آیات نمازی – آیه 45 سوره عنکبوت

0 زمان تقریبی مطالعه 3 دقیقه

خداوند در آیه 45 سوره عنکبوت، قرائت قرآن و نماز را دستور داده و نماز را به عنوان عامل بازدارنده ای از کارهای زشت و منکرات معرفی مینماید. سپس از آگاهی خود بر اعمال و کردار بندگان سخن میگوید.

متن آیه 45 سوره عنکبوت

اتْلُ مَا أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنَ الْكِتَابِ وَأَقِمِ الصَّلَاةَ ۖ إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَىٰ عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ ۗ وَلَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ ۗ وَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُونَ

ترجمه

(ای رسول ما) آنچه را که از کتاب (آسمانی قرآن) بر تو وحی شد (بر خلق) تلاوت کن و نماز را (که بزرگ عبادت خداست) به جای آر، که همانا نماز است که (اهل نماز را) از هر کار زشت و منکر باز می‌دارد و همانا ذکر خدا بزرگتر (و برتر از حدّ اندیشه خلق) است، و خدا به هر چه (برای خشنودی او و به یاد او) کنید آگاه است.

قرائت و تفسیر کوتاه صوتی

تفسیر آیه 45 سوره عنکبوت – تفسیر نور

در اين آيه خداوند به پيامبرش دستور تلاوت قرآن و نماز را در كنار هم داده و اين به خاطر آن است كه قرآن و نماز دو منبع نيروبخش مى‌باشند. خداوند كه به پيامبرش از يك‌ مسئوليّت سنگين خبر مى‌دهد، «إِنَّا سَنُلْقِي عَلَيْكَ قَوْلًا ثَقِيلًا» به او مى‌فرمايد: براى انجام اين مسئوليّت سنگين، از دو منبع نيروبخش كمك بگير: يكى تلاوت قرآن. «وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا» و ديگرى نماز شب. «إِنَّ ناشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئاً وَ أَقْوَمُ قِيلًا»

البتّه علاوه بر اين آيه، نماز و قرآن، بارها در كنار هم آمده است؛ از جمله: «يَتْلُونَ كِتابَ اللَّهِ وَ أَقامُوا الصَّلاةَ» «4» و «يُمَسِّكُونَ بِالْكِتابِ وَ أَقامُوا الصَّلاةَ» براى جمله‌ «لَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ» چند معنا بيان شده است: الف: نماز، بزرگ‌ترين ذكر الهى است. به دليل آيه‌ى‌ «أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْرِي» «6» كه نماز را ذكر خداوند مى‌داند. ب: ياد خدا (و حضور قلب)، بالاتر از ظاهر نماز است. ج: ياد خدا براى انسان از همه كارها برتر است. د: ياد خدا، براى جلوگيرى از فحشا و منكر بالاتر از هر اهرم ديگر است. ه: ياد خدا از شما، بزرگتر از ياد شما از خدا است. (البتّه اين معنا با توجّه به روايات در ذيل آيه‌ «فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ» برداشت شده است.

به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله گفته شد: فلانى هم نماز مى‌خواند و هم خلاف مى‌كند، فرمود: «ان صلاته تنهاه يوما» «9» بالاخره نماز او روزى نجاتش خواهد داد.

امام صادق عليه السلام فرمود: هر كسى دوست دارد قبولى يا ردّ نمازش را بداند، ببيند نمازش او را از فحشا و منكر باز داشته است يا نه. سپس امام عليه السلام فرمود: «فبقدر ما منعته قبلت منه» «10» به اندازه‌اى كه نماز، انسان را از منكرات باز مى‌دارد، به همان اندازه قبول مى‌شود.

پیام ها و نکات

تنها آشنايى با مفاهيم، تلاوت و آموزش قرآن كافى نيست، بلكه عمل لازم است. «اتْلُ‌- أَقِمِ»
قرآن و نماز، در رأس برنامه‌هاى تربيتى است. «اتْلُ‌- أَقِمِ»
رابطه پيامبر با مردم از طريق تلاوت آيات قرآن و ابلاغ اوامر خداوند به آنان و رابطه او با خدا از طريق عبادت و نماز است. «اتْلُ‌- أَقِمِ»
در تبليغ و ارشاد، حكمت و آثار دستورها دينى را بيان كنيم. «أَقِمِ الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى‌ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ»
در پيشگاه خداوند، نماز از عظمت و جايگاه خاصّى برخودار است. «أَقِمِ الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ» (تكرار كلمه‌ى «صلاة»)
نقش اصلاحى نماز در فرد و جامعه حدسى و پيشنهادى نيست، بلكه قطعى است. «إِنَّ الصَّلاةَ» (كلمه‌ى «انّ» و جمله‌ى اسميه)
اگر نمازِ انسان، او را از فحشا و منكر باز نداشت، بايد در قبولى نماز خود شك كند. «إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى‌»
گسترش كارهاى نيك و معروف، به طور طبيعى مانع رشد منكر است.«الصَّلاةَ تَنْهى‌»
علم خداوند، ضامن اجراى صحيح دستورهاى اوست. «وَ اللَّهُ يَعْلَمُ ما تَصْنَعُونَ»
در نماز، انواع راز و رمزها، هنرها و سليقه‌ها نهفته است. «ما تَصْنَعُونَ»