دوره آموزشی شیوه های جذب دانش آموزان نومکلف به نماز در یزد برگزار شد

به گزارش روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان یزد، با هدف توانمندسازی معلمان و مربیان برای ارتباط مؤثر با دانش‌آموزان در سن تکلیف و ارائه راهکارهای کاربردی برای ترویج فرهنگ نماز در مدارس، در روز دوشنبه نهم شهریورماه، دوره آموزشی شیوه های جذب دانش آموزان نومکلف دختر و پسر ویژه معلمان پایه سوم ابتدایی دختران و دبیران هشتم پسران مدارس یزد با حضور حجت‌الاسلام مرتضی رحیمیان، از اساتید مرکز تخصصی قم برگزار شد.

حجت‌الاسلام مرتضی رحیمیان، استاد مرکز تخصصی قم، در این دوره با تأکید بر ضرورت توجه به شیوه صحیح دعوت دانش‌آموزان به نماز اظهار داشت: برای جذب نسل نوجوان به نماز، باید ابتدا خودمان را به دانش و مهارت لازم مجهز کنیم.

وی افزود: معلم، مدیر و مربی پرورشی سه ضلع مهم فعالیت‌های تربیتی در مدرسه هستند و زمانی می‌توان انتظار موفقیت داشت که این سه مجموعه در کنار یکدیگر و با هماهنگی حرکت کنند.

رحیمیان با اشاره به اهمیت نقش معلم در تربیت دانش‌آموزان گفت: نمی‌توان انتظار داشت معلم به تنهایی، مدیر بدون همراهی مربی پرورشی یا مربی پرورشی بدون همکاری معلم و مدیر بتواند در زمینه تربیتی موفق باشد.

وی ادامه داد: در برنامه‌های تربیتی مدارس، همکاری و هماهنگی این سه ضلع باید جدی گرفته شود و موضوع نماز نیز از این قاعده مستثنی نیست.

این استاد مرکز تخصصی قم با تأکید بر اهمیت نماز در تربیت نسل جدید بیان کرد: اگر خداوند بر موضوعی تأکید ویژه دارد، باید بدانیم آثار و برکات فراوانی در همان موضوع قرار داده شده است.

رحیمیان افزود: نماز تنها یک عمل عبادی فردی نیست، بلکه می‌تواند در حوزه‌های مختلف زندگی انسان از جمله آرامش، نظم، اخلاق، روابط اجتماعی و مقابله با آسیب‌ها اثرگذار باشد.

وی با انتقاد از غفلت احتمالی از تربیت در کنار توجه به آموزش گفت: ما گاهی ساعت‌های زیادی دانش‌آموز را در اختیار داریم و تمام تلاش خود را صرف آموزش و موفقیت تحصیلی او می‌کنیم، اما از مسئله تربیت و تزکیه غافل می‌شویم.

رحیمیان خاطرنشان کرد: قرآن کریم در کنار تعلیم، بر تزکیه نیز تأکید دارد و نمی‌توان تربیت را از نظام آموزشی جدا کرد.

وی در ادامه یکی از مهم‌ترین راه‌های دعوت دانش‌آموزان به نماز را افزایش اطلاعات و آگاهی دانست و گفت: معلم و مربی باید خودش درباره نماز مطالعه داشته باشد تا بتواند به پرسش‌ها و شبهات دانش‌آموزان پاسخ مناسب بدهد.

این استاد حوزه تربیت دینی با اشاره به وجود شبهات مختلف درباره نماز اظهار داشت: اگر دانش‌آموز بپرسد چرا باید نماز بخوانیم، چرا نماز به زبان عربی است، چرا باید رو به قبله بایستیم و پرسش‌های دیگری مطرح کند، مربی باید برای پاسخگویی آماده باشد.

رحیمیان خطاب به معلمان و مربیان تأکید کرد: حداقل یک کتاب مفید درباره نماز را در طول سال تحصیلی مطالعه کنید و خودتان را برای پاسخگویی به سؤالات دانش‌آموزان مجهز کنید.

وی یکی دیگر از شیوه‌های مؤثر دعوت به نماز را ورود به قلب مخاطب عنوان کرد و گفت: برای ارتباط با دانش‌آموز باید نیازها، نگرانی‌ها، علاقه‌ها و آرزوهای او را شناخت و از همان مسیر با او ارتباط برقرار کرد.

رحیمیان افزود: اگر دانش‌آموزی به موضوع خاصی علاقه‌مند است یا دغدغه‌ای دارد، مربی می‌تواند از همان موضوع وارد گفت‌وگو شود و بدون ایجاد حساسیت، مسیر بحث را به سمت معارف دینی هدایت کند.

وی با بیان اینکه دعوت مستقیم و اجباری همیشه نتیجه مطلوب ندارد، تصریح کرد: باید از شیوه‌های مختلف دعوت به نماز استفاده کرد و متناسب با شرایط مخاطب، روش مناسب را انتخاب کرد.

این استاد مرکز تخصصی قم دعوت به نماز را در سه سطح سخت، نیمه‌نرم و نرم تشریح کرد و گفت: دعوت سخت همان اجبار است، دعوت نیمه‌نرم با تشویق و گاهی تنبیه همراه است و در نهایت باید به مرحله‌ای برسیم که دانش‌آموز با شناخت و علاقه، خودش نماز را انتخاب کند.

رحیمیان ادامه داد: اگر دانش‌آموز فقط به دلیل دریافت جایزه نماز بخواند، ممکن است با حذف جایزه، انگیزه او نیز از بین برود؛ بنابراین باید تشویق اولیه را به سمت ایجاد انگیزه درونی هدایت کرد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اهمیت شیوه الگویی گفت: حدود ۷۵ درصد انگیزه‌سازی انسان‌ها از طریق دیدن صورت می‌گیرد و رفتار الگوها تأثیر بسیار زیادی بر مخاطب دارد.

رحیمیان تصریح کرد: اگر می‌خواهیم دانش‌آموز نماز بخواند، باید ابتدا خودمان یک نمایش باشکوه از نماز ارائه کنیم.

وی گفت: دانش‌آموز بیش از آنکه به حرف معلم توجه کند، رفتار او را می‌بیند و اگر معلم در نماز، عبادت، اخلاق و رفتار خود الگوی مناسبی باشد، همین رفتار بدون سخنرانی و تذکر مستقیم بر دانش‌آموز اثر می‌گذارد.

این استاد حوزه تربیت دینی با اشاره به خاطراتی از مادر خود گفت: مادرم تحصیلات زیادی نداشت، اما با رفتار خود عشق به قرآن، نماز و معارف دینی را در خانواده ایجاد کرده بود.

رحیمیان افزود: وقتی فرزندان می‌بینند مادر یا پدر با شنیدن اذان، نماز اول وقت را جدی می‌گیرد، قرآن می‌خواند و برای اهل‌بیت(ع) مجلس برگزار می‌کند، این رفتارها در ذهن و شخصیت آنها ماندگار می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: گاهی یک رفتار ساده و مداوم، تأثیری می‌گذارد که ده‌ها جلسه سخنرانی نمی‌تواند همان اثر را ایجاد کند.

رحیمیان در ادامه به بیان آثار نماز بر آرامش و سلامت معنوی انسان پرداخت و اظهار داشت: نماز با توجه می‌تواند انسان را از نظر روحی تقویت کرده و در برابر مشکلات و مصیبت‌ها مقاوم‌تر کند.

وی با اشاره به مفهوم «نماز آگاهانه» گفت: انسان باید بداند در نماز چه می‌گوید و چه کاری انجام می‌دهد؛ نماز صرفاً خم و راست شدن نیست، بلکه باید همراه با توجه و فهم باشد.

این استاد مرکز تخصصی قم افزود: وقتی انسان معنای اذکار نماز را بداند، نماز برای او از حالت تکراری خارج شده و به فرصتی برای ارتباط و گفت‌وگو با خداوند تبدیل می‌شود.

رحیمیان با تأکید بر اینکه تکرار در تربیت ضروری است، گفت: همان‌طور که آموزش و تربیت علمی نیازمند تمرین و تکرار است، تربیت دینی نیز بدون تکرار شکل نمی‌گیرد.

وی ادامه داد: اگر دانش‌آموز بگوید چرا نماز تکراری است، باید برای او توضیح داد که تکرار یکی از ضرورت‌های تربیت است؛ همان‌گونه که در یادگیری ریاضی، ورزش و مهارت‌های مختلف، تمرین و تکرار ضرورت دارد.

رحیمیان همچنین بر استفاده از قصه، روایت و محتوای کوتاه و جذاب برای انتقال مفاهیم نماز تأکید کرد و گفت: مربی می‌تواند مجموعه‌ای از داستان‌ها، شبهات و پاسخ‌های مرتبط با نماز را جمع‌آوری کند و در طول سال تحصیلی متناسب با نیاز دانش‌آموز از آنها استفاده کند.

وی افزود: اگر مربی روزانه حتی یک شبهه را بررسی و پاسخ آن را یاد بگیرد، پس از یک سال مجموعه ارزشمندی از پاسخ‌های کاربردی برای مواجهه با سؤالات دانش‌آموزان در اختیار خواهد داشت.

این استاد حوزه تربیت دینی در بخش دیگری از سخنان خود به آثار نماز در زندگی انسان اشاره کرد و گفت: برای پاسخ به این سؤال که «نماز چه فایده‌ای دارد؟» می‌توان از ابعاد مختلفی مانند آثار روانی، اجتماعی، اعتقادی و معنوی نماز سخن گفت.

رحیمیان با اشاره به موضوع «معنویت‌درمانی» اظهار داشت: توجه به خداوند، شکرگزاری، دعا و توجه به آخرت می‌تواند در آرامش انسان و نحوه مواجهه او با مشکلات زندگی مؤثر باشد.

وی افزود: یکی از نکات مهم در نماز، یادآوری نعمت‌های الهی و شکرگزاری است و انسان با تکرار حمد و شکر، نگاه خود را نسبت به زندگی و نعمت‌های خداوند اصلاح می‌کند.

رحیمیان همچنین دعا را یکی دیگر از ابعاد مهم نماز عنوان کرد و گفت: پس از نماز نیز باید از خداوند درخواست کنیم و با او ارتباط داشته باشیم؛ نماز فرصتی برای گفت‌وگو و درخواست از خداوند است.

وی با بیان اینکه توجه به معاد نیز در تربیت دینی نقش مهمی دارد، افزود: توجه به زندگی پس از مرگ می‌تواند نگاه انسان به مشکلات دنیا را تغییر داده و موجب افزایش آرامش و امید شود.

این استاد مرکز تخصصی قم در پایان با تأکید بر نقش معلمان در تربیت نسل آینده خاطرنشان کرد: اگر دانش‌آموزان در مدرسه، معلم و مربی را فردی معنوی، اهل نماز و دارای رفتار مناسب ببینند، این الگو به‌صورت ناخودآگاه بر آنها اثر خواهد گذاشت.

رحیمیان تأکید کرد: برای جذب دانش‌آموزان به نماز، بیش از آنکه به سخنرانی‌های طولانی نیاز داشته باشیم، به معلمانی نیاز داریم که خودشان الگوی عملی نماز و معنویت باشند.