خداشناسی و هویت الهی نقطه آغاز ایجاد حضور قلب در نماز
آیتالله ناصری یزدی: یکی از اقدامات اساسی در تربیت نسل جدید، ایجاد و تقویت هویت الهی در آنان است؛ وقتی کودک خدا را بشناسد و هویت دینی و الهی خود را پیدا کند، مفاهیم نماز نیز برای او معنا پیدا خواهد کرد.
به گزارش روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان یزد، در آستانه برگزاری سیوسومین اجلاس سراسری نماز با عنوان «اقامه نماز در اندیشه و عمل امام شهید حضرت آیتاللهالعظمی امام خامنهای رضوانالله تعالی علیه» توجه به نقش دستگاههای اجرایی، مدیران و مسئولان در ترویج و نهادینهسازی فرهنگ نماز بیشازپیش اهمیت یافته است؛ ازاینرو در روز سهشنبه دهم شهریورماه، روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان در گفتوگویی اختصاصی با آیتالله محمدرضا ناصری یزدی نماینده ولی فقیه در استان و امام جمعه یزد، دیدگاهها و دغدغههای وی را درباره جایگاه مسجد، نقش مدیران در فرهنگسازی نماز و راهکارهای تقویت ارتباط نسل نو با نماز را جویا شده است.
مشروح این گفتوگو در ادامه بخوانید.
خداشناسی و هویت الهی؛ نقطه آغاز ایجاد حضور قلب در نماز
آیتالله محمدرضا ناصری با تأکید بر ضرورت توجه به مسئله نماز و ایجاد حضور قلب در میان مردم، بهویژه نسل جوان، اظهار داشت: برای این منظور باید یک برنامه آموزشی قوی داشته باشیم و این آموزش نیز باید از سنین پایین آغاز شود؛ حتی از دوره پیشدبستانی و سالهای ابتدایی مدرسه.
وی افزود: در مدارس باید برنامهای مشخص برای آموزش نماز و مفاهیم آن وجود داشته باشد و در این زمینه از معلمان و روحانیونی که از دانش و فضیلت لازم برخوردارند، استفاده شود. آموزش نماز نباید تنها به بیان مسائل ظاهری مانند تعداد رکعتها یا نحوه خواندن حمد و سوره محدود شود، بلکه باید محتوا و مفهوم نماز با زبانی ساده، لطیف و زیبا برای کودکان و نوجوانان بیان شود.
نماینده ولیفقیه در استان یزد ادامه داد: نسل نو باید بداند هنگام نماز چه میگوید و با چه کسی سخن میگوید. اگر نوجوان معنای نماز را بفهمد و بداند که در نماز با خداوند ارتباط برقرار میکند، زمینه حضور قلب در او شکل خواهد گرفت.
آیتالله ناصری با بیان اینکه پیش از آموزش نماز باید خداشناسی را در نسل جدید تقویت کرد، تصریح کرد: «اول الدین معرفته»؛ آغاز دین، معرفت خداوند است. باید کودکان و نوجوانان را با خدا آشنا کنیم و حتی میتوان این شناخت را از نعمتهای ظاهری و محسوس خداوند آغاز کرد.
وی خاطرنشان کرد: یکی از اقدامات اساسی در تربیت نسل جدید، ایجاد و تقویت هویت الهی در آنان است. وقتی کودک خدا را بشناسد و هویت دینی و الهی خود را پیدا کند، مفاهیم نماز نیز برای او معنا پیدا خواهد کرد.
نماینده ولیفقیه در استان یزد با اشاره به نقش ائمه جمعه و جماعات در این زمینه گفت: ائمه جمعه و جماعات میتوانند در مدارس و مساجد کلاسهای آموزشی و معرفتی تشکیل دهند و در تربیت دینی کودکان و نوجوانان نقش مستقیم داشته باشند. این مسیر باید از دوران کودکی آغاز شود تا ارتباط با خدا، نماز و مسجد در شخصیت نسل جدید شکل بگیرد.
پیوند مدرسه و مسجد؛ راهکار جذب نسل جدید به مساجد
آیتالله ناصری با اشاره به ضرورت تقویت ارتباط کودکان، نوجوانان و جوانان با مسجد اظهار داشت: ائمه جمعه و جماعات میتوانند نقش معلم و مربی را در این زمینه ایفا کنند و با تشکیل کلاسهای آموزشی و تربیتی، زمینه آشنایی نسل جدید با مسجد و معارف دینی را فراهم آورند.
وی افزود: یکی از بهترین راهها برای جذب کودکان و نوجوانان به مسجد، ارتباط حقیقی مدارس و آموزشگاهها در کنار مساجد است. اگر مدارس با مساجد ارتباطموثر برقرار کنند امام جماعت و مجموعه مسجد در تربیت و آموزش فرهنگی دانشآموزان نقش داشته باشند، ارتباط کودکان با مسجد بهصورت طبیعی شکل خواهد گرفت.
نماینده ولیفقیه در استان یزد ادامه داد: در چنین الگویی، دانشآموز علاوه بر تحصیل، اخلاق، قرآن، نماز و معارف دینی را نیز میآموزد و به تدریج با محیط مسجد انس میگیرد. از سوی دیگر، ارتباط خانوادهها با مدرسه نیز میتواند زمینه حضور والدین در مسجد را فراهم کند.
آیتالله ناصری خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم مسجد به یک پایگاه واقعی برای جوانان تبدیل شود، باید زمینه حضور آنان را فراهم کنیم. امروز بسیاری از مساجد بیشتر محل حضور افراد مسن هستند و برای تغییر این وضعیت باید از دوران کودکی و از مدرسه شروع کرد.
نماینده ولیفقیه در استان یزد افزود: این الگو میتواند مسجد، مدرسه و خانواده را به یکدیگر متصل کند و مسجد را دوباره به یک پایگاه تربیتی، فرهنگی و اجتماعی برای نسل جدید تبدیل کند.
تقویت تبلیغ سیار و هجرت روحانیون برای رونق مساجد روستایی
آیتالله ناصری درباره طرح هجرت روحانیون به روستاهای همجوار اظهار داشت: طرح هجرت و حضور موقت روحانیون در مناطق مختلف، بهویژه شهرستانها و روستاها، طرح خوبی است و باید از این ظرفیت برای تقویت فعالیتهای دینی استفاده کرد.
وی افزود: در کنار روحانیون مستقر، تبلیغ سیار و حضور هفتگی روحانیون در روستاها نیز نباید رها شود؛ زیرا مردم این مناطق به ارتباط مستمر با روحانی و برنامههای دینی نیاز دارند.
نماینده ولیفقیه در استان یزد ادامه داد: در شهرستانها نیز میتوان ارتباط مسجد و مدرسه را تقویت کرد و مدارس را در کنار مساجد قرار داد یا مدیریت فرهنگی و تربیتی مدارس را با محوریت امام جماعت و روحانی منطقه دنبال کرد تا کودکان و نوجوانان از همان ابتدا با مسجد آشنا شوند.
آیتالله ناصری خاطرنشان کرد: روحانیای که بهصورت هفتگی یا دورهای به یک روستا مراجعه میکند نیز باید علاوه بر اقامه نماز و تبلیغ، با مردم ارتباط برقرار کند، مسائل آنان را بشناسد و برای ایجاد جذابیت و رونق مسجد برنامه داشته باشد.
وی تأکید کرد: در کنار برنامههای تبلیغی ثابت، باید از ظرفیت تبلیغ سیار و هجرت روحانیون نیز استفاده شود تا ارتباط دینی با مردم مناطق مختلف، بهویژه روستاها، حفظ و تقویت شود.
معرفت خدا و زندهکردن فطرت؛ مبنای آموزش فلسفه و اسرار نماز
آیتالله ناصری با تأکید بر ضرورت آموزش مفاهیم نماز به نوجوانان و جوانان اظهار داشت: اگر بتوانیم در محلهها کلاسهایی برای نوجوانان تشکیل دهیم و آموزش نماز، قرآن و معارف دینی را بهصورت مستمر دنبال کنیم، اقدام مؤثری خواهد بود؛ اما بهترین راه، همچنان آغاز این حرکت از مدرسه و پیوند دادن مدرسه با مسجد است.
وی افزود: در این مدارس باید آموزش نماز، قرآن و دین در کنار مسائل آموزشی دنبال شود تا به تدریج ذهن و قلب نوجوان نسبت به خداوند آگاه و متوجه شود.
آیتالله ناصری ادامه داد: باید فطرت الهی نوجوانان را بیدار کنیم و آنان را از بیهویتی خارج کرده و هویت خداشناسی به آنان بدهیم. وقتی این شناخت ایجاد شود، نوجوان به تدریج با قرآن، نماز و اهلبیت(ع) انس پیدا خواهد کرد.
وی خاطرنشان کرد: امروز نیز باید از ظرفیت این بیداری فطری در میان مردم استفاده کنیم و زمینه شناخت بیشتر آنان نسبت به دین و معارف الهی را فراهم کنیم.
ارتباط هدفمند مسجد، مدرسه و دانشگاه؛ ضرورتی برای تربیت دینی نسل جدید
آیتالله ناصری با تأکید بر ضرورت ایجاد ارتباط هدفمند میان مسجد، مدرسه و دانشگاه اظهار داشت: بهترین راه، ورود جدی ائمه جمعه، ائمه جماعات و روحانیون به این عرصه است. آنان باید با حضور در مدارس با نوجوانان و جوانان ارتباط برقرار کنند و سپس زمینه حضور و انس آنان با مسجد را فراهم آورند.
وی افزود: همین ارتباط باید درباره دانشگاه نیز دنبال شود. ما باید از همان ابتدا با نسل جوان ارتباط برقرار کنیم و زمینه زنده شدن فطرت و هویت الهی آنان را فراهم کنیم.
نماینده ولیفقیه در استان یزد ادامه داد: وقتی توجه به خدا در وجود انسان شکل گرفت، نماز و مفاهیم آن نیز برای او معنا و اهمیت بیشتری پیدا میکند و زمینه انس با قرآن و اهلبیت(ع) نیز فراهم میشود.
آیتالله ناصری با اشاره به نقش ائمه جماعات در این زمینه خاطرنشان کرد: ائمه جماعات میتوانند در راهاندازی و تقویت مدارس، برنامهریزی فرهنگی و ایجاد ارتباط میان مدرسه و مسجد نقش مؤثری داشته باشند و از این طریق زمینه حضور نوجوانان و جوانان در مسجد را فراهم کنند.
امام جماعت جوان؛ از دانش دینی تا شناخت مخاطب و مدیریت میدان فرهنگی
آیتالله ناصری با بیان اینکه امام جماعت موفق امروز باید ویژگیهای متعددی داشته باشد، اظهار داشت: امام جماعت علاوه بر دانش دینی باید مردمشناس و مخاطبشناس باشد و بتواند با مردم، بهخصوص نسل جوان، با زبان ساده ارتباط برقرار کند.
وی افزود: خوشاخلاقی، شنونده بودن، خلاقیت، جوانفهمی، آشنایی با فضای مجازی و توانایی گفتوگو از جمله ویژگیهایی است که یک امام جماعت موفق باید داشته باشد.
نماینده ولیفقیه در استان یزد تصریح کرد: امام جماعت نباید فقط در محراب حضور داشته باشد؛ بلکه باید در کنار مردم و بهخصوص نوجوانان و جوانان حضور پیدا کند، با آنان ارتباط داشته باشد و مسائل و دغدغههایشان را بشناسد.
آیتالله ناصری ادامه داد: حوزههای علمیه نیز باید در کنار آموزش علوم حوزوی، مهارتهایی مانند ارتباط با نوجوان، مشاوره، رسانه، فضای مجازی، مدیریت فرهنگی، کار تشکیلاتی و مهارتهای اجتماعی را جدی بگیرند.
وی خاطرنشان کرد: امروز به روحانیونی نیاز داریم که علاوه بر عالم دین بودن، توانایی مدیریت میدان فرهنگی و ارتباط مؤثر با جامعه و نسل جدید را نیز داشته باشند.
آغاز تحول در نماز نسل نو از مدرسه و دوران کودکی
آیتالله ناصری با تأکید بر اینکه تحول در حوزه نماز باید از کودکان آغاز شود، اظهار داشت: فعالیتهای عمومی و تبلیغی در حوزه نماز وجود دارد، اما اگر بخواهیم یک کار اساسی انجام دهیم، باید از بچهها و از دوران کودکی شروع کنیم.
وی افزود: باید در مدارس کلاس قرآن و نماز داشته باشیم و پس از آن، به تدریج مدرسه را به مسجد نزدیک کنیم تا کودکان و نوجوانان با نماز، قرآن و محیط مسجد انس پیدا کنند.
نماینده ولیفقیه در استان یزد تصریح کرد: اگر کودک از همان دوران کودکی با نماز و قرآن آشنا شود و فطرت الهی او زنده بماند، در آینده شخصیت دینی و الهی او شکل خواهد گرفت و مسیر زندگیاش نیز تحت تأثیر این شناخت قرار میگیرد.
آیتالله ناصری ادامه داد: چنین جوانانی در آینده میتوانند خودشان در مسجد نقشآفرین باشند؛ معلم قرآن شوند و به عنوان بازوی امام جماعت و امام جمعه در فعالیتهای فرهنگی و دینی مشارکت کنند.
وی تأکید کرد: بنابراین اگر بخواهیم برای تقویت نماز نسل نو یک اقدام اساسی انجام دهیم، باید از مدرسه و دوران کودکی آغاز کنیم و این مسیر را به مسجد متصل کنیم.
