مسجد پایگاه خودسازی، انسانسازی و همه کارهای نیک است
به گزارش روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان خراسان جنوبی، حجت الاسلام و المسلمین علی رستمیانی مدیر حوزه های علمیه در گفتگو با روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان، با اشاره به سیوسومین اجلاس سراسری نماز با عنوان اقامه نماز در اندیشه و عمل امام شهید حضرت آیتالله العظمی امام خامنهای رضوانالله تعالی علیه بر ضرورت توجه عملی به فرهنگ اقامه نماز در عرصههای مختلف اجتماعی، فرهنگی، عمرانی و مدیریتی تأکیدکرد.
مهمترین راهکار برای ایجاد «حضور قلب و خشوع» در نمازگزاران، با الهام از آموزههای امام شهید(ره) چیست
حجتالاسلام والمسلمین رستمیانی: بسم الله الرحمن الرحیم. از شما و همه دستاندرکاران اجلاس سپاسگزارم. امام شهید، نماز را «آب حیات» و «اکسیر» تحولآفرین انسان میدانستند. ایشان بارها تأکید میکردند که نماز قالبی دارد و مضمونی؛ جسمی و روحی؛ و باید مواظب باشیم جسم نماز از روح خالی نماند.
وی افزود:مهمترین راهکار از منظر رهبر شهید، «تمرین حضور» است. ایشان میفرمودند: «انسان نماز را خوب بخواند، با توجه بخواند، حضور قلب داشته باشد. حضور قلب یعنی انسان از آنچه که میگوید و آنچه که در ذهنش میگذرد و بر زبانش جاری میشود، غافل نباشد». حتی اگر کسی معنای نماز را نداند، همین قدر بداند دارد با خدا حرف میزند؛ این خودش مایه تقرب است. سیره عملی امام شهید همواره بر اهتمام به نماز اول وقت و توصیه مستمر به جماعت استوار بود و بر آیه شریفه «أَقِمِ الصَّلَاةَ لِذِکْرِی» تأکید میورزیدند. راهکار اصلی، توجه به مخاطب نماز و احساس حضور در برابر خداست که با تمرین و مراقبه مستمر حاصل میشود. ایشان میفرمودند: «هر مقدار از نماز که توانست این حالت را داشته باشد، نمازِ مقبول است و آن خاصیت و اثر را خواهد بخشید».
برای تبدیل مسجد به پایگاهی جذاب و کارآمد برای کودکان، نوجوانان و جوانان، افزون بر اقامه نماز جماعت، چه اقداماتی را از نگاه امام شهید ضروری میدانید
حجت الاسلام رستمیانی گفت: مسجد در نگاه امام شهید، مهمترین مرکز اجتماعی اسلام است؛ «هم مدرسه، هم دانشگاه، هم مرکز تفکر و تأمل، هم مرکز تصفیه روح، هم مرکز خلوص و مرکز اتصال بنده به خدا». امام شهید تأکید داشتند که «حضور جوانان و روحیههای بسیجی باید محیط مسجد را زنده و پرنشاط و لبریز از امید سازد». برای تحقق این مهم، افزون بر جماعت، باید کارکردهای چندگانه مسجد را فعال کنیم؛ مانند کانونهای مشاوره، صندوقهای قرضالحسنه، و جلسات حل مسئله با حضور مسئولان و مردم. همچنین باید جوانان را با صفا و بهجت نماز آشنا کنیم که به تعبیر ایشان، «خدمتی بزرگ به آنان و به آیندهای است که باید با دست توانا و عزم جوانانهی آنان ساخته شود».
وی گفت:سفارش دیگر امام شهید، پاکیزگی و نشاط مسجد است: «مسجد را نیز همچون دلهای جوان، پاکیزه و پیراسته، و لبریز از شور و انگیزه و نشاط کنید». و مهمتر اینکه مسئولیت را به خودِ نسل جوان بسپاریم؛ ایشان به ائمه جماعت توصیه میفرمودند که اگر خود بر اثر کهولت نمیتوانند با جوانان ارتباط برقرار کنند، «در کنار خود فضلای جوان و پرنشاط را به کار گیرند و آنان را در کار با خود شریک سازند».
در موضوع هجرت هفتگی روحانیون به روستاها و ارتقای مساجد روستایی، بزرگترین مانع چیست و چه راهکارهایی از منظر امام شهید دارید
مدیر حوزه علمیه استان تصریح کرد: امام شهید خود از پیشگامان طرح هجرت روحانیون بودند. بزرگترین مانع را باید در عدم باور به توانمندیهای محلی و ضعف زیرساختهای معیشتی و علمی در شهرستانها و روستاها دانست. متأسفانه گاهی این نگاه وجود دارد که طلبه حتماً باید به حوزههای بزرگ برود و دیگر برنگردد. راهکار اول، توسعه حوزههای علمیه در شهرستانهاست؛ ایشان فرمودند: «امروز با پیشآمدن امکانات فراوان، حوزههای شهرستانها باید رونق بگیرد؛ باید کمّاً و کیفاً توسعه پیدا کند». راهکار دوم، الگوسازی از علمای بزرگ شهرستانی است؛ مانند مرحوم تهامی و مرحوم آشیخ محمدحسین آیتی در بیرجند که اگر در نجف بودند، جزو مراجع تقلید میشدند، اما در بیرجند ماندند و متعلق به مردم همانجا شدند. سوم، استفاده از امکانات نوین ارتباطی؛ امروز با وجود اینترنت، میتوان از بهترین درسهای حوزههای بزرگ استفاده کرد و شبهات را به سرعت برطرف نمود. چهارم، تأمین معیشت آبرومند روحانیون مهاجر توسط حوزهها و نهادهای حاکمیتی تا با فراغ بال به جهاد تبیین بپردازند.
برای آموزش فلسفه و اسرار نماز به نسل نوجوان، از چه زبان و ابزارهای نوینی استفاده میکنید که مکمل منبرهای سنتی باشد
کارشناس مذهبی استان افزود: امام شهید بر نوآوری در روشهای تبلیغ تأکید داشتند و در پیامی به اجلاس سراسری نماز، بر «ترویج و آموزش نماز، تبیین ظرافتهای باطن نماز و التزام به آن» سفارش کردند. ابزارهای نوین پیشنهادی من، نخست آموزش ترجمه و مفهوم نماز به شکل نوین و جذاب است که ایشان به ائمه جماعات دستور دادند آن را در برنامههای خود بگنجانند. دوم، استفاده از هنر و رسانه مانند پویانمایی، فیلمهای کوتاه و بازیهای رایانهای با محتوای فلسفه نماز. سوم، به کارگیری زبان فطرت و زیباییشناسی به جای زبان صرفاً تکلیفی؛ نشان دهیم نماز «آب حیاتی» است که انسان به دل خود میبخشد و «اکسیری» که دل را به طلا تبدیل میکند. چهارم، پاسخگویی به شبهات در فضای مجازی از طریق کانالهای تعاملی برای پرسشهای نوجوانان درباره فلسفه عبادات.
با چه برنامههایی میتوان میان مسجد، مدرسه و دانشگاه در هر منطقه، همکاری مستمر و هدفمند ایجاد کرد
مدیر حوزه علمیه استان خاطر نشان کرد: امام شهید، مسجد را کانون اصلی اجتماع مسلمانان و «پایگاه همهی کارهای نیک؛ پایگاه خودسازی، انسانسازی، تعمیر دل و تعمیر دنیا» میدانستند. برای پیوند این سه نهاد، نخست باید نقش مسجد را به عنوان مرکز تعلیم و تربیت بازتعریف کنیم؛ چراکه در تاریخ اسلام، مساجد مرکز تعلیم بود. دوم، حضور نخبگان حوزوی در مدارس و دانشگاهها برای کرسیهای آزاداندیشی و پاسخ به شبهات. سوم، برگزاری برنامههای مشترک فرهنگی و جهادی با ترکیب دانشآموز، دانشجو، طلبه و مردم محله. چهارم، ایجاد «مدارس مسجد محور» که در آن مسجد، هسته اصلی فعالیتهای تربیتی و آموزشی باشد. این الگو، همافزایی و برادری دینی را در عمل تثبیت میکند.
اهم ویژگیهای امام جماعت مبتکر و جوانگرا کدام است و حوزههای علمیه برای پرورش چنین افرادی چه رسالتی دارند
حجتالاسلام والمسلمین رستمیانی بیان کرد: امام شهید، امام جماعت را نه صرفاً پیشنماز، که «مدیر مسجد» معرفی میفرمودند. ویژگیهای ایشان: طبابت معنوی (آمادهسازی خویش برای طبابت معنوی را وظیفه حتمی خود بداند)، خردمندی و دلسوزی («روحانی پرهیزگار، خردمند، کارشناس و دلسوز در مسجد، همچون پزشک و پرستار در بیمارستان، روح و مایهی حیات مسجد است»)، غمگساری و همدلی با نمازگزاران، و مدیریت عاشقانه که «باید خردمندانه و مسئولانه، و حتی عاشقانه باشد». رسالت حوزهها این است که با گنجاندن دروس مهارتهای ارتباطی، روانشناسی تربیتی و فنون نوین تبلیغ در برنامههای درسی، امامان جماعت را برای نقشآفرینی بهتر آماده کنند و فضلای جوان و پرنشاط را برای همکاری با ائمه جماعات تربیت نمایند.
نهادهایی مثل بسیج، سازمان تبلیغات، ارشاد، اوقاف، شهرداریها و امور تربیتی در ترویج معارف نماز در نسل نو و حمایت از اقامه نماز جماعت در مدارس، دانشگاهها و بوستانها چه کارنامه و برنامهای دارند
حجتالاسلام رستمیانی افزود: امام شهید، ترویج و آموزش نماز را «تکلیف حتمی دستگاههای تبلیغ دین و رجال دینی» میدانستند. بسیج را «یکی از برکات انقلاب» و «ابتکاری عظیم» میشمردند و حضور بسیجیان در مساجد را مایه نشاط و پویایی میدانستند. سازمان تبلیغات و ارشاد متولی تولید محتوای فاخر و تربیت شبکه امامت هستند و باید مخاطبشناسی را در اولویت قرار دهند. اوقاف باید واقفین را به «وقف نوین» برای تجهیز مساجد و حمایت از برنامههای فرهنگی – تربیتی سوق دهد. شهرداریها در طراحی شهری، مساجد را در مرکز بوستانها جانمایی کنند تا دسترسی آسان فراهم شود. امور تربیتی و آموزش و پرورش باید زنگ نماز را در متن برنامه رسمی روزانه مدارس بگنجانند و مدیران با غیرت انقلابی به این مهم بپردازند. همه این نهادها باید با همافزایی و پرهیز از موازیکاری، در راستای یک نقشه مهندسی فرهنگی جامع گام بردارند.
اگر سخن پایانی دارید بفرمایید
مدیر حوزه های علمیه خراسان جنوبی افزود: امام شهید، نماز را نه یک وظیفه شخصی صرف، که نقشی کلیدی در اداره فرد و جامعه میدانستند و میفرمودند: «نماز غفلتزاست و کبر را از بین میبرد. نماز به سایر اعمال نیز ارزش میدهد و مقدمه تکامل معنوی و اخلاقی انسان میگردد». اگر جوان امروز از نماز فاصله گرفته، نه از خدا، بلکه از قالبهای تکراری و بیروحی است که گاهی به جای حقیقت دین عرضه شده است. بیاییم با بازخوانی اندیشههای ناب امام شهید و عمل به سیره عملی امام شهید، چنان فضایی در مساجد بیافرینیم که نسل نو، لحظهشماری کند تا اذان بگوید. از خداوند متعال، توفیق خدمت خالصانه و عاقبتبخیر جوانان این مرز و بوم را برای همه شما خادمان نماز مسألت دارم.
