الگوسازی، تشویق و مشارکت‌خانواده‌ها؛ سه‌محور ترویج‌نماز در دبستان کوهی‌کمالی شهرکرد
مدیر مدرسه زنده‌یاد محمدرضا کوهی کمالی شهرکرد بر نقش مدیران، معلمان و خانواده‌ها در نهادینه‌سازی فرهنگ نماز در میان دانش‌آموزان تاکید کرد.
به گزارش روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان چهارمحال و بختیاری، در راستای بررسی فعالیت‌های نمازی مدارس و معرفی اقدامات انجام‌شده در زمینه ترویج فرهنگ اقامه نماز و اجرای طرح آموزشی تبلیغی فلاح، روز چهارشنبه، بیست و نهم مهرماه، مدیر، معاون پرورشی و یکی از دانش‌آموز دبستان دخترانه زنده‌یاد محمدرضا کوهی کمالی شهرکرد در گفتگو با روابط عمومی ستاد اقامه نماز استان تقویت فرهنگ نماز در مدارس، به‌ویژه در دوره ابتدایی، مستلزم بهره‌گیری از روش‌های تربیتی مؤثر، ایجاد محیطی بانشاط و معنوی و جلب مشارکت خانواده‌ها دانستند.
گام‌های خلاقانه دبستان کوهی کمالی برای ترویج فرهنگ نماز
رقیه فاضلیان مدیر مدرسه زنده‌یاد محمدرضا کوهی کمالی، با تأکید بر اهمیت ترویج فرهنگ نماز در دوره ابتدایی، الگوسازی عملی، تشویق دانش‌آموزان و مشارکت خانواده‌ها را از مهم‌ترین راهکارهای تقویت علاقه کودکان به نماز دانست.
فاضلیان با اشاره به ۳۴ سال سابقه خدمت در آموزش‌وپرورش و ۱۷ سال سابقه مدیریت اظهار کرد: این مدرسه در دوره اول ابتدایی و در پایه‌های اول تا سوم فعالیت دارد و برنامه‌های نماز متناسب با شرایط سنی دانش‌آموزان طراحی شده است.
وی افزود: برنامه اقامه نماز جماعت روزهای شنبه تا سه‌شنبه، از ساعت ۱۲:۱۵ تا ۱۲:۳۰ در نمازخانه مدرسه برگزار می‌شود و روزهای چهارشنبه نیز این برنامه با حضور معاون پرورشی و عوامل آموزشی مدرسه ادامه دارد و همچنین آموزش عملی وضو و آشنایی با مقدمات نماز برای دانش‌آموزان در دستور کار قرار گرفته است.
مدیر مدرسه زنده‌یاد محمدرضا کوهی کمالی با بیان اینکه تشویق و ایجاد انگیزه نقش مهمی در جذب دانش‌آموزان به نماز دارد، گفت: هر هفته از دانش‌آموزان فعال در زمینه نماز از هر کلاس سه نفر انتخاب می‌شوند و با اهدای جوایز، ارائه کارت تشویقی و قدردانی در مراسم صبحگاه، از فعالیت و مشارکت آنان تجلیل می‌شود.
وی با تأکید بر ضرورت الگوسازی عملی در تربیت دینی دانش‌آموزان تصریح کرد: مدیر و عوامل مدرسه در نماز جماعت دانش‌آموزان حضور پیدا می‌کنند تا کودکان اهمیت نماز را در رفتار مسئولان و معلمان خود مشاهده کنند، چراکه دانش‌آموزان در این سن بیش از هر چیز از رفتار بزرگ‌ترها تأثیر می‌پذیرند.
فاضلیان مشارکت خانواده‌ها را یکی دیگر از محورهای مهم ترویج فرهنگ نماز دانست و خاطرنشان کرد: از اولیای دانش‌آموزان دعوت می‌کنیم در برنامه‌های نماز مدرسه حضور داشته باشند تا فرزندانشان همراهی خانواده و توجه والدین به این فریضه الهی را از نزدیک مشاهده کنند.
وی در پایان تأکید کرد: آموزش عملی، تشویق هدفمند، حضور فعال مدیران و معلمان و همراهی خانواده‌ها می‌تواند زمینه علاقه‌مندی بیشتر دانش‌آموزان به نماز را فراهم کند و به نهادینه‌شدن این فریضه الهی در زندگی فردی و اجتماعی آنان کمک کند.
آموزش نماز به دانش‌آموزان با روش‌های خلاقانه
زهرا علایی معاون پرورشی این مدرسه، از اجرای برنامه‌های متنوع آموزشی، تشویقی و فرهنگی برای نهادینه‌سازی فرهنگ نماز در میان دانش‌آموزان دوره اول ابتدایی خبر داد.
معاون پرورشی دبستان خیریه زنده‌یاد محمدرضا کوهی کمالی، با تشریح برنامه‌های این مدرسه در حوزه آموزش و ترویج فرهنگ نماز، بر ضرورت استفاده از روش‌های خلاقانه، متناسب با سن دانش‌آموزان و همراه با نشاط و مشارکت عملی تأکید کرد.
علایی با اشاره به پیشینه شکل‌گیری این مدرسه اظهار کرد: این مجموعه به یاد دانشجو‌معلمی که در مسیر خدمت جان خود را از دست داد، با همت خانواده ایشان و با هدف انجام کاری خیر و ماندگار شکل گرفته است، امیدواریم روح آن مرحوم شاد باشد و نام و یاد ایشان همواره در مسیر خدمت به نسل آینده زنده بماند.
وی با بیان اینکه مدرسه در دوره اول ابتدایی و در پایه‌های اول، دوم و سوم فعالیت دارد، افزود: برنامه‌های نماز متناسب با شرایط سنی و نیازهای تربیتی دانش‌آموزان هر پایه طراحی شده است تا کودکان از نخستین سال‌های تحصیل، به‌تدریج با مفاهیم دینی، اهمیت نماز و شیوه صحیح اقامه آن آشنا شوند.
آموزش نماز به دانش‌آموزان پایه اول با روش‌های خلاقانه
معاون پرورشی مدرسه با اشاره به اهمیت آموزش جذاب نماز در پایه اول ابتدایی گفت: در این پایه تلاش می‌کنیم آموزش‌ها را به شیوه‌ای ساده، شیرین و متناسب با دنیای کودکان ارائه کنیم، یکی از برنامه‌های اجراشده این بود که از دانش‌آموزان خواستیم عروسک‌های خود را به مدرسه بیاورند و پس از آموزش مقدماتی وضو و آشنایی با نماز، در فضایی شاد و صمیمی، نخستین تجربه نمازخواندن خود را در کنار عروسک‌هایشان داشته باشند.
وی ادامه داد: برای آشنایی بیشتر دانش‌آموزان با مفاهیم نماز، از انیمیشن‌ها و محتوای آموزشی تصویری نیز استفاده می‌کنیم و این محتواها را از طریق گروه‌های مجازی در اختیار آنان قرار می‌دهیم و هدف این است که آموزش نماز برای کودکان به تجربه‌ای دوست‌داشتنی تبدیل شود و زمینه علاقه‌مندی آن‌ها از همان سال‌های ابتدایی فراهم شود.
آشنایی با خداوند و شکرگزاری در برنامه آموزشی پایه دوم
علایی درباره برنامه‌های پایه دوم اظهار کرد: آموزش نماز در این پایه با معرفی خداوند به‌عنوان آفریننده جهان، آشنایی با نعمت‌های الهی و شناخت راه‌های شکرگزاری آغاز می‌شود. سپس برای دانش‌آموزان توضیح می‌دهیم که نماز یکی از راه‌های سپاسگزاری از خداوند است و انسان می‌تواند از این طریق با پروردگار خود ارتباط برقرار کند.
وی افزود: در کنار آموزش‌های کلاسی، از انیمیشن‌ها و محتوای آموزشی در گروه‌های مجازی نیز استفاده می‌کنیم تا مفاهیم برای دانش‌آموزان ملموس‌تر شود و آنان بتوانند آموخته‌های خود را بهتر درک کنند.
آموزش عملی وضو و نماز در پایه سوم
معاون پرورشی دبستان خیریه زنده‌یاد محمدرضا کوهی کمالی با اشاره به برنامه‌های پایه سوم گفت: در این پایه، آموزش‌ها وارد مرحله عملی می‌شود و دانش‌آموزان وضو و شیوه صحیح اقامه نماز را تمرین می‌کنند، همچنین برای تقویت مشارکت و مسئولیت‌پذیری آنان، از هر کلاس یک دانش‌آموز به‌عنوان پیش‌نماز و یک دانش‌آموز به‌عنوان مکبر انتخاب می‌شود و آموزش‌های لازم به آن‌ها ارائه خواهد شد.
وی افزود: با توجه به وجود چهار کلاس سوم، برنامه هفتگی اقامه نماز برای کلاس‌ها در نظر گرفته شده است تا دانش‌آموزان به‌صورت منظم در نماز جماعت حضور پیدا کنند. همچنین پخش اذان و فراهم‌کردن زمینه مشارکت بیشتر دانش‌آموزان در اجرای برنامه‌های نماز از دیگر برنامه‌های پیش‌بینی‌شده مدرسه است.
نمازخانه‌ای جذاب برای ایجاد خاطره‌ای شیرین از نماز
علایی با تأکید بر اهمیت فضای فیزیکی و عاطفی نمازخانه بیان کرد: تلاش می‌کنیم محیط نمازخانه را به فضایی جذاب و دوست‌داشتنی برای دانش‌آموزان تبدیل کنیم. طراحی برنامه‌های متنوع، آماده‌سازی محیط، دعوت از دانش‌آموزان و همکاران و استفاده از امکانات موجود مدرسه برای ایجاد نشاط و علاقه در میان کودکان، از جمله اقداماتی است که در این زمینه دنبال می‌کنیم.
وی خاطرنشان کرد: در سال‌های گذشته، برای حضور دانش‌آموزان و همکاران در برنامه‌های نماز، دعوت‌نامه‌هایی به‌صورت کتبی یا مجازی تهیه و ارسال می‌شد. همچنین در صورت فراهم‌بودن شرایط، پذیرایی از شرکت‌کنندگان نیز انجام می‌گرفت تا دانش‌آموزان در کنار آموزش دینی، خاطراتی خوش از حضور در نمازخانه داشته باشند.
توجه به مناسبت‌های مذهبی و تقویت ارتباط دانش‌آموزان با اهل‌بیت(ع)
معاون پرورشی مدرسه با اشاره به برنامه‌های مناسبتی گفت: در برخی مناسبت‌ها، از جمله سه‌شنبه‌ها، برنامه‌هایی با محوریت دعای سلامتی امام زمان(عج) پیش‌بینی می‌کنیم و تلاش داریم با استفاده از نمادهای مرتبط، مانند گل نرگس، فضای معنوی و جذابی برای دانش‌آموزان ایجاد کنیم.
وی با اشاره به برنامه‌های فرهنگی سال گذشته افزود: برای دانش‌آموزان فعال در برنامه‌های نماز، برنامه‌های تشویقی و تفریحی نیز در نظر گرفته شده بود. از جمله در روز عید غدیر، دانش‌آموزان را به پارک بانبوار بردیم و از آنان پذیرایی کردیم. همچنین برای ماه مبارک رمضان و سالروز میلاد امام حسن مجتبی(ع)، برنامه‌هایی از جمله افطاری تدارک دیده شده بود که به دلیل شرایط و تعطیلی‌های آن دوره، امکان اجرای آن فراهم نشد.
کارت فعال نماز؛ راهکاری برای تشویق و مسئولیت‌پذیری دانش‌آموزان
علایی با تشریح برنامه شناسایی و تشویق دانش‌آموزان فعال در حوزه نماز اظهار کرد: در سال گذشته، دانش‌آموزان فعال در چند مرحله و به‌صورت فصلی شناسایی و در مراسم صبحگاه معرفی می‌شدند، برای این دانش‌آموزان کارت فعال نماز در نظر گرفته بودیم و با قدردانی از تلاش‌های آنان، سایر دانش‌آموزان را نیز به مشارکت بیشتر در برنامه‌های نماز تشویق می‌کردیم.
وی ادامه داد: حتی یک روز ویژه برای برگزاری جشن و تقدیر از فعالان نماز در نظر گرفته شد و برنامه‌هایی مانند بازدید از امامزاده نیز در برنامه‌ریزی‌ها قرار داشت که متأسفانه به دلیل شرایط و تعطیلی‌های آن دوره اجرا نشد.
معاون پرورشی مدرسه افزود: در کنار این اقدامات، تلاش می‌کنیم دانش‌آموزان را در نگهداری و نظافت نمازخانه مشارکت دهیم، آنان با انجام مسئولیت‌هایی مانند مرتب‌کردن و تمیزکردن نمازخانه، احساس تعلق بیشتری به این فضا پیدا می‌کنند و اهمیت مراقبت از محیط عبادت را نیز می‌آموزند.
بازی‌های آموزشی و آموزش احکام در کنار برنامه‌های نماز
وی با تأکید بر اینکه آموزش نماز نباید صرفاً به بیان مطالب محدود شود، گفت: در کنار برنامه‌های اقامه نماز، از بازی‌های هدفمند، آموزش احکام و فعالیت‌های گروهی استفاده می‌کنیم و در صورت فراهم‌بودن فرصت، مسابقه‌هایی برگزار می‌شود که با اهدای جوایز همراه است.
علایی افزود: این برنامه‌ها به دانش‌آموزان کمک می‌کند تا در فضایی شاد و تعاملی، پرسش‌های خود را مطرح کنند، مطالب را بهتر یاد بگیرند و با علاقه بیشتری در فعالیت‌های دینی مدرسه حضور داشته باشند.
استفاده از ظرفیت شورای دانش‌آموزی برای توسعه فعالیت‌های نماز
معاون پرورشی دبستان خیریه زنده‌یاد محمدرضا کوهی کمالی با اشاره به نقش مشارکت دانش‌آموزان در برنامه‌های فرهنگی مدرسه اظهار کرد: در برنامه‌ریزی‌های پرورشی و جلسات داخلی، موضوع توسعه فعالیت‌های نماز مورد توجه قرار دارد و تلاش می‌کنیم با همراهی مدیریت، معلمان و انجمن اولیا و مربیان، زمینه اجرای منسجم‌تر برنامه‌ها را فراهم کنیم.
وی افزود: در فرایند انتخابات شورای دانش‌آموزی نیز کمیته‌هایی با محوریت نماز، قرآن و فعالیت‌های دینی در نظر گرفته می‌شود تا دانش‌آموزان علاقه‌مند و فعال شناسایی شوند و بتوانند در طراحی و اجرای برنامه‌های مرتبط مشارکت داشته باشند.
علایی با اشاره به برنامه هفتگی اقامه نماز در مدرسه گفت: حضور دانش‌آموزان در نماز جماعت مطابق برنامه مشخص و با همراهی آموزگاران انجام می‌شود. همراهی معلمان در این برنامه‌ها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا دانش‌آموزان از رفتار و حضور عملی مربیان خود تأثیر می‌پذیرند و مشارکت بزرگ‌ترها می‌تواند در ایجاد علاقه به نماز مؤثر باشد.
وی در پایان تأکید کرد: هدف اصلی ما این است که دانش‌آموزان نماز را تنها یک تکلیف درسی یا برنامه روزانه مدرسه ندانند، بلکه با آموزش متناسب با سن، تشویق، بازی، مشارکت عملی و ایجاد فضای صمیمی، ارتباطی قلبی با این فریضه الهی پیدا کنند. باور داریم که استمرار برنامه‌های خلاقانه و همراهی خانواده، معلمان و مجموعه مدرسه می‌تواند زمینه نهادینه‌شدن فرهنگ نماز را در زندگی کودکان فراهم کند.
تأکید دانش‌آموز دبستان زنده‌یاد کوهی کمالی بر نقش نماز در شکرگزاری از نعمت‌های الهی
زهرا رفعی‌پور یکی از دانش‌آموزان دبستان خیریه زنده‌یاد محمدرضا کوهی کمالی با اشاره به فلسفه اقامه نماز، نماز را راهی برای یاد خداوند و شکرگزاری از نعمت‌های بی‌شمار الهی دانست.
وی با بیان اینکه انسان به‌واسطه نماز از خداوند برای نعمت‌هایی که به او عطا کرده است تشکر می‌کند، اظهار داشت: خانواده، پدر، برادران، پدربزرگ و مادربزرگ و همچنین سلامتی، از نعمت‌های ارزشمند خداوند هستند که باید قدر آن‌ها را بدانیم و با نماز خواندن، سپاسگزار پروردگار باشیم.
این دانش‌آموز در ادامه، درباره چگونگی تشویق دوستان خود به اقامه نماز گفت: وقتی زنگ نماز به صدا درمی‌آید و بعضی از دوستانم برای نماز حاضر نمی‌شوند، از آن‌ها دعوت می‌کنم تا در نماز شرکت کنند؛ زیرا ما خداوند را دوست داریم، او نیز ما را دوست دارد و نماز فرصتی است تا با خداوند صحبت کنیم و از نعمت‌هایی که به ما بخشیده است، تشکر کنیم.
وی همچنین بر اهمیت دعوت دوستان به نماز با مهربانی و بیان فواید آن تأکید کرد، چنین گفت‌وگوهایی نشان می‌دهد که می‌توان با زبانی ساده و متناسب با دنیای کودکان، فلسفه نماز را برای دانش‌آموزان تبیین کرد و زمینه علاقه‌مندی بیشتر آنان به این فریضه الهی را فراهم ساخت؛ مسیری که با یادآوری نعمت‌های خداوند، رفتار دوستانه و الگوسازی دانش‌آموزان، به تقویت فرهنگ نماز در محیط مدرسه کمک می‌کند.
