فضیلت و آثار خواندن سوره قریش

قریش صد و ششمین سوره قرآن کریم است که در مکه نازل شده است و در جزء سی قرآن قرار دارد. محتوای این سوره در مورد قریش و نعمت‌های پروردگار بر آن‌هاست. در مورد فضیلت خواندن سوره قریش در روایات آمده است که به قرائت‌کننده آن حسنات فراوان اعطا می‌شود و با مرکب‌های بهشتی در روز قیامت محشور خواهد شد. در مورد خواص و آثار سوره قریش نیز به دفع مسمویت غذایی و درمان بیماری قلبی اشاره شده است.

علت نامگذاری سوره قریش و ویژگی‌های آن

سوره قریش را به «قریش» و «ایلاف» نامگذاری کرده‌اند چرا که در مورد همبستگی قریش (لایلاف قریش) سخن گفته است» (1). این سوره «در مکه بر پیامبر نازل شده و از سوره‌های مکی قرآن به‌شمار می‌رود. در ترتیب نزول، این سوره بیست و نهمین سوره‌ قرآن است که بر رسول خدا (ص) نازل شده است. در چینش کنونی مصحف، سوره صد و ششم قرآن است و در جزء سی قرآن قرار دارد» (2). سوره قریش «دارای 4 آیه، 17 کلمه و 76 حرف است و از نظر حجمی در گروه سوره‌های قصار و کوتاه جای دارد» (3).

محتوای سوره قریش از آغاز تا پایان سوره، در مورد قریش سخن می‌گوید و نعمت‌های پروردگار را در مورد قریش و وظایف آن‌ها در برابر نعمت‌های الهی را بیان می‌کند. در این سوره خداوند اساس و محور همبستگی قریش را پرستش پروردگار و صاحب خانه کعبه می‌داند که گرسنگی آنان را به سیری و رفاه و ناامنی آنان را به امن و آرامش تبدیل نموده است» (4).

فضیلت خواندن سوره قریش

در مورد فضیلت و پاداش قرائت سوره قریش روایاتی ذکر شده است که در ادامه آن‌ها را بیان می‌کنیم.

محشور شدن با مرکب بهشتی

از امام صادق (ع) در مورد خواندن سوره قریش روایت شده است که «هر کس این سوره را بسیار قرائت کند و بر خواندن آن مداومت داشته باشد خداوند در روز قیامت به‌گونه‌ای او را محشور می‌کند که سوار بر مرکبی بهشتی شده است تا اینکه بر خوان‌های نور استقرار یابد» (5).

اعطای حسنات

در مورد اعطای حسنات از پیامبر (ص) نقل شده است که «هر کس سوره قریش را بخواند خداوند به تعداد افراد طواف‌کننده و معتکف در مسجدالحرام، به ازای هر یک از این افراد ده حسنه به او عطا خواهد کرد» (6).

آثار و برکات سوره قریش

در مورد آثار و برکات سوره قریش روایات متعددی ذکر شده که در ذیل به پاره ای از آنها پرداخته شده است:

دفع مسمویت غذایی

یکی از آثار و خواص خواندن سوره قریش دفع مسمومیت غذایی است. از پیامبر (ص) روایت شده است که «اگر سوره قریش بر غذایی که از ضرر آن می‌ترسند، خوانده شود در آن غذا شفا قرار داده می‌شود و کسی که آن طعام را می‌خورد، هیچ آزاری از آن نخواهد دید» (7).

وسعت رزق

از دیگر خواص قرائت سوره قریش وسعت رزق است. در مورد وسعت رزق این سوره آمده است که «اگر کسی دو رکعت نماز بجا آورد و در هر رکعت پس از قرائت سوره (حمد) 15 مرتبه سوره قریش را بخواند و پس از سلام 10 بار صلوات بر محمد و آل محمد بفرستد و پس از صلوات به سجد رفته و بگوید: اللهم اغتِنی بِفَضلِک عَن خَلقِک، برای فراوانی روزی مؤثر خواهد بود» (8).

درمان بیماری قلبی

از دیگر خواصی که برای خواندن سوره قریش ذکر شده است درمان بیماری قلبی است. از امام صادق (ع) نقل شده است که اگر سوره قریش را بر آبی بخوانند و آن آب بر فردی که دچار بیماری با دلیل ناشناخته‌ای است، ریخته شود خداوند بیماری او را از بین خواهد برد» (9).

ایمنی از بلاها

یکی از خواص خواندن سوره قریش ایمنی از بلاهاست. در روایتی از امام صادق (ع) آمده است که «برای ایمنی از بلاها هر روز سوره قریش را هفت بار قرائت کنند» (10).

ایمن شدن از وسوسه و ترس و ناگواری‌ها

 از دیگر آثار خواندن مداوم سوره قریش که در روایات به آن اشاره شده این است که « هر کس بر خواندن سوره قریش مداومت نماید از وسوسه، ترس و تمام ناگواری‌ها ایمن خواهد شد» (11).

ایمن شدن از خوف در سفر

همچنین روایت شده است که «اگر کسی دچار خوف در سفر شود با خواندن سوره قریش به یاری پروردگار از خوف سفر و همه ناگواری‌ها در امان خواهد بود» (12).

ایمنی از طعام

در روایات در مورد قرائت سوره قریش آمده است که «اگر سوره قریش را بر طعامی که خوف ضرر دارد، خوانده شود با توکل و به یاری پروردگار زیان آن برطرف خواهد شد» (13).

ایمنی از اضطراب قلب

در روایات ذکر شده است که «اگر کسی به خفقان و اضطراب قلب دچار باشد سوره قریش را بر شربتی بخواند و آن را بخورد، اضطراب قلبی او از بین خواهد رفت» (14).

رفع گرسنگی

در خواص سوره قریش در روایت آمده است که « اگر شخص گرسنه سوره قریش را پیش از طلوع آفتاب بخواند خداوند وسیله طعام وی را به‌آسانی فراهم می‌کند» (15).

سخن پایانی

قریش سوره صد و ششم قرآن و از سوره‌های مکی است که در جزء سی‌ام قرآن قرار گرفته است. محتوای این سوره در مورد قریش و نعمت‌های خداوند به آن‌هاست. در مورد فضیلت این سوره در روایات آمده است که قرائت‌کننده آن سوار بر مرکب بهشتی محشور می‌شود و حسنات فراوانی با او اعطا خواهد شد. از آثار و برکات خواندن سوره قریش در روایات به دفع مسمویت غذایی، وسعت رزق، درمان بیماری قلبی و ایمنی از وسوسه و ناگواری اشاره شده است. با توجه به مطالب ذکر شده در روایات، خواندن این سوره از قرآن به انسان‌ها توصیه شده است تا از فضیلت‌های اخروی و آثار و خواص خواندن آن در امور دنیوی بهره ببرند.

پی‌نوشت

1. دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، 1377 ش، ج2، ص 1268.
2. معرفت، آموزش علوم قرآن، 1371 ش، ج1، ص166.
3. دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، 1377 ش، ج2، ص 1268.
4. همان، ج2، ص 1296 ـ 1368.
5. ثواب‌الاعمال، ص 126.
6. مجمع‌البیان، ج10، ص 441.
7. تفسیر البرهان، ج5، ص 759.
8. بحارلانوار، ج88، ص 359.
9. تفسیر البرهان، ج5، ص 759.
10. خواص‌الایات، ص 164.
11. خواص‌الایات، ص 164.
12. مصباح، ص 461.
13. خواص‌الایات، ص 164.
14. منهاج، ص 442.