، تربیت نسلی است که در کنار توانمندی علمی و مهارتهای فردی و اجتماعی، از رشد اخلاقی و معنوی نیز برخوردار باشد و نماز میتواند در تحقق این هدف، جایگاهی مهم و اثرگذار داشته باشد.
